So it begins. De genetische supermens, hij is aanstaande

.

Beeld Studio V

So it begins. De genetische supermens, hij is aanstaande. Mogelijk gemaakt door de laatste doorbraak in de gentechnologie. Slimme wetenschappers, zo laat wetenschapsblad Nature deze week weten, zijn erin geslaagd een erfelijke hartaandoening bij een embryo te verwijderen, daarmee mogelijk de weg vrijmakend voor verregaand geknutsel aan de menselijke genenpoel.

In deze krant heette het gisteren dat 'de vrees bestaat dat de mens ermee voor God gaat spelen en dat aanpassingen aan embryo's veel verder zullen gaan dan alleen het uitbannen van ernstige aangeboren ziekten'. Het is een wetenschappelijke ontwikkeling die niet valt tegen te houden, meent hoogleraar humane voortplantingsbiologie Sjoerd Repping, en daarom is het hoog tijd voor een brede maatschappelijke discussie over de ethische consequenties van gentechnologie.

Met andere woorden: de eugenetica lonkt, met alle griezelige implicaties van dien. Mogelijk komt deze ontwikkeling ooit in het bereik van rijkelui die het geld hebben voor het vrije gebruik van gentechnologie - die bestellen dan baby's die tien keer mooier, slimmer en sterker zijn dan de rest en dan begint de dictatuur van de genetisch superieuren met een dikke erfenis.

Misschien ook niet, maar het gevaarlijke potentieel van deze ontwikkeling verdient in ieder geval een paar stevige gesprekken, lijkt mij.

O God, alsjeblieft niet, denken sommigen nu vast. Die hebben al genoeg aan hun hoofd met de opwarming van de aarde en Donald Trump. Dus, alarmisten die zo graag willen waarschuwen voor de gevaren van mensverbetering, als jullie zo vriendelijk willen zijn om achter aan de rij aan te sluiten, alsjeblieft?

Voor de mensen die niet aan de gentechnologie-kwestie willen, heb ik een leestip: het interview in het laatste nummer van weekblad Knack met sterhistoricus en man van de grote greep Yuval Noah Hariri. De jonge Hariri, die zijn hand niet omdraait voor bespiegelingen over 'de toekomst van de mensheid', stelt in het interview dat het slechts een kwestie is van enkele 'tientallen jaren' voordat de mens door biotechnologische verbeteringen zich cognitief en fysiek kan meten met de goden.

Klinkt mooi, maar alleen haalbaar als je over een ruime buidel beschikt. Hariri waarschuwt daarom ook voor het ontstaan van 'de klasse van de nuttelozen', die genetisch achter zullen lopen en door de voortdenderende technologische ontwikkelingen buitenspel raken op de arbeidsmarkt.

En dan? Dan is het: welkom nieuw biologisch kastensysteem waarin de homo deus, de goddelijke mens, heerst over de miezerige en werkloze homo sapiens. Willen we een wat concretere voorstelling van zo'n kastensysteem, dan hoeven we volgens Hariri onze blik slechts te richten op de bio-industrie, die hel op aarde voor dieren. Zoiets dus staat de homo sapiens te wachten.

Het is een angstaanjagend toekomstscenario dat Hariri schetst. Gelukkig vertelt hij er wel bij dat het niet allemaal in steen gebeiteld is. Zijn scenario's zijn eerder opties dan onvermijdelijke nachtmerries. We hebben nog wat tijd om ons lot bij te sturen. Maar daarvoor is wel maximaal engagement vereist. Anders zitten we straks opgescheept met woeste mensenmassa's die het gevoel hebben dat al die ingrijpende gentechnologische vernieuwingen hun zijn opgedrongen door de heersende klassen. Elitehatende volksmenners zullen dan nog veel mooiere tijden tegemoet gaan dan nu al het geval is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden