Soldaat van Oranje: Vriendschap Bernhards sterkste punt

Erik Hazelhoff Roelfzema, de legendarische Soldaat van Oranje, leerde de prins in 1941 in Londen kennen. De twee bleven vrienden voor het leven....

Hazelhoff Roelfzema, Ridder in de Militaire Willemsorde, reageerde schriftelijk: 'Wanneer een oude ridder, 93 jaar, ertussenuit gaat, dan is dat natuurlijk geen tragedie. Vooral niet na een welbesteed, succesvol leven en in de boezem van zijn familie. En zeker niet als hij, zoals prins Bernhard, Ridder in de Militaire Willemsorde, voor niets en niemand bang was.'

'De klap komt aan bij hen die hij achterliet', aldus Hazelhoff Roelfzema. 'Mijn gedachten gaan uit naar zijn vier dochters en vele kleinkinderen, die allemaal dol op hem waren, ieder op eigen manier. En naar zijn ontelbare vrienden, want vriendschap was prins Bernhards sterkste punt. Daar kan ik van meepraten, want een van deze vrienden, zeker een van de oudsten, was ikzelf.'

De Engelandvaarder vertelt: 'We maakten kennis met elkaar in de late zomer van 1941, in Londen, en ons eerste gesprek eindigde typerend met zijn woorden: 'Als er iets is wat ik voor u doen kan, laat maar weten.' Kort hierna gaf hij mij de eerste vliegles van m'n leven en even typerend ploften we met z'n tweeën in een klein dubbeldekkertje als een pudding een Engels weiland in. Het was het eerste van een reeks avonturen, nu dierbare herinneringen, die we in de loop van zestig jaren samen hebben doorgemaakt.'

'Vriendschap was wellicht de krachtigste motivering van prins Bernhards leven, een natuurlijke uiting van zijn gulle karakter', benadrukt Hazelhoff Roelfzema nog eens. 'Hij dééd graag iets voor anderen, zonder bijbedoelingen, liefst anoniem. Ter gelegenheid van zijn zestigste verjaardag maakte ik een interview met hem voor een nationaal tijdschrift en één van mijn vragen was: 'Wat geeft u de meeste voldoening?' Zijn antwoord: 'Iets te doen voor een of andere eenvoudige stakker die dat niet verwacht, liefst zonder dat hij weet dat het van mij komt. Het was zijn sterkste én zijn zwakste punt, een drijfveer die geld kostte, wat soms tot excessen leidde.'

Volgens Hazelhoff Roelfzema is het 'geen wonder dat het Nederlandse volk hem op handen heeft gedragen, juist omdat hij onder zijn uitzonderlijke eigenschappen een enkele keer blijk gaf van menselijke zwakte. Juist daardoor ga je van iemand houden. En wij Nederlanders hielden van hem, herkenden hem als één van ons, ook als we gewoon soldaat waren of matroos, of 'een of andere eenvoudige stakker'.'

'Dus toch een tragedie, maar dan voor ons, Nederlanders die achterbleven', constateert de Soldaat van Oranje. 'Wat een verlies van iemand die zo lang zoveel voor ons heeft gedaan en nog zou kunnen doen als hij nog leefde. Ieder van ons, Nederlanders, ons hele volk, heeft een persoonlijke vriend verloren, de beste die we ooit gehad hebben. We nemen afscheid van die vriend, een mens, een ridder, een prins, een Nederlander. Het ga je goed, Koninklijke Hoogheid!'

Voor de commando's was prins Bernhard 'heilig', zegt Wim Wentink van de Stichting Redt de Groene Baret namens de oud-commando's. 'Prins Bernhard stond in de jaren vijftig aan de wieg van het Korps Commandotroepen en er was groot wederzijds respect en sympathie. Spreek onder commando's geen kwaad woord over de prins, want dat heb je het voor mekaar. Bernhard was voor ons heilig', aldus Wentink.

Bernhard werd in 1992 benoemd tot erecommando. Wentink: 'Bernhard was daar toen erg trots op en bij de uitreiking dronk hij zoals de traditie voorschrijft bier uit zijn baret. Alle aanwezige commando's zongen hem toen toe.'

Bernhard maakte dit jaar bij het defilé in Wageningen een duidelijk statement door zijn groene erebaret op te zetten. Hij liet zo zien het eens te zijn met de strijd van de oud-commando's die willen voorkomen dat de landmacht ook een groene baret krijgt. Wentink: 'Bernhard mocht zich hierover publiekelijk niet uiten, maar dat hij ons volop steunde werd toen duidelijk en dat heeft hij later tegenover mij ook bevestigd.'

Wentink had in september nog telefonisch contact met de prins, die hem toen zei dat hij de commando's steunde in hun strijd voor exclusiviteit van de groene baret. 'De prins beloofde mij toen dat hij na de bodemprocedure die wij voeren zich zou uitlaten over de zaak, maar hij vreesde toen al dat hij dat niet meer zou meemaken', aldus Wentink.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden