Opinie

'Snowden is een schurk die in de gevangenis thuishoort'

Edward Snowden is geen held maar een verrader, schrijft Charles Groenhuijsen in reactie op Brenno de Winter. 'Sorry hoor, maar als je je als CIA-agent laat inhuren, beperk je je eigen vrijheid van meningsuiting voor de rest van je leven.'

Video van The Guardian met het interview met Edward Snowden. Beeld epa

Edward Snowden is een verrader die in de gevangenis thuishoort. Hij heeft informatie die hem als overheidsdienaar was toevertrouwd, gebruikt en misbruikt voor eigen politieke doeleinden. Dat is levensgevaarlijk en voor een ambtenaar - helemaal voor een CIA-medewerker - een doodzonde.

Sorry hoor, maar als je je als CIA-agent laat inhuren, beperk je je eigen vrijheid van meningsuiting voor de rest van je leven. De hersenkwab waar je gewetensbezwaren huizen moet je op non-actief zetten. Is dat niet helemaal goed gegaan en heb je achteraf toch gewetenswroeging? Jammer dan. Houd het voor jezelf.

Had Snowden dan helemaal niks kunnen doen? Jawel, hij had naar een Congreslid kunnen stappen en in een vertrouwelijk onderhoud kunnen roepen: 'Weten jullie wel wat wij als USA onder het mom van terrorismebestrijding allemaal uitspoken. Schande! Doe iets!'

Dan had dat Congreslid waarschijnlijk gezegd: 'Sorry pal. De president doet wat hij moet doen: Protect our nation and fellow citizens'. En dat Congreslid had daar hartstikke gelijk in gehad. Want er gebeurt niets ontwettigs. Er zijn ook nul onthullingen over omkoping, marteling of diefstal. Snowden is geen klokkenluider maar een misdadiger. Dat hij het 'paradijselijke Hawaï' heeft verlaten om zijn kwalijke onthullingen te doen is niet heldhaftig maar reuze dom.

Publieke debat?
Een groot deel van wat hier gebeurt hoort - anders dan De Winter bepleit - ook helemaal níet thuis in een publiek debat. Waarom heet het ook al weer 'Geheime' Dienst? We weten - geheel terecht - niet wat politie en recherche allemaal doen om ons tegen terroristische rotzakken te beschermen. U en ik weten evenmin hoe ver de speurzin van de FIOD of Marechaussee gaat, om over de AIVD maar te zwijgen. Geen publiek debat dus en gelukkig maar. Het zou hun slagkracht verminderen.

Brenno de Winter heeft een punt als hij wijst op het gevaar van nooit verdwijnende digitale informatie. Er ontstaat een omvangrijk en mogelijk onthullend digitaal dossier van iedereen. Een kwaadwillende overheid kan daar gebruik van maken.

Dat is een eng idee. Maar dat dossier is er - ook zonder Obama's NSA- al lang en het wordt elke dag dikker. En een deel van de inhoud zou je dolgraag willen schrappen: Denk aan al die iets te uitbundige tienerfoto's op Facebook die nóóit verdwijnen. Of die ene onnadenkende tweet die jaren later op een erg onhandig moment (sollicitatie, huwelijk) kan opduiken.

Schrikbeeld
De Winter noemt weer eens de Oost-Duitse Stasi, dat schrikbeeld uit de tijd van de communistische DDR. Beetje makkelijk en extreem. En bovenal uiterst onwaarschijnlijk. Denkt hij nu echt dat het ooit zo ver komt?

En nog iets anders: Hoe knap was die zo effectieve Stasi destijds eigenlijk met Internet-spionage? Oh sorry, inderdaad: Internet bestond toen nog niet... Afluisteren en spioneren is immers van alle tijden. Het kon ook al zónder internet. Niks nieuws onder de zon dus. En denkt De Winter nu écht dat je deze ontwikkeling kunt stoppen? Kun je een dam opwerpen tegen deze Orwellliaanse tsunami. Hij en ik weten het antwoord.

Wat zou het fijn zijn als 's werelds grootste slechterikken op advies van Edward Snowden en Brenno de Winter nog vandaag hun eigen spionage-activiteiten zouden staken. Geinig briefje: 'Beste Edward en Brenno, We hebben er nog eens goed over nagedacht en zijn tot inkeer gekomen: We hebben besloten alle privé-informatie van onze tegenstanders vandaag nog te vernietigen. Goed plan? Gelijk oversteken?'

Paar miljoen keer per dag bestookt
Praat met terreurdeskundigen en je hoort steevast: 'Jullie hebben géén idee wat zich allemaal afspeelt!' Ik sprak laatst de CIO van één van de grootste Amerikaanse verzekeraars. Hun bedrijfssysteem wordt per dag een paar miljoen keer (!) bestookt door cybercriminelen. De cyberaanvallen gaan dag en nacht door, zeven dagen per week. De digi-schurken zijn zo snel en zo slim dat alleen het snelste en slimste spionage-apparaat daar (hopelijk) tegenop kan.

Herinnert u zich Colin Powell? Die bepleitte bij militaire operaties van de late 20ste eeuw 'overwhelming force'. In gewoon Engels: 'Beat the living shit out of them'. Bij de tegenstanders van de 21ste eeuw is het niet anders. Wie maakt wie gek? Ik ben er voor dat wij hén gek maken. Niet omgekeerd.

De Winter praat (ik denk de verheven toon er even bij) over het aantasten van 'de grondrechten van gewone, onschuldige mensen'. Daar ben ik ook tegen. Bijvoorbeeld als die burgers slachtoffer zijn van terreuraanslagen.

De NSA-critici schieten door en preken het evangelie van het Gebroken Geweertje: 'Ontwapent en uw tegenstander volgt gedwee 't goede voorbeeld. Het eeuwige leven in het pacifistische paradijs zal U ten deel vallen'.

Tientallen gewelddadige eeuwen wereldgeschiedenis leveren geen overweldigend bewijs voor de effectiviteit van deze vrome benadering.
Better safe than sorry.

Charles Groenhuijsen is journalist.

 
U en ik weten evenmin hoe ver de speurzin van de FIOD of Marechaussee gaat, om over de AIVD maar te zwijgen. Geen publiek debat dus en gelukkig maar. Het zou hun slagkracht verminderen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden