Sorry, onze retoriek is doorgeslagen

Ik ben islamofoob. Althans, dat hoor ik geregeld van mijn zich progressief noemende vrienden. Zelf houd ik het liever op islam-kritisch. Als uitgesproken atheïst kan ik niet anders dan mij argwanend opstellen tegenover het gedachtengoed van moslims. Hadden wij ons net bevrijd van het christelijke juk dat Nederland eeuwenlang in zijn greep hield, begon de ellende opnieuw met de immigratie en emancipatie van islamieten in Nederland. Ik ben islam-kritisch omdat ik weiger die vreemde spagaat te maken die ik zie bij veel D66'ers en PvdA'ers - afkeer van de laatste restjes christelijke invloed in ons land en tegelijkertijd ontkenning of bagatellisering van de toenemende rol die de islam speelt. Secularisme: ja, maar niet als het om moslims gaat.


Omdat ik 'islamofoob' ben, ben ik ook meteen rechts, extreem zelfs. Wat doet het ertoe dat ik financieel-economisch en qua milieubeleid op de lijn zit van GroenLinks en D66 en een afkeer heb van de Israëlische regeringspolitiek ten opzichte van de Palestijnen: ik ben anti-islam, dus aanhanger van de PVV. Een Noor met een M14 en een overdosis kunstmest heeft ons islam-critici in een moeilijke positie gebracht, een die wij niet kunnen ontkennen, waarvoor wij niet de ogen mogen sluiten en waarvoor wij een deel van de - symbolische - verantwoordelijkheid op ons moeten nemen, al is dat nog zo pijnlijk.


Wie herinnert zich niet de oorverdovende stilte vanuit de 'nederislamitische hoek' na de aanslagen in New York, Madrid en Londen? Het afwijzen van elke vorm van verantwoordelijkheid na de moord op Theo Van Gogh, de verdrijving van Ayaan Hirsi Ali en de interne ballingschap van Geert Wilders? Wie is vergeten hoe na de moord op Pim Fortuyn 'links' Nederland de schuld legde bij een krankzinnige (of toch minstens verwarde), geïsoleerde activist (het woord terrorist angstig vermijdend)?


En wie ergerde zich niet aan de reacties vanuit de LPF en haar opvolgers? 'De kogel kwam van links', alsof niet Volkert van der G., maar Ad Melkert zelf de trekker had overgehaald op de parkeerplaats van het Hilversumse mediapark. 'Moslims in Nederland, spreek je uit', was het devies ter rechterzijde, alsof de Boeings die het WTC invlogen niet waren bestuurd door een handvol godsdienstwaanzinnigen, maar door de hele oemma (of toch minimaal het Nederlandse deel ervan).


The shoe is now on the other foot, zeggen de Engelsen, en Anders Behring Breivik houdt Nederland met geweld een spiegel voor. Wat blijkt? Links nu gedraagt zich als rechts toen en rechts als links, zoals dit nu eenmaal gaat met spiegels. De reaguurders van Joop.nl versus die van Elsevier. Het 'wie wind zaait' van Francisco van Jole tegenover het 'Oslo is de schuld van de politieke islam' van Afshin Ellian. En de slachtoffers waren nog niet eens begraven.


Natuurlijk, er zijn politici die oproepen tot rede: Boris van der Hams reactie, waarin hij guilt by association een 'idiote reflex' noemt, is een mooi voorbeeld, misschien verrassend uit de hoek van D66. Maar al met al zijn de reacties even voorspelbaar als dat zij laf zijn.


Anders Breivik maakt het progressieve columnisten ook wel erg gemakkelijk door zelf te dwepen met de PVV in zijn 1.500 pagina's lange geraaskal op het internet. Kun je het dan 'links' kwalijk nemen dat dit met een weerzinwekkende triomfantelijkheid wordt overgenomen? Dat de Schadenfreude er bij de columnisten van afdruipt en je weet dat PvdA-politici watertandend zitten te wachten op de volgende peiling van Maurice de Hond?


Toch vind ik de reactie van 'rechts' Nederland nog kwalijker. Het 'onze denkbeelden worden misbruikt door een gestoorde eenling' doet mij namelijk verdacht veel denken aan het 'dat is niet mijn islam' van na 11/9. Of het negeren van de massale pedofilieschandalen binnen de kerk door rooms-katholieken. Of - je komt bijna niet om Mike Godwin heen - het grijsgedraaide wir haben es nicht gewusst.


Daarom dit: sorry, het spijt me. Van mij als 'islamofoob' aan u 'islamofielen'. Onze retoriek is doorgeslagen en hoe je het ook wendt of keert, Anders Breivik is daar een extreme exponent van. Schuld hebben we niet, iets van verantwoordelijkheid dragen wij wel. Ontkennen wij dit, zijn wij de nieuwe Elatiks, Rabbaes en Van Joles.


Van uw kant verwachten wij echter niet meer als (extreem-)rechts, racist, zionist of nazi (die twee gaan tegewoordig hand in hand als je de internetfora op links mag geloven) te worden bestempeld. Rechts en links hoeft niets te maken te hebben met atheïstisch of gelovig, met multicultureel of islamkritisch, zelfs niet met progressief of conservatief. Kijk naar Frankrijk, daar werd het boerkaverbod voorgesteld door een communist, bijna unaniem door de politiek gedragen en zelfs politici van Noord-Afrikaanse afkomst stemden voor. Waarom is het vraagstuk immigratie, integratie en islam niet ook te onttrekken aan de Haagse loopgraven?


Al jaren erger ik mij aan de populistische, anti-intellectuele en vaak ronduit onwetende uitspraken van mijn mede-islamcritici en ik ben ervan overtuigd dat ter linkerzijde echte progressieven zich stilletjes schamen wanneer zij tegen beter weten in het tenenkrommende minderhedenbeleid van Aleid Wolfsen in Utrecht verdedigen.


'Rechts' Nederland, neem uw verantwoordelijkheid. Accepteer dat Anders Breivik uw Mohammed Bouyeri is. Misschien dat progressieven en moslims dan hetzelfde zullen doen bij de volgende aanslag, als Al Qaida er wel achter zit.


De auteur is medewerker van het Marokkaanse opinieweekblad TelQuel. Hij vindt de wijze waarop 'rechts' Nederland de discussie mijdt over de daden van Anders Breivik zeer kwalijk. Maar ook de reactie van 'links' noemt hij laf.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden