Sommige mannen zijn omhelsbaar

Even iets heel anders. Ik kwam er onlangs op bij een ontmoeting met Breyten Breytenbach. Sommige mannen zijn omhelsbaar. Breyten is van een grote omhelsbaarheid. Een ander bij wie de omhelsbaarheid van grote kwaliteit is wordt vertegenwoordigd door de Belgische acteur Jan Decleir. Er schuilt poëzie in die omhelzingen.

Ik aarzel om met poëzie te beginnen. Poëzie is breekbaar, verdraagt soms de buitenlucht niet. Ik ben op zoek naar weerbaarheid en vind Saskia de Jongs bundel Resistent (Prometheus, 2006). Piet Gerbrandy schreef over haar: 'De gedichten zijn zelden mooi, maar in hun horten en stoten, hun verwarrende enjambementen en soms obsessieve rijmklanken maken ze de lezer weerloos voor hun besmetting'. Uit Resistent het gedicht 'Hondsdagen':

Als de zomer op zijn heetst is, vernietiging de bedoeling

omdat de zon te veel op haar lippen heeft liggen

als in razernij schroeien de plekken, in razernij

wordt een plek zonder schaduw gebaard, al is er wel

het avondfloers wendt zij voor

als de dag opgerekt wordt tot passend, de nacht terzijde

wijl het scanderen van bloedschennige waarheid

ons koortsgelaat strak naar de hemeltoorts

is niettemin een goede tijding het grote licht

voor de winter die nu gans en gaaf schijnt

zo klaploopt als een horzel

als de zomer op zijn heetst is, vernietiging de bedoeling.

Ik moet even aan een gedicht van mijzelf denken. Het heet 'Tegen de zomer' en de eerste regels ervan zijn:

Niets is vernielender dan de warmte.

De kou houdt in stand is statisch

De warmte beweegt met de vernieling mee

en wekt een valse schijn

van zon gezondheid zinvolle zonde

Ik sla nu de bundel Nadruk verboden van Jaap Harten open (Kwadraat, 1995). Hieruit het gedicht 'Tijdsgewricht':

Hier in deze tuin groeit

de kou met natte plekken

op de bladeren. Wij voelen

zijn adem: kil en oerhollands

beweegt de vloedlijn van populieren,

huivert het water bij de molen.

De natuur spreekt van een gewapende

vrede, maar onbetrouwbaar, wanneer

de herfst zijn schrille spoor trekt,

nachtvorst met wit krijt ons tekens

geeft. Canto's uit betere dagen

verstil maar in het noordelijk prieel,

alle glazen omvergeworpen door sneeuw,

Door een heraut van de winter

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden