Soepel en goedkoop van beeldbuis naar blik

'Dit is mijn belangrijkste gereedschap', zegt televisiesloperAndreas Orlik terwijl hij een gebutste bijl omhoog steekt. De 59-jarige Pool haalt vijftien toestellen per uur uit elkaar in een grote hal met een lopende band....

Eerst haalt hij de achterkant eraf met een schroevendraaier op luchtdruk. Dan rukt hij de printplaat eruit en mikt die in een container. Daarna sloopt Orlik de zijkanten, grijpt de beeldbuis en slaat daar het elektronenkanon vanaf. Met een onderhandse worp verdwijnt het glas rinkelend in een tweede container.

'Het lijkt zwaarder dan het is', stelt Orlik. Het werk is volgens hem niet vervelender dan dat in de Poolse staalfabriek waar hij tot twee jaar geleden zijn geld verdiende. En in Dordrecht kan hij met de vijf andere tv-slopers aan de band gewoon Pools blijven praten. Helaas is door het gehak en gesmijt vrijwel ieder communicatie onmogelijk. Wie agressie kwijt wil, moet eens een dagje gaanrecyclen.

De Polen werken voor marktleider Coolrec. Het bedrijf heeft onlangs een tweede vestiging geopend. Samen met een handvol andere verwerkers sloopt het bedrijf jaarlijks onder meer 450 duizend afgedankte koelkasten en 540 duizend televisies. Zij krijgen een deel van de zogeheten verwijderingsbijdrage die consumenten sinds twee jaar moeten betalen.

De rest van de omzet komt uit de verkoop van oud ijzer en aluminium. De bedrijven moeten geld bijleggen om van de kunststof, het glas en het PUR-schuim af te komen.

Dat systeem werkt boven verwachting, stelt de NVMP, de overkoepelende organisatie die is belast met de verwijdering van zogeheten metalektro producten. Daarom kan de verwijderingsbijdrage voor veel producten omlaag, zoals minister Pronk van Milieu stelt.

De extra kosten voor een tv zakken bijvoorbeeld van 25 gulden naar 17,50 gulden. Dat kan, stelt de NVPM, omdat het ophalen en verwerken van apparaten efficiënter gebeurt dan begroot.

'Het gaat inderdaad beter dan verwacht', zegt directeur W. Canneman, die op weg is naar Brussel voor een presentatie aan Europese ambtenaren en parlementsleden. '100 Procent van alle koelkasten en tv-toestellen komt terug. Van de kleinere apparaten als stofzuigers en electrische tandenborstels komt 52 procent terug.'

Daarmee loopt Nederland in de recycling van apparaten voorop. Alleen Noorwegen doet iets vergelijkbaars, terwijl Oostenrijk zich beperkt tot koelkasten. De Europese Commissie wijst graag naar Nederland bij het ontwerp van een Europese regeling.

In ons land moet het percentage kleine apparaten dat retour komt nog wel verder omhoog. Canneman: 'Op de noordelijke Veluwe loopt een proef met het uitdelen van plastic zakken die twee keer per jaar worden opgehaald. Daar kan de consument zijn oude radio in stoppen met de kapotte stofzuiger ernaast.' De NVPM wil dat alle gemeenten dit systeem gaan invoeren.

Dat zou goed nieuws zijn voor bedrijven als Coolrec, die het moeten hebben van schaalgrootte. En er zijn genoeg mensen, verwachten zij, die dit werk willen doen.

Zo is de 35-jarige Bas Kwetters tevreden met zijn baan. Hij knipt koelkastmotoren los met eenzelfde soort schaar waarmee brandweerlieden beknelde automobilisten bevrijden.

'Het bevalt me wel', zegt de 35-jarige ex-banketbakker die 2250 gulden netto per maand vangt. 'Het is best afwisselend. De ene dag sta ik te knippen, de andere dag leg ik koelkasten op de band, mag ik olie aftappen of sta ik te vegen. Alleen bij een storing staan we uit onze neus te boren.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.