Sollicitatiegesprek? 'Maak gebruik van het toeval'

Een column van Dr. Joep Schrijvers over zijn eerste sollicitatie-ervaring in de ICT. Niets was aan het toeval overgelaten, tenminste dat dacht hij...

Toen ik van de universiteit kwam in 1982, was ik werkloos. Het was de vorige grote economische crisis. Ik besloot me tot computerprogrammeur om te laten scholen. Het arbeidsbureau had me op de lijst gezet en me een uitnodiging gestuurd voor een voorlichtingsbijeenkomst. Getest en gekeurd kon ik aantreden voor de laatste ronde: een sollicitatiegesprek met de manager van het bedrijf waar ik terecht zou komen.

Tot dat moment was ik voorzichtigheidshalve nogal laconiek gebleven om mijzelf niet een toekomstige teleurstelling op de hals te halen. Maar toen ik van de circa honderdtwintig kandidaten tot de laatste vijftien behoorde en we moesten wedijveren om tien plekken, werd het andere koek. Een grote, standvastige begeerte maakte zich van mij meester. Van de een leende ik een stropdas, van de ander schoenen, van weer een ander een jasje. Ik belde enkele van mijn oudere broers, die eerder met het sollicitatiebijltje hadden gehakt, om te informeren wat voor vragen men mij zou kunnen stellen en wat ik dan het beste kon zeggen. Op het hele universum van vragen had ik me voorbereid. Niets was aan het toeval overgelaten.

Dacht ik.

Toen kwam de ochtend dat ik naar het industrieterrein aan de westkant van Amsterdam moest waar Bull, een computerfabrikant, haar hoofdkantoor had. Het was een stralende nazomerdag. Waar tot voor kort de terughoudendheid als grondtoon van mijn bestaan bromde, schalde nu de jubeltoon van de overwinning, zo zelfverzekerd ging ik de hal binnen. De receptioniste wees me op het zitje waar ik kon plaatsnemen. Daar zat al een jongeman. Hij was wat dikker en gekleed in een goedkoop, slecht zittend pak. Omdat we nogal lang moesten wachten, knoopte ik een praatje met hem aan. 'Wat kom jij doen?' vroeg ik.

'Ik heb een open sollicitatie gestuurd, want ik ben klaar met mijn studie. En nu ben ik uitgenodigd voor een gesprek,' zo besloot hij. Wat hij precies gedaan heeft weet ik niet meer, maar het was iets in de techniek.

Vrij snel daarna werden we beiden opgehaald. Het gesprek met de manager verliep uitstekend. Hij stelde precies de vragen die ik had voorbereid en geoefend. Ik voelde die opleiding en baan tot mij komen. Tot het moment kwam dat Vrouwe Fortuna besloot haar rad te draaien.

De man keek op zijn horloge, naar zijn papieren en stelde toen die ene vraag, die ik niet had voorbereid. Hij vroeg me: 'Wat ga je doen als ik je niet aanneem?'

Het was even stil in het spreekkamertje. De meesterproef lag op tafel. Ik wist dat alles zou afhangen van het antwoord dat ik nu zou geven. Mijn broers kon ik niet bellen. Toen herinnerde ik me het gesprek van een uur geleden. Ik zag die jongen weer voor me in zijn slecht zittende pak en hoorde opnieuw zijn antwoord. Bijna woordelijk zei ik het hem na: 'Dan ga ik open sollicitaties sturen en word ik vast voor een aantal gesprekken uitgenodigd.' Door dit antwoord begon op dat moment mijn carrière in de ICT. Het was toevallig het enige juiste.

Dr. Joep Schrijvers (andragoloog, veranderkundige) werd bekend met zijn internationale bestseller Hoe word ik een rat? over kantoorpolitiek, rattenspelletjes en gore streken. Recentelijk verscheen zijn nieuwe boek Maak er wat van! Een hoopvol en nuchter boek voor iedereen die hulp nodig heeft bij lastige situaties in leven en werk. Hierin presenteert hij vier vuistregels: knutsel, bespeel het toeval, maak de tijd tot bondgenoot en herdefinieer je situatie indien nodig. Maar de belangrijkste les is: alert en voorbereid zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden