'Solidariteit' boekt royale winst in Polen

'Solidariteit' is opnieuw de grootste partij geworden in het Poolse parlement. AWS, het rechtse oppositieblok rond het vakverbond Solidariteit stevende zondagavond af op een royale verkiezingsoverwinning op de regerende socialistische SLD, de ex-communisten....

Van onze correspondent

Michel Maas

BOEDAPEST

AWS zou 32,4 procent halen, tegen SLD 26,6. Slechts drie andere partijen zouden de kiesdrempel van 5 procent halen, de Vrijheids Unie, de Beweging voor de Reconstructie voor Polen en de Boeren Partij. En twee van die drie, de Vrijheids Unie (15,2 procent) en de Beweging voor de Reconstructie van Polen, ROP (5,6 procent) zijn eveneens voortgekomen uit de voormalige dissidentenbeweging Solidariteit.

Het ligt voor de hand dat AWS met deze twee partijen een regering zal gaan vormen. De gevolgen van deze regeringswisseling zijn moeilijk te overzien. Vooral de AWS en de kleine ROP staan voor een uiterst conservatief beleid dat is gebaseerd op de waarden en wetten van de katholieke kerk. Zij zijn tegen een vergaande liberalisering van de abortuswet (en ROP is zelfs tegen elke vorm van legalisering van abortus).

Bovendien zijn zij fel anti-communistisch. Marian Krzaklewski, de leider van het vakverbond Solidariteit en van de AWS (Solidariteits Verkiezings Actie) heeft voorde verkiezingen herhaaldelijk verklaard dat hij wil afrekenen met het communistisch verleden van Polen.

Hij wil een Berufsverbot voor alle voormalige leden van het communistisch partijkader. Hij wil de leden van de nomenklatura uit de politiek bannen, en alle bezittingen die de communistische partij in het verleden heeft onteigend, teruggeven aan de voormalige eigenaren. 'Als deze overwinning wordt bevestigd zullen we beginnen met het goedmaken van de blunders waarvan er zoveel zijn gemaakt.'

Tegenstanders vrezen dat een regering van AWS en ROP Polen zal terugvoeren in de armen van de kerk, en weg van de liberale richting waarin het land sinds 1993 is gegaan. Alleen de Vrijheids Unie - opgericht door de voormalige intellectuele top van Solidariteit - zou in een kabinet met AWS en ROP een matigende invloed kunnen hebben.

Helemaal zeker is een rechts kabinet nog niet. In Polen bepaalt de president welke partij een regering mag vormen. En de president, Aleksander Kwasniewski (SLD), heeft tot de laatste dag voor de verkiezingen geweigerd bij voorbaat vast te leggen dat de grootste partij per definitie de premier levert.

Hij heeft zo de weg opengehouden voor een andere oplossing. Die is er ook. In Polen zijn de afgelopen weken in de media alle varianten doorgesproken en zelfs bij de voorspelde uitslag van zondag zou theoretisch een regering van de linkse SLD, de Boerenpartij en de Vrijheids Unie mogelijk zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden