Sociale huurwoning wordt schaars

Er komen jaarlijks ongeveer dertigduizend huishoudens bij die niet in aanmerking komen voor een (grotere) sociale huurwoning omdat zij te veel verdienen.

AMSTERDAM - Het gaat om lage middeninkomens die in grote delen van het land tussen wal en schip vallen, blijkt uit een onderzoek dat de VROM-raad, het wetenschappelijke adviescollege van minister Donner, vandaag presenteert. Vooral jonge gezinnen, gescheiden ouders en ouderen met een jaarinkomen tussen de 33 duizend en de 43 duizend euro, treft dit lot.


Een voorbeeld zijn Natascha Dziki (25) en haar vriend Ilja Guediche (28). Toen Natascha zwanger werd, gingen zij er nog van uit dat ze snel zouden verhuizen naar iets groters. Inmiddels is Jada 5 maanden en zit het jonge gezin nog steeds in een tweekamerwoning van 33 vierkante meter in Amsterdam-West.


'Tot mijn verrassing bleek dat we helemaal geen kans meer maken', zegt Dziki. 'Sinds januari is een jaarinkomen van 33.614 euro de bovengrens om in aanmerking te komen voor een sociale huurwoning. Samen verdienen mijn vriend en ik 36 duizend euro per jaar. Hij werkt als lunchkok en ik ben na de geboorte parttime gaan werken als verkoopster in een winkel. Kopen is voor ons geen optie; mijn vriend heeft als lunchkok geen vast dienstverband. Huren in de vrije sector is hier onbetaalbaar.'


Sinds begin dit jaar moet minimaal 90 procent van alle sociale huurwoningen worden toegewezen aan huishoudens die 33.614 euro of minder verdienen. Die grens is het resultaat van jarenlange discussies tussen de Nederlandse regering en de Europese Commissie. 'Maar hij is laag en grof', concludeert hoogleraar woningmarkt Peter Boelhouwer in het rapport van de VROM-raad. 'De groep mensen die nergens anders dan in een sociale huurwoning terechtkan, is veel groter dan de resterende 10 procent kan huisvesten. In grote delen van het land is het voor hen onmogelijk op een andere manier aan een woning te komen. '


Ook voor de doorstroming binnen de sociale huurmarkt pakt de regel slecht uit. 30 procent van de gezinnen en 40 procent van de eenpersoonshuishoudens in een sociale huurwoning met een inkomen tussen de 33- en 34 duizend euro wil eigenlijk binnen twee jaar verhuizen. Maar naar een andere sociale huurwoning kunnen ze niet. 'Veel ouderen in die groep zitten vaak nog in eengezinswoningen', zegt Boelhouwer. 'Ze worden minder mobiel en willen kleiner wonen, maar kunnen niet verhuizen. Hun woningen komen zo dus niet beschikbaar voor mensen met kinderen.'


Boelhouwer stelt dat de invoering van de grens een zeer ingrijpende keuze is met verstrekkende inkomenspolitieke consequenties. De hoogleraar verbaast zich erover dat een kabinet met christen-democraten en PVV'ers zich hiervoor inspant. 'Het zijn juist Henk en Ingrid die hierdoor in het nauw komen.'


Naast een hogere grens (de VROM-raad stelt een inkomen voor van 37.300 euro) en een beter onderscheid tussen soorten gezinssamenstelling, heeft de raad nog meer tips voor Donner. Zo moet hij beter kijken naar regionale verschillen en zou het goed zijn een ruime overgangstermijn te hanteren.


Ook de woningcorporaties kunnen volgens de VROM-raad nog iets doen. 'Zij kunnen een deel van hun bezit tot particuliere huurwoningen maken, door de huren te verhogen tot boven de 652 euro per maand. Dan kan de middengroep ze wel huren. Daarna kunnen ze de huren een aantal jaar niet verhogen, zodat het weer beter betaalbaar wordt voor de bewoners.'


Het zijn allemaal pogingen om de scherpe kanten van de huurregels bij te schuren, geeft Boelhouwer toe. 'Uiteindelijk moet er een integrale hervorming van de woningmarkt komen, waardoor de middeninkomens niet meer in de grote kloof kunnen vallen die er nu is tussen de sociale huursector en de particuliere huur- en koopmarkt.'


Natascha Dziki heeft inmiddels haar eigen oplossing gevonden. 'Ik heb met mijn baas afgesproken dat ik twee dagen in de week kan gaan werken om ons inkomen onder de grens te laten komen. Zodra we een nieuwe woning hebben ga ik weer meer werken.'


Jaarlijks komen er zo'n dertigduizend huishoudens bij die te veel verdienen voor een (grotere) sociale huurwoning. Maar ze verdienen te weinig om een woning te kunnen kopen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden