soekarno werpt een imposante schaduw

Indonesië viert vandaag zijn ‘merdeka’, zijn vrijheid. Zestig jaar geleden proclameerde Soekarno de onafhankelijkheid. Tijd voor feest, tijd voor een wayangspel....

Guru, de jongste zoon van Soekarno, heft zijn vuist en roept: ‘Merdeka!’ (vrijheid). Honderden reikhalzende omstanders reageren zoals het ze vanaf de kleuterschool is geleerd: ook zij heffen hun vuist en roepen ‘Merdeka!’, zo hard dat het lijkt of het weer 1945 is.

Als Guru gaat zitten, verrijst voor de menigte de in wit pak gestoken gestalte van wijlen president Soekarno, grondlegger van de Republiek Indonesië. Poppenspeler Djoko Rahardjo beweegt Soekarno vakkundig langs de lamp, zodat de pop een imposante schaduw werpt op het scherm voor hem.

Het is al laat, maar het plein voor het Wayangmuseum in het oudste deel van Jakarta vult zich met mensen. Veel nachtvolk uit de ranzige omgeving van het oude Stasiun Kota verdringt zich rond het podium, en rond de in stemmig batik gestoken eregasten die helemaal uit Rotterdam zijn gekomen om hier de wayangpoppenversie van de Revolusi bij te wonen.

Hoog boven alle gasten uit torent burgemeester Ivo Opstelten. Hij heeft de zeldzame poppencollectie, de Wayang kulit revolusi, aan Jakarta in langdurig bruikleen gegeven.

Honderdzestig poppen telt de Wayang kulit revolusi, het poppenspel waarin de revolutionaire geschiedenis van Indonesië wordt nagespeeld. Er zijn een paar Soekarno’s: de jonge met groen jasje en fiets, de oude in strakgesneden tropenpak. Er is een Van Heutsz. Er zijn Nederlandse politiemannen en soldaten, Japanse soldaten, Indonesiërs – goede en slechte – en De Koloniaal, voorzien van een grote neus en een grijs kostuum.

Burgemeester Opstelten heeft ooit in Jakarta Hand in hand, kameraden gezongen, bekent hij bij de overhandiging van de poppen. Maar het wordt niet echt begrepen. Welke kameraden zou hij bedoelen? In het land waar de communistische partij sinds 1965 is verboden zijn kameraden zeldzaam en niet gewenst. Of bedoelt hij soms de soldaten? Als altijd wordt ook nu beleefd geglimlacht.

Het Wereldmuseum in Rotterdam heeft de collectie in 1960 gekocht van een Javaanse poppenmaker. Het heeft ze ooit tentoongesteld, zegt museumdirecteur Stanley Bremer ‘maar we deden er niets meer mee’. Waarop Rotterdam besloot de revolutionaire poppen aan Jakarta uit te lenen.

De timing is perfect. Indonesië viert zijn onafhankelijkheid en juist dit jaar heeft de Nederlandse regering besloten die feestdag te erkennen. Zestig jaar heeft Nederland als enige volgehouden dat Indonesië pas bij de soevereiniteitsoverdracht, op 27 december 1949, onafhankelijk is geworden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden