Sociologie (1)

Elke maand verkent de Volkskrant een plek in de samenleving van binnenuit. Nu: de Vinex-wijk...

Toine Heijmans

Er komt een tijd dat alles normaal wordt en die tijd komt snel of is er misschien al. Nog houden de eerstelingen zich vast aan de pioniersgeest die zich hier met het zand zou vermengen: een van mens op mens overdraagbaar Vinex-virus, genesteld in betonmortel en spouwmuur, dat een bijzondere vorm van saamhorigheid verspreidt. Maar voor je het weet is dit gewoon een wijk in een stad.

Luister naar Tineke Lupi, de vrolijke promovenda uit Amsterdam die haar proefschrift schrijft over het ontstaan van de Samenleving IJburg. Buurtbinding, daar gaat het om. Of er leven is in de nieuwbouwwijk, want daar wisten de sociologen echt helemaal niks van.

Die sociologen hadden tien jaar geleden bedacht dat buurten, en zeker nieuwbouwbuurten, betekenisloos waren geworden. Waar je woont, maakt geen moer meer uit. De moderne stedeling heeft de snelweg als levensader. Familie ver weg, winkels overal. Voor die moderne stedeling is IJburg dus ontworpen. Een wijk voor mensen die zonder wijk kunnen.

Maar hier zag Tineke Lupi iets anders. Ze zag pioniers die elkaar opzochten bij straatbarbecues en kinderdisco's. Die samen bootjes gingen bouwen en draadloos internet aanlegden en de wethouder bestookten met ideeën hoe het beter kon. Niks losgeslagen individualisten. Wat ze zag, klopte helemaal met een nieuwe theorie, die van de lichte gemeenschap. Mensen willen best wel wat met hun buurt, is het idee, maar niet zo hecht als vroeger. Wel een vereniging, maar zonder verplichtingen. En alleen een vereniging als het echt nodig is. Voor de leegte die overbleef, kwam dus iets anders in de plaats. Maar is dat blijvend?

Tineke Lupi had gedacht dat het langer zou duren. Toch ziet ze nu al dat de eerstelingen van IJburg in de minderheid raken. Het virus lost op, het dorpse is weg, de pioniers zeggen het zelf. In Almere duurde dat vijf jaar, hier korter. Een harde sociologische les. En morgen nog één.

Toine Heijmans

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden