Sodomie wordt 'kroonprins' fataal

'Tot ziens in 2014', sprak Anwar Ibrahim gisteren tot de rechter die hem juist had veroordeeld. De voormalige vice-premier van Maleisië kreeg een gevangenisstraf van negen jaar wegens 'het vrijwillig aangaan van vleselijke gemeenschap op tegennatuurlijke wijze', oftewel homoseksuele handelingen met zijn chauffeur....

Van onze buitenlandredactie

Die negen jaar kan Anwar pas gaan uitzitten als hij zijn huidige gevangenisstraf van zes jaar heeft uitgediend. Die kreeg hij vorig jaar wegens 'omkoping' van politiefunctionarissen, opdat die zijn seksuele uitspattingen niet aan de grote klok zouden hangen.

Anwars pleegbroer, die volgens de rechter heeft meegedaan aan de sodomie, kreeg gisteren zes jaar gevangenis en vier stokslagen opgelegd.

Anwar gaat in hoger beroep. Hij blijft erbij dat hij onschuldig is. De man die ooit werd beschouwd als de kroonprins van premier Mahathir Mohamad meent nu dat hij het slachtoffer is van een samenzwering.

Niemand minder dan de premier zou die op touw hebben gezet, om zich te ontdoen van een machtige rivaal, die dreigde Mahathirs corruptie en vriendjespolitiek aan de kaak te stellen.

Anwar werd in september 1998 ontslagen als vice-premier en minister van Financiën, na hevige onenigheid met premier Mahathir over de beste aanpak van de financieel-economische crisis die Maleisië in de zomer van 1997 in zijn greep had gekregen.

Inspelend op de reformasi, de politieke hervormingsbeweging in het buurland Indonesië, die zojuist een einde had gemaakt aan dertig jaar Soeharto-bewind, organiseerde Anwar een reeks protestmarsen tegen Mahathir, die inmiddels ook alweer 19 jaar de touwtjes in handen heeft.

Dat liet Mahathir zich niet welgevallen. Toen Anwar binnen twee weken tienduizenden betogers op straat kreeg, liet de premier zijn vroegere kroonprins in de boeien slaan.

Die verscheen tien dagen later met een blauw oog voor de rechter. Een politiek proces mocht het kennelijk niet worden, want de aanklacht luidde niet opruiing, maar omkoping en sodomie - een beschuldiging die in een islamitisch land als Maleisië zeer geschikt is om iemand te gronde te richten.

Bovendien bleef Anwar in de loop van de processen geen vernedering bespaard. Zo werd er een oude matras de rechtszaal binnengesleept, die van Anwar afkomstige spermavlekken zou vertonen.

Enig tastbaar bewijs was wel nodig, want de aanklagers hadden hun zaak slordig onderbouwd. Zo was er direct al verwarring ontstaan over het jaar waarin het misdrijf zou zijn gepleegd: was de chauffeur misbruikt op een meidag in 1994, of was het in 1992? Uiteindelijk herinnerde het slachtoffer zich dat het tussen januari en maart van 1993 moest zijn gebeurd.

Het bleef in de rechtszaal een komen en gaan van getuigen die de vreselijkste beschuldigingen tegen Anwar uitten, en hun uitspraken vervolgens herriepen met de verklaring dat ze door de politie onder druk waren gezet. De hoogste chef van de Maleisische politie bekende dat hij Anwar eigenhandig een blauw oog had geslagen toen die geboeid en met een zak over het hoofd het politiebureau was binnengebracht.

En Anwar zelf beschuldigde Mahathir ervan hem te willen vergiftigen, nadat volgens de advocaten een 'gevaarlijk' hoge concentratie arsenicum in verdachtes urine was aangetroffen. Het stond bij voorbaat vast dat Anwar deze processen niet kon winnen. De Maleisische mensenrechtengroep Suaram verklaarde dat het proces van het begin af aan mank was gegaan aan tegenstrijdigheden en dat het vertrouwen in de rechterlijke macht was uitgehold. 'Dit is een zwarte dag voor de democratie en het recht in Maleisië', zei oppositieleider Lim Kit Siang.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden