Soeharto's partij naar recordwinst

De Golkar lijkt de grote overwinnaar van de Indonesische verkiezingen te worden. Volgens nog zeer voorlopige uitslagen komt deze regeringsorganisatie aanzienlijk boven de 70,02 procent van de stemmen die ze zichzelf had toegedacht....

Van onze medewerker

JAKARTA

De eerste uitslagen boden nog geen duidelijkheid over de positie van de enige andere partij die aan de verkiezingen mocht meedoen, de islamitische Partij voor Verenigde Ontwikkeling (PPP). Bij de laatste verkiezingen kreeg de PPP, die haar aanhang vooral in de steden vindt, 17 procent van de stemmen. Tijdens de recente verkiezingscampagnes leek deze partij versterking te krijgen van aanhangers van de afgezette Megawati Soekarnoputri.

Daarentegen trokken de verkiezingsbijeenkomsten van de nieuwe PDI-leider, Soerjadi, steeds minder publiek. Maar Soerjadi bleef tot gisteren toe volhouden dat zijn Democratische Partij van Indonesië het percentage van vijf jaar geleden op zijn minst zou evenaren; de PDI eindigde toen met 15 procent als de kleinste partij.

Tijdens een rondgang langs een aantal stembureaus in Jakarta zag het er niet naar uit dat Soerjadi's verwachting zou worden bewaarheid. In de elf bezochte stembureaus kreeg de PDI gemiddeld nog geen 5 procent van de stemmen. Toen gisteravond 16 procent van de stemmen was geteld, stond de PDI op 2,3 procent.

Indonesische waarnemers verwachten dat de regering, die er zelf aan heeft meegewerkt dat Megawati door Soerjadi werd vervangen, er wel voor zal zorgen dat de PDI niet wordt weggevaagd. Maar de regering beseft het risico van al te opzichtige manipulaties: als de burgers, en vooral de jongeren onder hen, de uitslag niet vertrouwen, zouden er opnieuw rellen kunnen uitbreken. De verkiezingscampagne is toch al de meest gewelddadige geweest die Indonesië de afgelopen dertig jaar heeft gekend. In vier weken tijd zijn er tegen de driehonderd doden gevallen.

De avond voor de verkiezingen braken er hevige gevechten uit in Oost-Timor. Behalve in de hoofdstad Dili werd er ook gevochten in Los Palos, Ermera en Baucau. Dat daarbij ettelijke doden zijn gevallen staat vast, maar de verschillende bronnen spraken elkaar tegen.

Volgens gouverneur José Abilio Suares en katholieke kerkelijke bronnen zijn er zestien militairen, vier 'rebellen' en twee burgers om het leven gekomen bij botsingen tussen het Indonesische leger en Oost-Timorezen. De politie spreekt van slechts veertien doden, terwijl Indonesische officieren ontkennen dat er ook militairen zijn gesneuveld. Indonesië heeft de voormalige Portugese kolonie Oost-Timor in 1976 ingelijfd als zijn 27ste provincie - een daad die in Oost-Timor heftig verzet heeft opgeroepen en die bij de Verenigde Naties geen erkenning heeft gevonden.

Op de verkiezingsdag zelf golden in heel Indonesië strenge veiligheidsmaatregelen. In Jakarta werd de alom tegenwoordige politie op veel plaatsen geassisteerd door zwaar bewapende militairen. Veel winkels bleven gesloten. Het anders zo drukke verkeer kwam pas in de namiddag weer op gang, toen de stembureaus dicht waren. In de wijken waar de spanningen het hoogst waren opgelopen, bleef het bijna angstwekkend rustig.

De opkomst lag, net als bij vorige verkiezingen, rond de 90 procent. De Golkar, die vorige keer 68 procent van de stemmen kreeg, kan altijd rekenen op de stemmen van de ambtenaren (die verplicht lid zijn) en hun gezinsleden. Bovendien krijgt de Golkar veel stemmen in de kleine dorpen, waar de bevolking sterk afhankelijk is van de plaatselijke overheid die geheel uit Golkarleden bestaat.

Een comfortabele Golkar-meerderheid in het parlement van 500 leden (waaronder 75 benoemde militairen) verzekert Soeharto ervan dat hij zijn presidentschap volgend jaar maart kan verlengen met een zevende termijn van vijf jaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden