Sokkenfabrikant Bloquert moet niets hebben van 35-urige werkweek; 'Overval' Aubry jaagt werkgevers de gordijnen in

Midden in het glooiende Picardische land van Noord-Frankrijk ligt het dorp Moliens, en daar bevindt zich de sokkenfabriek van Jean-Yves Bloquert....

Van onze correspondent

Martin Sommer

MOLIENS

De grootste sokkenfabrikant van het land heeft een licentie voor Asterix-sokken en een voor alle figuurtjes van Walt Disney. Laatst geslagen slag: Bloquert heeft het sokkenmonopolie binnengesleept op het logo van het wereldkampioenschap voetbal 'France 1998'.

Bloquert, een kleine man met wilde sokken onder z'n nette pak, is lyrisch over zijn productie van 35 miljoen paar per jaar, over z'n negenhonderdachttien werknemers, van wie tweederde werkneemsters. Geen goed woord daarentegen voor de 35-urige werkweek die zijn bedrijf en alle andere Franse bedrijven boven het hoofd hangt. Aangenomen dat minister Martine Aubry van Werkgelegenheid & Solidariteit haar wetsvoorstel met ingang van dinsdag ongeschonden door het parlement krijgt.

Bloquert barst los. 'Ik heb al tegen de werknemers gezegd: als wij een 35-urige werkweek opgelegd krijgen terwijl we 39 uur moeten betalen, dan zit er twee jaar geen loonsverhoging in.' Ontslagen zijn ook mogelijk, Bloquert zal het geld toch ergens vandaan moeten halen. En het meest waarschijnlijk is dat hij een kwart van z'n sokken in Oost-Europa zal laten maken.

Bloquert haalt gedienstig een staatje waaruit blijkt dat het bruto-uurloon in de Franse textiel 98,70 franc bedraagt, in Polen 14,34 franc en in Slowakije 10,02 franc. 'Wat denkt de regering? Tony Blair en Helmut Kohl zeggen in koor: langer werken voor minder geld. En Frankrijk denkt weer eens zijn eigen uitzonderlijke weg te kunnen gaan: korter werken voor meer geld?'

President-directeur-generaal Bloquert ziet er te goeiig uit om morgen uit woede zijn hele fabriek naar Polen te verschepen. Maar er kan geen twijfel over bestaan dat de verhoudingen tussen de linkse Franse regering en de ondernemers grondig zijn verpest, sinds de 'overval' van 10 oktober. Op die datum riep de regering werkgevers en vakbonden bij elkaar voor een ronde-tafelconferentie over de bestrijding van de werkloosheid, volksvijand nummer één in een land waar meer dan drie miljoen mensen, 12,5 procent (OESO-cijfer) van het arbeidspotentieel, aan de kant staan.

'Wij hadden gehoopt op een soort ''akkoord van Wassenaar'' - loonmatiging in ruil voor banen, in mooi overleg tussen de sociale partners', zegt Bernard Boisson, vice-voorzitter van de sociale commissie van de werkgeversvereniging CNPF.

Maar zo gaan de dingen niet in Frankrijk, en aan het eind van een dag vergaderen viel de regeringsbijl: 35 uur werken voor het hele land per 1 januari 2000.

Het klinkt mooi, en één ding is al bereikt. Sinds president Mitterrand in 1982 decreteerde dat de werkweek van 40 naar 39 uur ging plus een vijfde week vakantie, is Frankrijk niet meer zo verdeeld geweest over een economische kwestie als nu.

Aan het eind van de ronde-tafelconferentie moet toenmalig werkgeversvoorzitter Gandois bijkans zijn ontploft en minister Aubry hebben toegesist 'smeerlapje, je hebt me genaaid'. Vervolgens trad hij af met de mededeling dat de werkgevers in zijn plaats een 'killer' nodig hebben. Sindsdien voert het bedrijfsleven een keiharde tegencampagne onder de permanent herhaalde slogan dat 'deze regeling meer banen kost dan ze oplevert'.

Daarover valt nog niet veel te zeggen. Deze week werden maar liefst drie onderzoeken gepubliceerd die 'voorspelden' welke effecten een kortere werkweek zou kunnen hebben. De Banque de France kwam (in opdracht van minister Aubry) met het gunstigste scenario van mogelijk 710 duizend extra banen in het jaar 2000. Het instituut OFCE kwam tot 480 duizend arbeidsplaatsen, ook mooi, en dankbaar gebruikt door premier Jospin tijdens zijn televisiepraatje van woensdag.

In de verwijzingen van Jospin waren de slagen om de arm van de onderzoekers verdwenen. Het aantal te verdienen arbeidsplaatsen hangt af van de flexibiliteit van de bedrijven, en van de mate waarin de werknemers bereid zijn genoegen te nemen met minder salaris. Dat is heel wat anders dan de slogan '35 uur werken, 39 betaald' waarmee de socialisten het voorjaar de verkiezingen wonnen, en waaraan zowel de vakbonden als de communistische coalitiepartner de premier nu op vervelende momenten herinneren.

Ook over het uiterst kritische OESO-rapport van december horen we de ministers niet. Daarin stond dat 'de wetgeving op de arbeidsduur een akkoord tussen werkgevers en werknemers over de reductie van de arbeidstijd zou moeten vergemakkelijken - bij voorkeur op een gedecentraliseerd niveau - eerder dan zoeken in de richting van opgelegde reducties.'

'Precies wat wij steeds hebben bepleit', verzucht werkgeversvertegenwoordiger Boisson. Hij heeft niet veel moeite om te laten zien dat een grootwinkelbedrijf om een andere aanpak vraagt dan een auto-industrie. De werkgevers lobbyen nog voor de zogenoemde 'annualisation' - de werkweken van 35 uur berekend op jaarbasis, zodat de bedrijven de ruimte krijgen om hun werknemers tijdens pieken langer in te schakelen, en tijdens dalen korter. En ze willen van die valbijl van 1 januari 2000 af. 'Dat moet een streefdatum worden.'

Bij de als gematigd en onafhankelijk bekendstaande vakbondsfederatie CFDT kijkt men heel anders tegen de zaken aan. 'Actiecoördinator' Gilbert Marsac glimlacht om de getoonde bereidheid tot overleg van de werkgevers. Daarvan hebben ze in het sociaal overleg weinig blijk gegeven - 'als er al overleg was'. De zwakte van zowel de Franse vakbonden als de werkgevers maakt een wet noodzakelijk, zegt Marsac: 'Anders dan bij jullie overleggen wij niet zoveel. En er zijn veel bedrijven waar geen bonden zijn - dus moet het van de regering komen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden