Solo-rol voor de trots van twee landen

Tachtig kilo marsepein was nodig om Emese Hunyady in schaatspak uit te beelden. Het resultaat staat - tussen Sissi, Michael Jackson en prinses Diana - tentoongesteld in een vitrine in het marsepeinmuseum van Szentendre, enkele kilometers ten noorden van Boedapest....

Zelf volgde Hunyady zestien jaar geleden de omgekeerde route. De Hongaarse trouwde op 18-jarige leeftijd met de Oostenrijkse schaatser Thomas Németh om zo het sobere oosten voor het aanlokkelijke westen te verruilen. 'Een onbezonnen en puberale actie', zegt ze nu, terwijl ze haar toehoorders twee dagen voor het begin van de WK allround langs enkele toeristische attracties in haar geboortestad loodst.

Over spijt heeft ze het liever niet. 'Ik heb nu twee landen die van me houden en trots op me zijn', zegt Hunyady, die met een Europese, een wereld- en een olympische titel volgend jaar inderdaad een indrukwekkende carrière kan afsluiten. En zoveel schaatsers om trots op te zijn heeft Hongarije niet. Na de wereldtitel van Kornél Pajor in 1949, waren de Hongaren nooit meer succesvol.

Niettemin vormt Boedapest, met de oudste schaatsbaan ter wereld, dit weekeinde het toneel voor de WK allround. Idyllisch, aan de voet van het prachtige kasteel Vajdahulyad gelegen, is dat zeker. Liever hadden de deelnemers aan de WK echter gezien dat een overdekte schaatsbaan tot decor van de grote toernooien zou zijn uitverkoren. En ook aan de Hongaren zelf gaat het beoogde doel van de internationale schaatsunie, promotie van schaatsen in de minder ontwikkelde landen, geheel voorbij. Slechts zestig kaarten werden tot op heden aan de autochtone bevolking verkocht.

'Je snapt het niet', zegt Hunyady. 'Zodra het gaat vriezen staat iedereen hier op het ijs. Daar zou je dus veel meer mee moeten doen, maar niemand kan het iets schelen. Er is nauwelijks een goede coach te vinden. Als ik in Boedapest aan het trainen ben, probeer ik de junioren te helpen en een beetje plezier te maken. Maar het lijkt wel alsof niemand er hard voor wil vechten.'

En daar moet een Hongaarse schaatser het nu net van hebben. Want die komen niet, zoals in Nederland wel het geval is, in een geoliede organisatie terecht. 'Als ik volgend jaar olympisch kampioen word, dan is het omdat ik er het hardst voor heb gevochten', zegt de 34-jarige Hunyady, die een jaar voor de Olympische Spelen in Salt Lake City haar hele programma op een gouden plak op de 1500 meter heeft afgestemd.

Ze hoopt met haar populariteit en ervaring na haar eigen loopbaan betere omstandigheden in Boedapest te creëren. Want het 'ontwikkelingswerk' van de ISU ten spijt zal er op korte termijn niet veel veranderen in Hongarije.

Volgens Leen Pfrommer, halverwege de jaren negentig gevraagd om er een aantal clinics te komen geven, is er gewoonweg geen animo voor. 'Pajor won wel goud, maar hij verbleef eigenlijk altijd in Noorwegen. En toen was schaatsen nauwelijks ontwikkeld. De 500 meter reden ze nog in 46 seconden.'

Als coach van een Noorse schaatsploeg nam Pfrommer de huidige nationale trots Kristina Egyed een tijdje onder zijn hoede, maar die rijdt tegenwoordig weer in alle eenzaamheid haar rondjes op de baan in Boedapest. De 25-jarige Egyed, de enige Hongaarse deelneemster aan de WK, overweegt serieus met schaatsen te stoppen, omdat het vertrouwen in haar coach Ivankai na tien jaar sterk is afgenomen. In tegenstelling tot Hunyady ziet zij geen heil in een buitenlands avontuur.

Dat zal haar voormalige landgenote haar desgevraagd ook zeker niet aanraden. Niet naar Oostenrijk tenminste. In het beoogde walhallah bleek schaatsen zelfs van nog minder belang dan in Hongarije. Aandacht en geld voor schaatsen was er nauwelijks in het wintersportgekke land totdat Hunyady bij de Winterspelen zeven jaar geleden in Lillehammer olympisch goud op de 1500 meter veroverde.

Uit blijdschap besloot banketbakker Szabó zijn idool in marsepein te vereeuwigen. Met de verhuizing van zijn winkel van het Oostenrijkse Puchberg naar Szentendre kwam ook de enigszins ingezakte Hunyady weer thuis in haar geboorteland.

Ooit zal ze haar standbeeld weer achterna reizen, zegt ze. Want wat niemand tot op heden lukte, de Hongaren massaal op de klapschaats te zetten, lukt Hunyady uiteindelijk wel. 'Ik ben een vechter. Ik geef niet snel op.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden