Sommige BRICS zijn nu ook BIITS

Drie van de landen die tot de opkomende economieën (BRICS) behoren, zijn ook lid van een nieuwe club: die van fragiele staten (BIITS). Ook opvallend: alle BIITS horen bij de G20.

ST.-PETERSBURG - Vorig jaar werd de Indiase premier Manmohan Singh bij de G20-top in het Mexicaanse Los Cabos als de redder van het Westen binnengehaald. Woensdag kwam Singh bij aankomst in St.-Petersburg wat bedremmeld uit het vliegtuig. India maakt niet slechts deel uit van de club van opkomende landen BRICS, maar ook die van de fragiele landen BIITS.

Het nieuwe acroniem werd deze week bedacht door de econoom Alan Ruskin van Deutsche Bank, zoals BRICS (Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika) ruim tien jaar geleden werd gelanceerd door de econoom Jim O'Neill van Goldman Sachs.

De BIITS (Brazilië, India, Indonesië, Turkije en Zuid-Afrika) kenmerken zich door oplopende inflatie, groeiende tekorten op de handelsbalans en kapitaalvlucht naar vooral de Verenigde Staten. Ruskin spreekt daarom van Fragile Five Bi(i)ts: de vijf kwetsbare stukjes in de wereldeconomie.

De problemen van deze landen zijn aan het licht gekomen op het moment dat de economie in de VS en zelfs in de eurozone weer iets aan lijkt te trekken. Nu de groei in China temporiseert komen er allerlei problemen op deze landen af. De vraag naar hun goederen - van ijzererts uit Brazilië tot palmolie uit Indonesië - neemt wereldwijd af. Guillermo Mondino van Citibank stelde onlangs dat '1 procent minder groei in China in andere opkomende en ontwikkelingslanden een effect heeft van 0,7 tot soms 4 procent minder groei'.

De BIITS behoren alle vijf tot de G20, de exclusieve club van de machtigste economieën ter wereld, die sinds de escalatie van de kredietcrisis in 2008 de G8 in belang hebben overtroffen en elk jaar een top houden in het land dat de voorzitterszetel bezet. Maar ze kampen nu zelf met tegenwind. Aanleiding is de aankondiging van voorzitter Ben Bernanke van de Amerikaanse centrale banken (Fed) in mei om op termijn een einde te maken aan de zogenoemde monetaire verruiming. De Fed strooit sinds de crisis elke maand miljarden dollars over het eigen land uit met de bedoeling de koopkracht op peil te houden en het investeringsklimaat te bevorderen. Maar veel van dit geld verdween naar de opkomende landen, waar veel hogere rendementen op spaarrekeningen of op investeringen konden worden behaald. Nu de Fed de teugels zal aantrekken en de bankbiljettenpers een tandje langzamer gaat zetten, stromen de miljarden weer terug naar de VS. Door de aantrekkende economie is de rente in de VS inmiddels gestegen en lijken ook investeringen lucratief.

Deze geldstroom zet de valuta van de opkomende landen onder grote druk. De munten van de fragiele vijf (real, roepie, roepia, lire en rand) hebben allemaal forse koersverliezen geleden ten opzichte van de dollar, de euro en de yen. De BIITS proberen hun munten te ondersteunen door renteverhogingen, interventies in de valutamarkt en zelfs het beperken van het kapitaalverkeer, zoals India inmiddels al heeft gedaan. Door de dalende koers van de eigen munt stijgen de prijzen van geïmporteerde goederen. Dit leidt tot een hogere inflatie. De angst is dat de bedrijven en burgers in die landen zich tegen de waardedaling van de eigen munt indekken door zelf dollars of goud te kopen. Hierdoor wordt het probleem vergroot en wordt het steeds moeilijker voor de landen kapitaal aan te trekken om hun handelstekorten te kunnen dekken. Singh zei woensdag dat 'de ongewone maatregelen die de westerse landen hebben genomen na de crisis op ordelijke wijze moeten worden afgebouwd'.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden