Soepele senior

Binnenkort wordt hij 50, toch danst Tim Persent nog op topniveau. Zijn geheim in vijf lemma's.

DOOR ANNETTE EMBRECHTS

OPWARMING

'Er zijn genoeg dansers die direct in een spagaat gaan liggen. Ik nooit. Ik neem altijd tweeënhalf uur de tijd om mijn lichaam podiumklaar te maken. Zelfs voor een optreden van drie minuten. Ik zie collega's lachen: 'Gaat hij weer.' Begint de voorstelling om acht uur, laat ik om half zes mijn lichaam wakker worden op toneel. Het moet de overstap kunnen maken van dagelijks leven naar optimale beheersing. Dat gaat niet routineus. Elk moment van de opwarming voelt als nieuw. Ik visualiseer alles. Waar zijn mijn vingers vandaag, mijn knieën, mijn handen? Hoe ligt mijn bekken, waar is mijn adem?

'Ik begon ermee op mijn 18de, toen ik, laat, besloot professioneel danser te worden. Ik zou Engelse en Franse letterkunde gaan studeren. Maar twee jaar stijldans smaakte naar meer. Ik ben sterk en bezit een goede balans tussen soepelheid en kracht. Ik ben uitgedraaid geboren, met zachte spieren. Maar ik heb een aangeboren scoliosis, een curve in mijn rug. Daarom neem ik de tijd om op te warmen. Ik ga daarbij niet voorbij de pijngrens. En die opwarming helpt: ik heb geen zware blessures gekend. Behalve die ene keer, toen ik mijn heup kneusde. In Amsterdam knalde ik fietsend tegen een openslaand portier.'

LES

'Iedere ochtend, vijf dagen per week, volg ik lessen bij de Henny Jurriëns Stichting, een plek in Amsterdam voor toptraining aan professionals. De les begint om half tien, ik ben er steevast kwart voor negen, als eerste. Ik zie dansers van 20 kletsend binnenkomen, iPhone in de hand. Ik hoef dat groepsgedoe niet. Je moet alert zijn, serieus, geconcentreerd. Het gaat bij dans nooit zoals je denkt dat het gaat. Soms ben je zo moe, dat je wilt dat iemand je ledematen optrekt. Soms trekt een choreografie je lichaam bijna in twintig delen. Op tournee doe ik mijn eigen les: een barre, met eigen variaties op pliétjes. Loslaten, stretchen, uitstrekken: ik creëer ruimte van binnenuit.'

STILTE

'Elke ochtend dwing ik mijzelf vijftien minuten de ogen te sluiten. Stilte is ongelooflijk belangrijk. De dagen zijn zo overvol. En ik kan malen. Een citaat uit A Return to Love van Marianne Williamson sterkt mij: 'We zijn allemaal geboren om te schijnen. (...) We schrikken soms van dat licht. Maar je hoeft je niet kleiner voor te doen zodat anderen zich zekerder voelen. Als we onszelf van angst bevrijden, helpt dat anderen ook.' Toen ik dans studeerde, was het boeddhisme salonfähig; ik heb veel boeddhistische vrienden. Ik ben christelijk opgevoed. Ik geloof niet in een God, maar er is meer dan een lichaam.

'Als Liza Ferschtman in Smell of Bliss Bachs Chaconne voor soloviool speelt, is het daarna doodstil. Dat kraakheldere moment raakt mij. Het voelt als contact met het onuitspreekbare. Door me te concentreren op stilte word ik wakkerder. Zonder woorden ben ik mezelf.'

ETEN

'Ik houd van eten en dineren met vrienden en familie. Ik kook soms voor alle dansers van LeineRoebana of met de kinderen van mijn broers en beste vriend. Ze bestellen bij mij verjaardagstaarten. Als danser heb je een ander eetritme. Ik ontbijt met veel thee en havermoutpap van geitenmelk en bosbessen. Tijdens repetities eet ik weinig; vanaf drie uur voor de voorstelling niets meer. Ik dans niet op een steak. Daarom maak ik een stevige lunch: salades, sandwiches. 's Middags drink ik sapjes, rijstemelk, water, meer thee dan koffie. Ik eet bananen vanwege het magnesiumgehalte. En soms neem ik een fles soep mee voor onderweg. Na de voorstelling eet ik kleine hapjes: een boterham, croissant, fruit. Maar op vakantie eet ik gerust viergangendiners.

'Ik eet gezonder dan vroeger, meer fruit en groente, minder melkproducten vanwege een lichte lactose-intolerantie. Boter vervang ik door olijfolie. En ik eet graag veel vette vis.'

RELATIVERING

'En opeens ben ik 50. Op mijn 40ste dacht ik: ik stop als ik 50 word. Maar het gaat prima. Ik dans twintig jaar bij Andrea Leine en Harijono Roebana. Ik begrijp hen nooit helemaal. Dat maakt het spannend. Ooit wil ik coachen of lesgeven. Ik ben in mijn carrière gezegend met topdocenten: Marian Sarstädt, Benjamin Harkarvy, Amy Raymond, Gary Sherwood. Goede docenten verdienen een Oscar voor hun volledige overgave. Er is een groot verschil tussen iemand die lesgeeft en iemand die je iets leert.

Misschien ga ik alsnog Engels en Frans studeren, dat zouden mijn ouders geweldig vinden. Die hadden het moeilijk met mijn switch. Zij gingen terug naar Zambia; de tewerkstellingsvergunning liet op zich wachten. Mijn broers en ik bleven. Net toen ik na de Rambert Ballet School te klein werd bevonden voor de Rambert Dance Company haalde Kathy Gosschalk mij naar De Rotterdamse Dansgroep. Ik moest wennen aan de architectonische schoonheid van de Nederlandse moderne dans; nu woon ik erin. Mijn ene broer is bankier, de andere accountant, ik ben danser. Als je ouder wordt, ontdek je dat leven simpeler is dan je denkt. Ik koester de uitspraak: 'I know what I knew then but now I know it better.'

Teder en fysiek

Persent (Kaapstad, Zuid-Afrika, 1964) is een 'beminnelijk' danser. In 2004 kreeg hij de Gouden Zwaan, de belangrijkste Nederlandse dansprijs. De jury zei bij die gelegenheid: 'Deze begaafde en prachtige danser combineert al jaren een uitzonderlijk hoog dansniveau met een uiterst beminnelijke presence.'

Eerder al, in 1993, kreeg hij de Zilveren Theaterdansprijs, voor het sterke contrast tussen 'tedere lijnen en fysieke kracht'. Kathy Gosschalk ontdekte Persent in Londen en haalde hem in 1987 naar De Rotterdamse Dansgroep. Persent danste in talloze choreografieën, van onder anderen Ton Simons, Krisztina de Châtel, Paul Selwyn Norton, Michael Schumacher en Roland Schankula. Precies twintig jaar is hij gezichtsbepalend danser bij LeineRoebana. Persent is ook artistiek leider van het dansaandeel in het ITs Festival.

Smell of Bliss door LeineRoebana. Première 3/4, Chassé Theater, Breda. Tournee t/m 24/5. leineroebana.com

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden