Profiel Gebroeders Atasoy

Söner Atasoy van het Haga Lyceum: ‘We worden zonder bewijs publiekelijk aan de schandpaal genageld’

Jonge leerlingen worden op het Amsterdamse Cornelius Haga Lyceum structureel beïnvloed door ‘richtinggevende personen’. Deze hebben banden onderhouden met een aan IS gelieerde Tsjetsjeense terreurorganisatie, het Kaukasus Emiraat.

Het Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam, vrijdagochtend. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Met die schokkende mededeling traden minister Ferdinand Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) en het Amsterdamse stadsbestuur donderdag naar buiten. Zij baseren zich op ‘zeer verontrustende signalen’ die begin dit jaar binnenkwamen bij de Algemene Inlichtingen en Veiligheidsdienst (AIVD). De personen in kwestie zouden zich ‘inlaten met jihadistisch extremisme’ en een ‘parallelle samenleving’ bevorderen.

Wie die ‘richtinggevende personen’ precies zijn, bleef in de mededelingen donderdag onbenoemd. Maar twee bronnen, die dicht op de zaak zitten, bevestigen onafhankelijk van elkaar dat het gaat om de Nederlands-Albanese broers Söner en Son Tekin Atasoy. Söner (38) is de voorzitter van Stichting Islamitisch Onderwijs (SIO) waaronder het Cornelius Haga Lyceum valt. Zijn oudere broer Son Tekin werkt op de school als beleidsmedewerker.

‘Het is toch te gek voor woorden dat ik dat van u moet horen’, zegt Söner Atasoy als hij van de Volkskrant verneemt dat zijn broer en hij de richtinggevende personen in kwestie zijn - mogelijk samen met anderen. Hij heeft burgemeester Femke Halsema en onderwijswethouder Marjolein Moorman donderdag in een gesprek direct gevraagd naar de namen. Daar kreeg hij toen naar eigen zeggen geen antwoord op. Halsema wil dat bevestigen noch ontkennen.

‘Ik heb mij in dat gesprek met de burgemeester heel open opgesteld’, zegt Söner. ‘Ik heb gezegd: als u kunt bewijzen dat ik iets heb misdaan, dan stap ik op. Een film met Atasoy verkleed als Rambo in Syrië. Maar als die smoking gun er niet is, dan bent u gewoon aan het demoniseren.’ Atasoy ziet de brieven van Halsema en Grapperhaus als karaktermoord op hem en iedereen die bij de school betrokken is. ‘Zonder bewijs publiekelijk aan de schandpaal genageld.’ Hij stapt naar de rechter.

Het zijn berichten waarvan ze op het Amsterdamse stadhuis niet blij zullen worden. De afgelopen jaren heeft SIO - met Söner Atasoy als drijvende kracht - zich bewezen als een organisatie die precies weet hoe de Nederlandse rechtsstaat functioneert. Tientallen rechtszaken spande de club de afgelopen jaren aan, en meestal met succes.

De strijd tussen de Atasoys en de instanties begint in 2011, als SIO van het ministerie van Onderwijs toestemming krijgt een school te stichten. Lodewijk Asscher, destijds wethouder van onderwijs in Amsterdam, voelt er weinig voor. Hij ziet dit als een doorstart van het kort daarvoor gesloten Islamitisch College Amsterdam (ICA), waar de onderwijskwaliteit ondermaats was. Bij het nieuwe initiatief zijn verschillende oud-medewerkers van die school betrokken, onder wie een voormalige rector én de gebroeders Atasoy.

Deze twee mannen - die eerder hun geld verdienden in de bouw, met een snackbar en met een bakkerij - vervullen vanaf 2005 een prominente rol op het ICA. Son Tekin wordt dat jaar bestuurder en Söner komt er drie jaar later in dienst als stagiair.

Als bestuurder maakt Son Tekin zich hard voor het ‘islamitische karakter van de school’, zegt oud-directeur Hendrik Verweel eind 2017 in NRC. Zo is hij groot pleitbezorger van het muziekverbod en van strikte kledingregels. Söner gaat zich gaandeweg ‘met alles bemoeien’, aldus Verweel, die de de indruk heeft dat Söner in opdracht van zijn oudere broer de werkvloer in de gaten houdt.

Tegenover de Volkskrant benadrukt Söner in 2014 dat er na de sluiting van het ICA nog altijd behoefte is aan een islamitische school. ‘Veel moslims kunnen op andere scholen niet aarden’, vertelt hij. ‘Als ik tijdens mijn opleiding wilde bidden, dan kreeg ik geen toestemming. En in de kantine lag naast het broodje kaas een broodje ham.’

Hij spreekt het voornemen uit ‘een excellente school’ op te richten ‘met vijftien leerlingen per klas en capabele docenten’. Die docenten moeten bij voorkeur moslims zijn, ‘want van een islamitische docent nemen de kinderen meer aan dan van een ongelovige’.

Om te voorkomen dat die school er komt, zoeken de gemeente en het ministerie continu de randen van de wet op. Zo treuzelt de gemeente bij het beschikbaar stellen van een pand. Keer op keer spant Atasoy daartegen procedures aan, keer op keer wint hij.

De toenmalige staatssecretaris Sander Dekker grijpt een uitspraak van een bestuurslid aan om in actie te komen. Abdoe Khoulani schrijft in 2014 op Facebook de woorden ‘Leve ISIS’ - een verwijzing naar de voorloper van Islamitische Staat. Omdat het bestuur daar niet snel genoeg afstand van neemt, weigert Dekker een startbekostiging toe te kennen. In 2017 fluit de Raad van State hem terug.

En ook nu mag de landsadvocaat de borst dus weer natmaken. ‘Wij zijn gerechtigd om onderwijs te geven en dat gaan we dus ook juridisch aanvechten’, zegt Söner Atasoy. ‘Want zij gooien nu een hele hoop bagger voor mijn deur, en zij gaan het ook opruimen.’

Lees meer over het Haga Lyceum

Amsterdam waarschuwt ouders voor school waar jihadisten leerlingen beïnvloeden
Op het Cornelius Haga Lyceum, een islamitische middelbare school in Amsterdam, is geen sprake van een veilige en democratische vorming van de leerlingen. Het Amsterdamse stadsbestuur noemt dit onacceptabel en heeft het bestuur van de school donderdag verzocht per direct op te stappen.

Oprichter islamitische school woedend op burgemeester: ‘Vanmorgen zijn we al bedreigd met de dood’
De oprichter van het islamitische Haga Lyceum haalt vrijdagmiddag in een interview met de Volkskrant hard uit naar burgemeester Halsema van Amsterdam. Volgens Söner Atasoy wordt de school zonder bewijzen zwartgemaakt en beschuldigd van banden met jihadisten. De burgemeester heeft hem verzocht op te stappen. 

Islamitische school Amsterdam: niet gewenst, toch gekomen
Over Het Cornelius Haga Lyceum was bij de oprichting al vrijwel niemand enthousiast. Dit waren de vier grootste bezwaren.

REACTIES

Minister van Justitie en Veiligheid Ferd Grapperhaus noemt het ‘een goede zaak’ dat de gemeente Amsterdam direct actief heeft opgetreden tegen het islamitische Cornelius Haga Lyceum. ‘Het gaat om heel duidelijke antidemocratische tendenzen. De instelling gaat in tegen het antiradicaliseringsbeleid van de overheid’, zei Grapperhaus in Brussel. Volgens de bewindsman is het van belang dat bij het publiek bekend is wat er zich op en rond de school afspeelt. Politici in de Amsterdamse gemeenteraad willen dat de school per direct dichtgaat. ‘De gemeente moet de school direct sluiten, aanmeldingen stoppen en diepgravend onderzoek doen. Met kinderen neem je geen risico’, schrijft VVD-raadslid Marianne Poot op Twitter. Ook Annabel Nanninga van Forum voor Democratie wil dat burgemeester Halsema en onderwijswethouder Marjolein Moorman ‘alles op alles’ zetten om de school te sluiten. ‘Via Den Haag, via de inspectie, de tent moet dicht en buitenlandse geldstromen en subsidies moeten allemaal opnieuw onder de loep en op de schop’’, schrijft ze in een reactie. 

KAUKASUS EMIRAAT

Het Kaukasus Emiraat is een Tsjetsjeense jihadistische groepering die tussen 2007 en 2015 actief was. De ambities van de organisatie waren aanvankelijk gericht op de stichting van een kalifaat in de Kaukasus. Ze pleegde ook verschillende aanslagen op aartsvijand Rusland, waarbij tientallen burgerdoden vielen. Sinds het begin van de Syrische burgeroorlog kende het Kaukasus Emiraat een leegloop van strijders die zich aansloten bij terreurorganisatie Islamitische Staat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.