So cool, so weird, snovative

De comedyserie Friends loopt in de Verenigde Staten op haar einde, maar de sterren Joe, Chandler, Monica, Rachel, Ross en Phoebe hebben het Engelse taalgebruik blijvend beloed, denken wetenschappers aan de Universiteit van Toronto, Canada....

Iedereen die weleens naar de Amerikaanse sitcom kijkt, zal het zinnetje herkennen: 'that is sol!'. De cast gebruikt de toevoeging so regelmatig om de nadruk te leggen op een bepaald woord. De Amerikaanse jeugd is dit spontaan gaan nabauwen.

Voor haar rapport So Cool; So Weird; So Innovative bestudeerde taalwetenschapper Sali Tagliamonte een jaar lang transcripties van alle afleveringen van Friends. Ze lette vooral op zogenoemde intensifiers, woorden die gebruikt worden om andere woorden kracht bij te zetten. Ideaal studiemateriaal als het gaat om trends in taalgebruik, meent Tagliamonte. 'Juist intensifiers veranderen veel. In de 15e eeuw gebruikte men bijvoorbeeld in plaats van so het woordje right. In de 13e eeuw was het well.'

Naast scripts bestudeerde Taglimonte het taalgebruik van de Amerikaanse jeugd. 'So is overduidelijk favoriet. Opvallend is, dat het woord veel werd gebruikt onder jongeren in de periode dat de serie vreselijk populair was', zegt de taalkundige. 'Toen de populariteit van de serie over zijn hoogtepunt heen was, nam het gebruik van so onder jongeren ook af.' Volgens het rapport gebruikte de cast het woordje so extra vaak in de periode dat de show de hoogste kijkcijfers behaalde.

Waarom juist so het favoriete stopwoordje van de Amerikaanse pubers is geworden, weet Tagliamonte niet. Wel kwam ze erachter dat Monica, Phoebe en Rachel het woord het meest gebruikten. Logisch, volgens Tagliamonte: 'Vrouwen zijn meestal verantwoordelijk voor taalverandering.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden