Sondes zien Jupiter dubbel

De Amerikaanse NASA heeft deze maand twee ogen gericht op de reuzenplaneet Jupiter: de ruimtesondes Galileo en Cassini. Galileo, genoemd naar de Italiaanse astronoom die de grote manen van Jupiter ontdekte, draait al vijf jaar in een baan om de planeet....

Cassini, de tweede ruimtesonde, werd in oktober 1997 gelanceerd en is onderweg naar Saturnus, nog eens een paar honderd miljoen kilometer voorbij Jupiter. Cassini is genoemd naar de Franse astronoom die onderzoek deed aan de ringen van Saturnus en vier manen van die planeet ontdekte. Op 30 december passeert hij Jupiter op een afstand van ongeveer tien miljoen kilometer - ruim 25 keer zo ver als de afstand van de aarde tot de maan.

Van meet af aan is het de bedoeling geweest dat Cassini even zijn gevoelige ogen zou openen wanneer hij Jupiter passeert. Tussen 1 oktober 2000 en 31 maart 2001 wordt de planeet gefotografeerd in verschillende golflengtegebieden, en snuffelen instrumenten aan magnetische velden en elektrisch geladen deeltjes in de ruimte rond Jupiter. Daarna gaat Cassini weer een paar jaar in winterslaap.

Dat ook Galileo nog steeds actief zou zijn, had een paar jaar geleden echter niemand verwacht. De Jupiterverkenner houdt het veel langer uit dan gepland, en nu doet zich een unieke gelegenheid voor om Jupiter met twee ruimtesondes tegelijk te bestuderen.

De belangrijkste metingen hebben betrekking op het magnetisch veld van Jupiter. Galileo bevindt zich in de uitgestrekte magnetosfeer van de reuzenplaneet, en heeft de afgelopen jaren enorme variaties gemeten in de dichtheid en de energie van elektrisch geladen deeltjes die langs de magnetische veldlijnen bewegen. De theorie is dat die schommelingen veroorzaakt worden door variaties in de zonnewind - de stroom van geladen deeltjes die door de zon de ruimte in wordt geblazen. Maar zeker is dat niet.

Met de simultaanwaarnemingen hopen planeetonderzoekers van NASA deze theorie te bevestigen en verder te ontwikkelen.

Na deze Jupiter Millennium Flyby, die vanaf de aarde nog wordt ondersteund door de Hubble Space Telescope, wordt het stil rond de reuzenplaneten. Cassini komt pas over vier jaar bij Saturnus aan, terwijl het Galileo-project begin volgend jaar definitief wordt beëindigd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden