'Softdrug' hortensia uit tuinen Noorden geroofd

Hortensiadieven weten precies waar en hoever ze de plant moeten toppen. Hoogst waarschijnlijk gaat het om het halucinerende effect. Hele dorpen en wijken zijn reeds hortensia-arm....

De hond was nog zó tekeergegaan, 's nachts. En toch merkte Hendrik Jan Gunnink uit Koekange pas de volgende ochtend dat zijn voor- en achtertuin waren leeggeroofd. Alle hortensia's, helemaal getopt. 'Je hoort het overal hè. En nu zijn ze ook bij ons geweest', verzucht de Drent.

In Koekange bleef het niet bij Gunnink. Bij de buren zijn de plantendieven ook langs geweest. Net als bij zijn zoon, diens buren en zijn schoonouders. 'Ze hebben het hele dorp geplunderd.'

Al sinds begin december worden overal in het land op grote schaal tuinen leeggeroofd. Tuinliefhebbers in onder meer Haarle, Soest en het Limburgse Lottum werden bruut beroofd van hun hydrangea paniculata. Vorig jaar al plunderden ze de Achterhoek. Maar de meeste hortensiadieven opereren in het Noorden. In Drenthe komen dagelijks nieuwe meldingen binnen. En de politie Friesland krijgt zo'n zes meldingen per dag. 'Ze zijn heel zorgvuldig', vertelt woordvoerder Kees Gunnink van de Friese politie. 'Ze weten precies hoe en waar ze moeten knippen. En verder zijn de tuintjes niet vernield. Ze zijn echt uit op de hortensia's.'

Niemand is nog opgepakt voor hortensiadiefstal en de motieven zijn dus onbekend. Wel schijnen de knoppen een verdovende werking te hebben. Dat klopt, zegt professor Donald Uges, klinisch toxicoloog aan de Rijksuniversiteit Groningen (RuG). 'In hortensia's zit een zogenoemde cyanide-glycoside verbinding. Als de plant gerookt of gegeten wordt, komt er cyanide vrij. De gebruiker kan hierdoor licht vergiftigd raken. De mate van vergiftiging hangt af van de hoeveelheid bladeren, de gebruikswijze en de gesteldheid van de gebruiker. De vergiftiging veroorzaakt een tijdelijk zuurstofgebrek, waardoor de gebruiker opgewonden en gedesoriënteerd kan raken. Het effect hangt sterk samen met de sfeer en het verwachtingspatroon.' Als de hortensia inderdaad gebruikt wordt als 'smartdrug', veroorzaakt ze volgens de toxicoloog vooral een media-hype, meer niet. 'Het is spannend en er wordt mee geëxperimenteerd, maar al snel wordt er iets nieuws ontdekt. Amandelpitten geven een veel sterker effect, en die zijn veel gemakkelijker te verkrijgen.'

De toxicoloog raadt het gebruik overigens af. Zoals bij de meeste stoffen die als drugs worden gebruikt, ligt het dosis voor het 'gewenste' effect heel dicht bij een overdosis, die tot ernstige vergiftigingen kan leiden. Een grote hoeveelheid cyanide kan leiden tot coma en verlamming. Bij horten sia's is dit bijna onmogelijk.

Mensen die hortensia's roken of er thee van zetten, kent Uges niet. Ook Sander Olde Monnikhof van headshop De Tevreden Rookster in Groningen kent geen gebruikers. In de coffeeshop waar hij ook werkt, is er nog niet om gevraagd, en er zijn ook nog geen knoppen aangeboden.

Olde Monnikhof vermoedt dat vooral minderjarigen experimenteren. Zij mogen de coffeeshop niet in en gaan zelf wat proberen. 'In Duitsland wordt veel geëxperimenteerd met het roken van planten, omdat daar geen softdrugs voorhanden zijn', zegt hij. 'Misschien komt het daar ook wel vandaan.'

Ongevaarlijk is het niet om zomaar planten te roken. Zo sneed een jongen vorig jaar nog onder invloed zijn tong en geslachtsdeel af. Welke plant hij had gebruikt, weet Olde Monnikhof niet.

Wie dit jaar beroofd is, kan volgend jaar fluiten naar zijn bloemen. De hortensia bloeit enkel op tweejarig hout. Bij het snoeien moet dus alleen hout worden teruggeknipt waarop al bloemen hebben gebloeid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden