Somaliërs 'helpen' elkaar graag met een paspoort

Somaliërs doen vijf keer zo vaak aangifte van vermissing of diefstal van identiteitspapieren als andere bevolkingsgroepen. Grootschalige mensensmokkel, onder anderen van kinderen, zou de achtergrond zijn....

Van onze verslaggeefster Margreet Vermeulen

'Wat doe je als je broer honger lijdt in een vluchtingenkamp en vraagtof hij je paspoort mag ''lenen''? Zoiets weigeren is erg lastig.' FarimosMaalim is voorzitter van de Federatie van Somalische Associaties inNederland. Maalim wil niet ontkennen dat Somaliërs elkaar soms 'helpen'door hun paspoorten aan familieleden uit te lenen. 'Maar dat is wat andersdan massale fraude', onderstreept hij.

Vorige week lekte een vertrouwelijk onderzoek uit van de ministeriesvan Justitie, Buitenlandse Zaken, Economische Zaken en Sociale Zaken.Daaruit zou blijken dat Somaliërs vijf keer zo vaak aangifte doen vanverlies of diefstal van identiteitspapieren als gemiddeld. Ze blijken vaakindividuele reispapieren aan te vragen voor hun vele kinderen, ook als dienog heel jong zijn.

Ook zijn er veel Somaliërs die vanuit Nederland verhuizen naar hetpopulaire Engeland, schulden achterlaten bij Nederlandse bedrijven enbanken en zich niet uitschrijven, waardoor de kinderbijslag blijftdoorlopen.

Volgens officiële tellingen wonen in Nederland circa 22 duizendSomaliërs. Dat zijn er veel meer geweest. Sinds 1998 verruilden zo'ntienduizend Somaliërs Nederland voor Engeland, waar zij makkelijker aanhet werk konden komen. Ook wordt daar minder gehamerd op de noodzaak teintegreren en krijgen zij er meer ruimte hun (islamitische) identiteit tebeleven.

In de Nederlandse verzorgingsstaat voelt de gemiddelde Somaliër zichniet zo thuis, meent het VVD-Kamerlid Ayaan Hirsi Ali, zelf van Somalischeafkomst. Volgens Hirsi Ali voelen Somaliërs zich alleen solidair met hunfamilie en hun clan en kunnen ze daardoor niet omgaan met deverzorgingsstaat. 'Ze zien het als een stelsel waarvan je moet profiteren',schreef Hirsi Ali afgelopen zaterdag in de Volkskrant. Dat zou verklarenwaarom de Somalische gemeenschap keer op keer in verband wordt gebracht metfraude.

De beschuldiging dat Somaliërs zich verrijken door kindersmokkel isnet zo hardnekkig. Dat Somaliërs op vrij grote schaal hun kinderen in hetrijke Westen proberen onder te brengen, staat wel vast. Een officieelrapport van de Verenigde Naties noemde dit al in 2003 een 'wijdverbreideeconomische strategie in Somalië'. Hierbij speelt mee dat Somalië sindshet uitbreken van de oorlog in 1991 geen onderwijs meer kent. Wie zijn kindwil verzekeren van een opleiding, zoekt een mensensmokkelaar die het kindonderbrengt in het buitenland, liefst bij een familie- of clanlid endesnoods bij een onbekende, met alle risico's van dien.

Die mensensmokkelaars zouden ook vanuit Nederland opereren. Ze halenjonge weeskinderen onder valse voorwendselen illegaal naar Nederland.Vervolgens worden de kinderen ingezet in de huishouding en incasseren denepouders de kinderbijslag. Zodra de kinderen lastige vragen gaan stellenen te veel geld gaan kosten, zouden ze weer in Somalië worden gedumpt.

Farimos Maalim noemt dat ongeloofwaardig. 'De kinderbijslag is een paarhonderd euro per kwartaal. Dat loont de moeite toch niet?' Toch wel, denkthet Kamerlid Tineke Huizinga (Christen-Unie). 'Want het eigenlijke doel isde identiteit van zo'n weeskind te kopen'. Als je dat kind hebt gedumptin Somalië, kun je heel makkelijk een ander kind mee terugnemen. Dit keermet medeweten van de ouders en tegen een forse betaling natuurlijk.'

Huizinga kent Nederlanders in de Afrikaanse regio die zich het lot vanzestien 'gedumpte' kinderen aantrekken. Het Kamerlid wil dat de Nederlandseambassade in Ethiopië (Somalië heeft er geen) deze kinderen de kans geeftte bewijzen dat ze uit Nederland komen. 'Nu komen ze het ambassadeterreinniet eens op omdat ze geen identiteitspapieren hebben.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden