Sojajus'

Het is een algemeen erkend feit, dat de productie van vlees met zich meebrengt een zeer grote verspilling van waardevol voedsel, omdat zoveel land vereist wordt, dat gebruikt zou kunnen worden voor bebouwing met voedsel, onmiddellijk geschikt voor menselijke consumptie; bovendien worden grote hoeveelheden broodgraan aan dieren gevoederd, terwijl slechts...

Ondanks het woord broodgraan doet bovenstaande vaststelling zeer eigentijds aan. De tekst komt uit een resolutie, die werd aangenomen op het elfde congres van de Internationale Vegetariërs Unie in 1947, en is terug te vinden in de brochure met het verslag van dat congres, uitgegeven door de Nederlandsche Vegetariërs Bond.

Oude vegetarische kookboeken zijn nogal eens een weerslag van veel zendingsdrang en dat maakt ze niet aantrekkelijker. Het inspireerde in 1937 Martine Wittop Koning tot het schrijven van Het vegetarisch middagmaal: 'Waarom ik dit boekje heb geschreven? Niet, omdat er bepaald gebrek is aan vegetarische receptenbundels: speciaal in de laatste jaren zijn er (. . .) verschillende uitgegeven, die zich op vegetarisch standpunt stellen (. . .). Dit zijn voor het meerendeel - als ik 't zoo noemen mag - principieele boeken, en ze dragen uit den aard der zaak de gebreken die voorvloeien uit een overmaat van goede bedoelingen: ze trekken andersdenkeneden niet aan, integendeel, ze schrikken af of ze prikkelen tot verzet.' Voor elke maand geeft Wittop Koning een aantal menu's. Voorbeeld van een dagmenu in maart: omelet à la savoyarde, raapstelen, rijst met sojajus, rabarbermoes.

Nodig voor de omelet 4 eieren, wat peper en zout, 2 rauwe aardappelen, 2 lepels melk of room, 40 g boter, 60 g geraspte kaas. 'Snijd de geschilde aardappelen in dobbelsteentjes, droog ze en bak ze in de boter lichtbruin en gaar. Klop terwijl de eieren met wat peper en zout, roer er den room of melk door en de geraspte kaas. Giet het mengsel in de pan op de aardappelen en bak de omelet aan weerskanten mooi bruin.'

Geen vlees, geen jus? Dat is veel mensen een gruwel. Sojajus dus: '100 g plantenboter, 0,5 dl melk (liefst met wat melk''vellen''), ongeveer 1 dl water, 1 eetlepel soja. Laat in een ijzeren potje de boter flink bruin worden, desverkiezende met een gesnipperd uitje. Giet er de melk met de ''vellen'' bij en laat alles opnieuw braden tot het mengsel bruin is (tegelijkertijd zal zich op den bodem een stroef, kleverig, bruin laagje hebben afgezet). Giet, om dat laagje op te lossen, een klein straaltje water in de pan, steeds roerende en het aangekleefde laagje van den bodem schrappende. Laat de jus op een zacht vuurtje nog even doorpruttelen en maak ze dan af met de soja.'

In Moderne voeding (1931), van IJ. Hettema, veel jus', zoals aardappeljus: 'Hiervoor braadt men boter uit en voegt er voorzichtig aardappel-afkookwater bij.' En groentejus maak je met groentennat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden