ReportageDebat mariniersverhuizing

Sorry zeggen kan staatssecretaris Visser heel erg goed

Staatssecretaris van Defensie Barbara Visser maakt donderdag talloze excuses aan de Zeeuwen. Ze had met hen moeten overleggen toen duidelijk werd dat de mariniers niet naar Vlissingen verhuizen. Maar ze is, ondanks massale kritiek, niet van plan te wijken.

Kees van der Staaij (SGP) en Staatssecretaris Barbara Visser van Defensie (VVD) tijdens het Tweede Kamerdebat over de voorgenomen verhuizing van de marinierskazerne in Doorn. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

‘Ze heeft 17 keer sorry gezegd of excuses gemaakt’, zegt een van de vele Zeeuwse toehoorders op de publieke tribune tijdens de eerste pauze in het Kamerdebat met staatssecretaris van Defensie Barbara Visser. Later volgt de gecorrigeerde uitslag: 19 excuses. Kamervoorzitter Arib heeft dan ook al gezegd dat ze zich ‘ongemakkelijk voelt’ bij die ‘herhaling, herhaling, herhaling’ van excuses.

Voordat het zover is, hebben parlementariërs scherpe kritiek geuit op haar functioneren. Die richt zich vooral op het voor haar gehoor onbegrijpelijke gegeven, dat ze totaal niet met Zeeuwse bestuurders in gesprek is gegaan over de mogelijkheid dat de verhuizing van de marinierskazerne naar Vlissingen niet door zou gaan. ‘Waarom is Zeeland zo voor de gek gehouden?’, vat Cees van der Staaij de stemming samen.

De verontwaardiging is niet alleen groot bij de oppositie. Vissers Zeeuwse partijgenoot, André Bosman, noemt het ‘volstrekt terecht dat alle Zeeuwen boos zijn’. Ook de andere coalitiepartijen kunnen zich goed voorstellen dat de Zeeuwen zich ‘bedonderd’ voelen, maar uiteindelijk wordt Visser nog een kans gegund. De voltallige oppositie steunt weliswaar de door de SGP ingediende motie van afkeuring, maar de coalitiepartijen niet. Bij een hoofdelijke stemming wordt de motie met 67 tegen 63 stemmen afgekeurd (twintig Kamerleden zijn afwezig).

Visser is donderdag eindelijk eerlijk over haar manier van handelen. Ze neemt zich de Zeeuwse boosheid ‘zeer ter harte’. ‘Dat is nooit mijn intentie geweest.’

Twijfels

Vervolgens zet ze uiteen dat ze midden 2018 zelf twijfel kreeg over de juistheid van het besluit. Die twijfels groeiden naarmate duidelijker werd dat voor veel mariniers – die sowieso al vaak ver van hun gezin opereren – de werk-privébalans in het gedrang zou komen door de verhuizing. Ook werd steeds duidelijker dat de militaire onvolkomenheden aan de nieuwe locatie serieus waren (bijvoorbeeld inzake het aanmeren van schepen en oefenfaciliteiten).

‘Ik had u deelgenoot moeten maken van die twijfel. Maar ik wilde me richten op juist een zorgvuldig inhoudelijk besluit. Daar had ik Zeeland bij moeten betrekken, daarvoor mijn excuses. Ik heb me te veel op de inhoud gericht.’ Zit er dan een negatief verband tussen het overleggen met Zeeuwse bestuurders en het nemen van een zorgvuldig besluit? Visser maakt het niet duidelijk. Wel zegt ze dat ze ook de ‘verantwoordelijkheid heeft voor het feit dat er voldoende mariniers zijn’.

In mei 2019 gaf ze intern opdracht om onderzoek te doen naar alternatieven, zegt Visser. Het debacle rond de vergadering van de ministerraad in januari, waar een besluit voorlag om niet naar Zeeland te verhuizen, komt ook uit haar koker: ‘Ik heb ervoor gekozen dat eerst de ministerraad een besluit moest nemen.’ Daarna zou overleg met Zeeland volgen.

Het zal de normaal zo bedaarde Van der Staaij doen uitroepen: ‘In welk toneelstuk zaten we eigenlijk?’ Ook Sadet Karabulut (SP) vindt dat de staatssecretaris makkelijk wegkomt: ‘U bent bijna een jaar bezig geweest met alternatieven, en al die tijd heeft u ons niet geïnformeerd. Vindt u dat normaal?’

Uiteindelijk vindt de Kamer het normaal genoeg om Visser nog een kans te geven. Op de publieke tribune is het oordeel minder vergevingsgezind, ondanks de bijna twintig keer sorry. ‘Het is een excuus nadat je iemand expres hebt laten struikelen’, zegt Linda Worm, gemeenteraadslid voor Souburg Ritthem, de grootste partij in de gemeenteraad van Vlissingen. ‘Er ligt een contract, in Zeeland zijn we van ‘een man een man, een woord een woord’. En zelfs nadat twijfels waren gerezen, bleef Visser zeggen dat het doorging!’

Dat Visser dit zelfs volhield toen ze vorige maand, na alle publicaties over het mislukte ministerraadbesluit, naar Vlissingen ging, is voor de Zeeuwse bezoekers al helemaal onbegrijpelijk. ‘Tegen ons zei ze nog stééds dat ze niet bezig is met een andere locatie, tegen de media had ze het over een dilemma’, aldus collega-raadslid Joanna Weijermans. Linda Worm kan zo gauw ‘geen politiek correct woord vinden’ om dit te beschrijven. ‘Het is dom.’

Niettemin gaat een binnenkort aan te stellen ‘speciaal adviseur’ nu met Zeeuwse bestuurders in onderhandeling over financiële compensatie en andere maatregelen. Voor de zomer moet er een voor het kabinet en voor Zeeland acceptabel besluit liggen, waarna ook het ‘voorgenomen besluit’ over de verhuizing van de mariniers naar Nieuw-Milligen bekrachtigd kan worden. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden