'Soms denk ik: ze gunnen het ons niet'

Het EK is voor de aanvoerder van het Nederlands elftal vrijwel zeker de laatste kans op een internationale titel. 'Als sterren zich kunnen schikken in het groepsproces, doen waterdragers drie stappen extra.'

Mark van Bommel verheft zijn luide stem, de stem van een aanvoerder, tijdens een discussie over de spanning tussen mooi voetbal en resultaatvoetbal. 'Willen wij het voetbal weer veranderen? Een revolutie? En dan de finale weer verliezen?'

Tijdens een andere sessie met verslaggevers stelt hij zijn gehoor voor de keuze: 'Wij spelen een toernooi, fantastisch. Top,het water loopt uit je mond. Maar we worden geen Europees kampioen.'

Zijn ondervragers zijn even stil.

'Of we spelen niet mooi en we worden kampioen. Waarvoor zou je tekenen?'

Geweldig voetbal is misschien mooier dan een titel.

Hij windt zich op, over zoveel naïviteit. 'Ach, ga dan met je vrouw naar Titanic kijken, op de bank, romantisch. En ga dan geen voetbalverslaggever zijn.' Hij voegt toe dat ook hij trots is op de ploegen van 1974 en 1978, en op de kampioenen van 1988, maar het voetbal is veranderd. Veeleisender, groter.

Mark van Bommel, aanvoerder van Oranje, in steekwoorden. 'Ik zeg vaak hetzelfde, omdat ik dat ook vind. Het is geen show die ik opvoer.'

LAATSTE KUNSTJE

'Veel jongens van deze generatie zijn eind 20. Robben, Huntelaar, Van Persie, Sneijder, Van der Vaart, Heitinga. De meesten kunnen nog even door, maar je moet elk toernooi zien als een laatste kunstje. Je krijgt niet veel kansen. Zo'n kans mag je niet weggooien door onderlinge problemen of invloeden van buitenaf. Je moet je daarvoor afsluiten en het groepsproces intact houden. Dat is belangrijk.

'We zijn met 23 mannen bij elkaar, we hebben een kans om kampioen te worden en het komt niet vaak meer voor dat je die kans krijgt. Dát moet de instelling zijn. In mentale zin zijn we verder dan twee jaar geleden, maar het luxeprobleem is groter dan toen.

'Huntelaar speelde in 2010 bij AC Milan bijna niet, Van der Vaart speelde bijna niet bij Real Madrid. Afellay voetbalde bij PSV. Een aantal jongens heeft sindsdien een goede transfer gemaakt, is op hetzelfde niveau gebleven of beter geworden. Ik denk dat we verder zijn. Sneijder minder? Ik heb hem dit seizoen in Italië wedstrijden zien spelen; als hij dat niveau nu haalt, ben ik tevreden. Maar alles is afhankelijk van wat er zaterdag gebeurt tegen de Denen.

'Bij het WK was er geen onenigheid, voor het eerst in jaren misschien. Of er nu iets gebeurt? Dat kunnen we pas na het toernooi zeggen. We hebben iedereen nodig, alle 23 man. We hebben bovendien die ervaring van het WK. We weten hoe het is om je weg te cijferen voor elkaar. Maar de verhoudingen zijn wat moeilijker te accepteren, omdat een aantal jongens dichter naar elkaar is gegroeid. Als iedereen beseft dat we samen sterk zijn, zijn we sterk. Huntelaar heeft daarbij niet veel steun nodig van anderen. Hij denkt simpel. Hij schiet die bal er gewoon in als zijn tijd komt.'

HUILBUI

'Het is misschien een beetje raar dat ik na anderhalf jaar zo emotioneel was, bij het afscheid van Milan. AC Milan is een heel mooie, familiaire club. Een beetje PSV, maar veel groter. Ze begonnen daar vier maanden geleden al te vragen of ik wilde bijtekenen. De wasvrouwen, de jongen die het eten serveert, ze huilden toen ik 's ochtends had verteld dat ik wegging. Ik krijg er nog kippenvel van.

'Ze vonden mij een normale jongen. Iemand die even tien minuten ging zitten, over andere dingen dan voetbal praatte en wat grapjes maakte. Die met handen en voeten probeerde Italiaans te spreken.

'Het was een emotionele dag, toen ik zei te stoppen. Twee van de vier wasvrouwen huilden. Toen begon ik zelf ook al een beetje. In de keuken was het hetzelfde, en daar werken alleen mannen. De opnames voor dat interview voor de site begonnen, ik zat een filmpje te bekijken, ze draaiden een muziekje, perschef Ricardo Colli begon ook te huilen. Toen kon ik het niet meer houden. Ik schaam me daar niet voor. De hele dag kwam terug.

'Ik ben niet voor mijn familie weggegaan. De aanbieding van Milan was heel goed, zelfs beter dan die van afgelopen jaar. Mino (zijn zaakwaarnemer Raiola) vindt nog steeds dat ik gek ben. Maar ik heb in 2005 die belofte gedaan terug te keren bij PSV, als ik nog iets kon toevoegen. En ik voel me hartstikke goed en denk de club te kunnen helpen. Aan PSV heb ik ook veel te danken. Van daar kon ik transfervrij naar Barcelona. Ik vond dat ik het verschuldigd was. En ik kan bij PSV mijn trainerscarrière opstarten.'

SPEL

'Jullie weten wat wij willen en hoe we dat willen uitvoeren. We willen de bal snel terug, op de helft van de tegenstander. Als het elftal nog wat beter functioneert dan in de oefenperiode, kunnen de individuele topspelers het verschil maken. Zij moeten nog beter tot hun recht komen in dit systeem. Dat is een vormkwestie. De individuen hebben het elftal nodig en het elftal heeft hun extra klasse nodig. Als wij als elftal spelen, zijn we moeilijk te verslaan.

'Voor het WK waren de oefenwedstrijden glanzend, maar het spel was volgens velen niet goed tijdens het toernooi. Toch kwamen we in de finale. Zullen we het nu andersom doen? De vorm kunnen we zo hebben. Maar Denemarken gaat niet aanvallen tegen ons en Duitsland ook niet.

'Voetbal is meer dan een balletje. Het is ook een mentaal spel. We nemen de ervaring mee van een WK, van een verloren finale. Mentaal gaan we er anders mee om. We zijn twee jaar verder. De meeste jongens hebben een goede transfer gemaakt, ze hebben zich staande gehouden in grote competities. Maar de momentopname voor het EK is niet rooskleuriger dan voor het WK, dat is waar.'

SUCCES

'Het mooist zijn elftallen waarin grote sterren spelen, maar waarin op het veld iedereen gelijk is. Dat was de kracht van menig elftal waarin ik heb gevoetbald. Elk jaar moet je het bewijzen. Je moet die honger houden om hetzelfde te brengen of misschien zelfs meer dan het jaar ervoor.

'Het gaat om talent en kwaliteit, en om mensen die het groepsproces bewaken. Dat zijn niet één of twee spelers, maar vier, vijf of zes. Als die het heft in handen nemen in de kleedkamer, kun je als team veel winnen. Ik heb dat altijd geprobeerd te doen, maar het moet ook een beetje in je karakter zitten. Als sterren zich kunnen schikken in het groepsproces, doen de waterdragers drie stappen extra.

'Ik vind bijvoorbeeld dat Robin van Persie een goed WK heeft gespeeld. Wesley (Sneijder) kon uitblinken dankzij Van Persie. Arjen (Robben) maakt een goal tegen Slowakije door een loopje van Van Persie. Natuurlijk heeft hij maar één keer gescoord, maar voor het team speelde hij goed. Hij heeft zich ondergeschikt gemaakt aan het elftal, dat is on-Nederlands. Het gaat om het team.

'Het is ook de kracht van de technische staf. Iedereen is van het begin op één lijn gezet. Je hoeft geen vrienden van elkaar te zijn. Iedereen speelt in grote competities, waarin niets anders van je wordt verlangd. Als je gaat zitten mokken, word je door drie gasten tegen de muur gehouden met de mededeling dat je even normaal moet doen. Anders ga je maar naar huis. Daarbij wil ik altijd winnen, hoe dan ook. In een groep moeten jongens dat proces in de gaten houden. Dit is een groep die zichzelf corrigeert, zonder dat de trainer daarvoor soms nodig is. Zo hoort het.

'Ik denk dat sommige critici graag zien dat ons succes in elkaar stort. Ik doel ook op de analytici, degenen die veel over voetbal praten op tv. Misgunnen? Dat is misschien het verkeerde woord. Maar we willen toch met zijn allen Europees kampioen worden? Soms heb je het gevoel dat bepaalde mensen het ons niet gunnen.'

DEFENSIE

'Wij hebben geen slechte verdediging. Wij hebben een degelijke verdediging die bijna geen fout maakt. Gregory (Van der Wiel) is gewild in Europa. John (Heitinga) en Joris (Mathijsen) doen geen gekke dingen, die spelen bijna altijd een zes of een zeven. Het zou mooi zijn als achteraf blijkt dat we defensief niet kwetsbaar zijn geweest, nu Mathijsen en Pieters geblesseerd zijn.'

SPELCULTUUR

'Als je in het buitenland zegt: we hebben mooi gespeeld maar verloren, weet je wat ze dan zeggen? Je bent dom. Je kunt beter lelijk spelen en winnen. Al die jongens krijgen dat mee. Als we dan terugkomen naar Nederland, moeten we die instelling weer verenigen met mooi voetbal. Dát hebben we geleerd met dit elftal. De uitgangspositie is: het publiek vermaken. Maar het gaat om winnen. Drie punten, ongeacht wat er gebeurt.

'Het is echt niet zo dat we in het veld zeggen na de achttiende minuut: er zijn drie trucjes mislukt, nu gaan we lelijk voetballen. Het moeilijkste is: mooi voetbal, domineren en winnen. Nogmaals, Duitsland, dat is mooi hoor, maar die ploeg speelt vanuit de reactie. Wij werden weggecounterd tijdens onze oefenwedstrijd in november. Zij spelen aardig voetbal, als ze de bal hebben. Ik denk dat ons elftal erg aanvallende intenties heeft.

'Ik geniet van een wedstrijd, maar vaak niet op het moment zelf. Tijdens de wedstrijd gebeurt dat soms, na een mooie aanval en een goal bijvoorbeeld. Dan kijk je elkaar aan. Heerlijk. Dan merk je aan elkaar dat je blij bent. Ik denk dat je pas na je carrière echt kan genieten van de zaken die je hebt bereikt en gewonnen.

'Om mij heen stoppen veel leeftijdgenoten: Van Bronckhorst, Van Nistelrooij, Van der Sar, Ooijer. Dan praat je met elkaar. Hoe kijk je terug? Had je iets anders willen doen? Daarover moet je niet te veel nadenken.'

KRITIEK

'Het is jammer als iemand als Ruud Gullit zegt dat ik niet uit het elftal ga, omdat ik de schoonzoon van de bondscoach ben. Ik speel daar al vier jaar en nooit heb ik daarover iemand gehoord. Nu lijkt het stemmingmakerij, terwijl daarvoor geen reden is. Het is jammer dat er een soort negatieve stemming wordt gecreëerd, terwijl Gullit zelf weet hoe het is om aanvoerder te zijn van het Nederlands elftal.

'Natuurlijk, de analyticus moet commentaar geven. Als critici vinden dat het niet goed is, moeten ze dat zeggen en onderbouwen. Met redenen. Als ik nu vier, vijf wedstrijden slecht had gespeeld, had ik gezegd: Ruud, je hebt gelijk, het wordt misschien tijd dat ik word gewisseld. Maar ik zeg er al te veel over. Het is een compliment dat er al vier jaar niet over is gesproken. Een compliment voor de trainer en voor het elftal.'

WK

'Na de WK-finale heb ik gehuild, op het veld al. Het was een eenmalige kans. Ik heb de finale ook nooit meer gezien. Vaak is me aanbevolen die documentaire (Match 64) te bekijken, maar het hoeft niet voor mij. Als ik ergens spijt van heb, is dat we niet ons eigen spel hebben gespeeld tegen Spanje. Dat was jammer.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden