Somaliërs terugsturen wordt nu knap lastig

Achtergrond..

Van onze verslaggeefster Anneke Stoffelen

AMSTERDAM Het wordt moeilijk voor staatssecretaris Albayrak om nog vluchtelingen terug te sturen naar Somalië, stellen juristen van het Instituut voor Immigratierecht van de Universiteit Leiden.

Dinsdag bepaalde de Raad van State in een zaak van een Somalische vrouw dat Albayrak (Justitie) geen goede argumenten heeft om deze asielzoekster een verblijfsvergunning te weigeren. De zaak kan gevolgen hebben voor veel andere asielprocedures van Somaliërs.

Volgens de vrouw loopt zij ernstig gevaar door het ‘willekeurige geweld’ in de hoofdstad. Om de Somalische alsnog te kunnen uitzetten, moet Albayrak aantonen dat de vrouw daarin geen gelijk heeft. Maar internationale rapportages tonen aan dat het er in Mogadishu zeer gewelddadig aan toe gaat.

Maarten den Heijer, asieldeskundige aan de Universiteit Leiden, denkt dan ook dat Albayrak het lastig gaat krijgen. ‘De staatssecretaris kan zich er nog op beroepen dat Somaliërs uit Mogadishu in andere gebieden van het land hun heenkomen kunnen zoeken. Maar dat is bijna onmogelijk, omdat lokale clans landgenoten uit andere gebieden weren.’ Volgens Den Heijer zit er voor de staatssecretaris straks weinig anders op dan de Somalische vluchtelingen weer als groep te beschermen. ‘Je kan niet tegen de ene vluchteling A zeggen, en tegen de ander B.’

Zo’n categoriaal beschermingsbeleid houdt in dat asielzoekers uit bepaalde gebieden automatisch een verblijfsvergunning krijgen. Dat gold voor Centraal- en Zuid-Somalië tot april 2009. Albayrak maakte daaraan toen een eind, omdat er op grote schaal misbruik van werd gemaakt. Bovendien had het asielbeleid een aanzuigende werking: in 2009 kwam 40 procent van de aanvragen van Somaliërs.

Asieladvocaten vonden toen dat het beschermingsbeleid op verkeerde gronden werd afgeschaft: niet het risico van de vluchteling was het uitgangspunt, maar het bestrijden van fraude. Den Heijer: ‘De Raad van State stelt het risico van de asielzoeker weer centraal.’

Loes Vellenga, voorzitter van de vereniging asieladvocaten, spreekt van ‘een mooie uitspraak’ die tot gevolg zal hebben dat veel meer Somaliërs voor bescherming in aanmerking komen. ‘Geheel terecht, want het is daar erg gevaarlijk.’ In Mogadishu strijden de islamistische terroristen van Al Shabaab en regeringstroepen om de macht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden