Sociaal wonen in Leidsche Rijn: 21m2 om jezelf te zijn

Studenten, statushouders en zorgcliënten, waar moeten die allemaal wonen? De gemeente Utrecht zette ze bij elkaar in de prefab-studio's van woongemeenschap Place2BU: 21 m2 om jezelf te zijn.

Liza, Marlies, Cevat en Lorenzo zitten op het terrein van het Utrechtse Place2BU bij de wasserette te wachten tot hun was klaar is. Beeld Marcel van den Bergh/de Volkskrant

De 23-jarige Tarik, voor zijn vlucht naar Nederland student landbouw in Syrië, woont er. Net als de 24-jarige student Annemieke en de 40-jarige Cevat, die blij is dat hij zelfstandige woonruimte heeft gevonden na zijn scheiding. Studenten, werkende jongeren, jonge statushouders, voormalig daklozen en jongeren met andersoortige sociale en psychische problemen wonen sinds deze zomer met elkaar aan de rand van de Utrechtse Vinexwijk Leidsche Rijn, vlakbij het Amsterdam-Rijnkanaal. In 490 studiootjes van 21 vierkante meter aan lange gangen, met aan het eind een gemeenschappelijke ruimte.

De kleurige, tijdelijke (tien jaar) prefab-woonblokken van de woongemeenschap Place2BU lijken een decor voor een film: onder meer omdat de vorm van de gevel puntdaken suggereert die er niet zijn. Op een aangrenzend, afgeschermd terrein staat een zevental Skaeve Huse, voor bewoners die zo veel overlast geven dat ze in gewone woonbuurten niet zijn te handhaven.

Helemaal vlekkeloos gaat het samenleven van deze bonte mix nog niet. Er zijn enkele vechtpartijtjes geweest. Werkende jongeren klagen over geluidsoverlast 's nachts. Er is ook gedeald. Maar dat zou door mensen 'van buiten' zijn gebeurd.

Eén bewoner met een alcoholprobleem is uit zijn studio gezet. Toen hij de deur van zijn woning niet open kreeg, probeerde hij midden in de nacht schreeuwend zijn deur in te trappen. 'In zijn blote kont bovendien', zegt sociaal beheerder Rob.

Projecten in andere steden

Meer gemeenten zetten woonprojecten op waar verschillende groepen met elkaar samenwonen. Het idee is dat met name jonge vluchtelingen sneller hun weg vinden in Nederland als ze niet apart worden gehuisvest. Zo is in Amsterdam Nieuw-West een woonproject waar aan elke vluchteling een student wordt gekoppeld. In Malden wonen in een omgebouwd kantoorpand tien jongeren samen met 25 statushouders en tien 'cliënten uit de zorg'.

Beveiliger

In zijn kantoortje in het centrale gebouw tussen de woonblokken praat hij met een hulpverleenster die enkele bewoners begeleidt. Met een collega houdt hij in de gaten hoe het gaat met de bewoners en of ze de rekeningen betalen, om de komst van een deurwaarder te voorkomen.

De woningcorporaties Portaal en Mitros hebben een beveiliger geregeld voor de nachtelijke uren. De politie houdt een oogje in het zeil en er komen camera's. 'Er gebeurt hier wel eens wat, dat heb je met zoveel jonge mensen bij elkaar', zegt Rob. 'Eigenlijk gaat het heel goed. Je ziet bewoners elkaar helpen, met de taal, of met het ophangen van een lamp.'

De bewoners zijn dolblij dat ze op fietsafstand van het Utrechtse centrum woonruimte hebben kunnen bemachtigen in een stad waar dat een hele opgave is. Of dat nu studenten betreft, of starters die bijvoorbeeld door het aflopen van hun campuscontract hun studentenkamer moeten verlaten, of bewoners van maatschappelijke opvang die zelfstandig willen gaan wonen.

Met dit project hoopt de gemeente de woningnood onder jongeren iets te verlichten, alsook de achterstand weg te werken in het huisvesten van vluchtelingen. De animo voor de studio's (560 euro per maand inclusief internet, water en elektra) was zo groot, dat geïnteresseerden een motivatiebrief moesten schrijven.

De bewoners prijzen vooral de gezelligheid van het complex. Dat ze vaak samen eten bijvoorbeeld, van Syrische gerechten tot een Hollandse hap, en soms samen spelletjes doen of uitgaan. Een Afghaanse huisgenoot was zo enthousiast over zijn nieuwe onderkomen, dat hij de hele tafel vol had gezet met nootjes en olijven, vertelt Kimberley (23), die in de reclame werkt. De statushouders in het complex zijn over het algemeen heel rustig, valt haar op. 'Het zijn anderen die soms herrie maken tot diep in de nacht. Die hoeven vast niet om half zeven op te staan om te gaan werken, zoals ik.'

Whatsapp-groep

'Dit is de perfecte plek om in te burgeren', zegt vluchteling Tarik. Hij zit met een Syrische kennis op de bankjes op het pleintje tussen de woonblokken met zijn lesboek Nederlands voor zich.'Hier ontmoeten we Nederlanders en ontdekken we hoe ze denken.'

'Dat is nodig, want het lijkt soms alsof we van verschillende planeten komen', zegt zijn vriend. 'Syriërs zijn het niet gewend op zichzelf te wonen, zo ver van hun familie.'

'Nederlanders lijken initiatiefrijker', zegt Tarik. 'Als iemand op de Whatsapp-groep van de verdieping voorstelt om met z'n allen uit te gaan, staan we een uur later met een groepje in een bar. Dat is heel bijzonder.'

'Het is hier hartstikke leuk', zegt ook Annemieke, student sociaal werk in de zorg. 'Juist dat al die verschillende mensen bij elkaar aan tafel zitten.' Ondanks de strubbelingen die er ook zijn, voelt ze zich er veilig.

Op de verdiepingen wonen studenten en starters met een groep mensen uit de opvang, of met een groep statushouders; dus niet de drie groepen op één afdeling. Op de verdieping van Annemieke wonen ook 'mensen uit de zorg', zoals zij ze noemt. Op elke gang zijn twee zogenoemde 'gangmakers' aangesteld, die extra opletten hoe het samenleven verloopt. Annemieke is zo'n gangmaker. 'Als twee bewoners een meningsverschil hebben, klop ik even aan en vraag of het allemaal goed gaat', legt ze uit. 'Dat is tot nog toe eigenlijk maar één keer gebeurd.'

Een gang met studio's van Place2BU. Beeld Marcel van den Bergh/de Volkskrant

Een van de ontmoetingsplekken van Place2BU is het bankje voor de ruimte met de wasmachines. Daar raakt Liza (25) in gesprek met Cevat (40), een van de oudste bewoners van het complex.

Cevat vertelt dat hij het niet gemakkelijk heeft gehad na zijn scheiding. Trots laat hij zien hoe hij op zijn 21 vierkante meter inclusief keukenblok en doucheruimte een tweepersoonsbed, twee banken, een tafel en een kast heeft neergezet. 'Het voelt echt als mijn huis.'

De geïnterviewden wilden niet met hun achternaam in de krant.

Verbetering: In het kader over projecten in andere steden stond eerst dat er 10 statushouders wonen bij het project in Malden. Dit gaat om 25 statushouders.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden