SOAPS ?

De overheid moet soaps en amusementsprogramma's gebruiken voor communicatie met de burger, vindt de Commissie Toekomst Overheidscommunicatie. De enige manier om de Nederlander nog te bereiken?...

Harm Taselaar, hoofdredacteur van nieuwsbulletin Yorin Today in de Volkskrant van 27 augustus: 'We hebben onderzocht wat onze doelgroep wil, de mensen van 20 tot 34 jaar. Een deel wil überhaupt niet geïnformeerd worden.'

Mark Deuze, communicatiedeskundige: 'Het is een ouderwetse en arrogante opvatting over hoe de ''domme massa'' in elkaar zit. Er zijn behalve het nieuws verschrikkelijk veel kanalen waarlangs je informatie krijgt. Vroeger dacht men dat de burger in een democratie breed geïnformeerd moest worden, maar de burger wil geïnformeerd worden over de dingen waarvoor hij belangstelling heeft. Bovendien is de opkomst bij verkiezingen en het geloof in politici in Nederland al heel hoog.'

Een woordvoerster van de Commissie Toekomst Overheidscommunicatie: 'Informatie van de overheid kan zowel in bestaande programma's opgenomen worden als in nieuw te maken programma's. Het kunnen samenwerkingsverbanden zijn. Te denken valt aan een campagne over borstkanker waarbij een personage in Goede Tijden, Slechte Tijden borstkanker krijgt. In de aftiteling moet duidelijk vermeld worden dat het tot stand is gekomen met behulp van de overheid.

Het moet in de praktijk uitgewerkt worden. Het uitgangspunt is dat 16 procent van de bevolking niet bereikt wordt door de overheid. Die groep kijkt vooral naar amusementsprogramma's op de commerciële zenders. Ik denk wel dat die mensen bereikt willen worden. En eigenlijk maakt het niet uit of ze geïnteresseerd zijn.

De overheid heeft het recht, of eigenlijk de plicht, om iedereen te informeren. De kijker kan de informatie altijd nog naast zich neerleggen.'

Pim Fortuyn, regeringsleider in spe: 'Wat een flauwekul. De overheid moet geen popi Jopie gaan spelen. De doelgroep zit er niet op te wachten tijdens een amusementsprogramma lastiggevallen te worden met een soort Postbus 51-spotje. Er wordt al veel te veel propaganda bedreven via Postbus 51. Mensen die niet bereikt kunnen worden omdat ze nooit naar het nieuws kijken, hoeven niet bereikt te worden. Een geïnteresseerde burger kijkt naar het nieuws en leest de krant, je moet er wel een beetje moeite voor doen. En er gaat natuurlijk weer een schandelijke hoeveelheid geld naartoe.'

De Volkskrant van 21 januari 2000: 'Amerikaanse tv-omroepen stuurden het afgelopen jaar de scripts van talloze populaire tv-series als E.R. en Beverly Hills 90210 naar het ministerie voor Drugsbeleid, waar ze door ambtenaren werden nageplozen. Als drugs op een negatieve manier werden beschreven, kreeg de omroep een financiële beloning. Soms deed het bureau onder leiding van drugs-tsaar Barry McCaffrey zelfs suggesties om de scripts te veranderen.'

Een woordvoerder van de Rijksvoorlichtingsdienst: 'De overheid doet al mee aan coproducties van televisieprogramma's, zoals Blik op de weg en In dienst van Hare Majesteit. Er zijn strenge richtlijnen voor, bijvoorbeeld dat de overheid niet meedoet aan amusementsprogramma's. Die regel zal dus eerst aangepast moeten worden. Ook moet in de aftiteling duidelijk aangegeven worden dat de overheid sponsort en waarom.'

Kees Brants, communicatiedeskundige: 'Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat bij mensen die niet in politiek zijn geïnteresseerd en die niet actief naar nieuws kijken, programma's die het nieuws ''opleuken'' beter aanslaan dan traditionele nieuwsrubrieken.'

Johan Nijenhuis, regisseur/producent van Costa! en daarvoor van GTST: 'In Zuid-Amerikaanse soaps wordt vaak een boodschap verwerkt, over geboortebeperking bijvoorbeeld. In de beginperiode van GTST vroeg een supermarktketen of we Arnie voor een flink bedrag chef van de groente- en fruitafdeling van die winkel wilden maken. Dat hebben we niet gedaan, want je kan de held niet in zo'n stofjas neerzetten. Het hangt dus af van de boodschap. Als iemand een zak chips leegeet, product placement heet dat, heb ik daar geen moeite mee. Er zijn regels voor, je moet het altijd vermelden in de aftiteling. Je moet de boodschap ook aanpassen aan het programma. In Oppassen! moet je het niet over veilig vrijen hebben, want daar kijken alleen kinderen en oude mensen naar.'

Fons van Westerloo, directeur SBS: 'Ik vind het een heel verstandig besluit. Maar mensen kijken naar die programma's om te ontspannen, dus je moet ze niet permanent een diepere boodschap voorschotelen. Een programma als Big Diet zou geschikt zijn voor Volksgezondheid. Het moet wel een leuk programma zijn, de overheid slaat nog weleens de plank mis bij deze groep. Nu is een soap een en al leugen en bedrog, dus dat moet je wel slikken om je boodschap erdoor te krijgen. Je kunt via een soap bijvoorbeeld proberen roken minder populair te maken onder jongeren.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden