‘Snijden, snijden in morsdood België’

De Vlaamse nationalisten weten het zeker: het einde van België is nabij. ‘Eindelijk wordt er naar ons geluisterd.’..

Van onze correspondent Marc Peeperkorn

Nooit meer Belgische verkiezingen! En natuurlijk ook nooit meer oorlog, daar is de IJzerbedevaart immers ooit om begonnen, maar zondag eisten de Vlaams-nationalisten op hun jaarlijkse toogdag vooral een eind aan de vermolmde Belgische staat. België moet worden herzien of zal niet meer zijn.

Drieduizend Vlamingen, waaronder de nodige politici, applaudisseren als voorzitter Walter Baeten van het IJzerbedevaartcomité concludeert dat ‘het project België is mislukt’. Doorgaan op deze weg sleurt het welvarende Vlaanderen de Waalse economische afgrond in. De Vlaamse regering mag zich niet langer gedragen als de waterdrager van de koning en de Walen.

De bedevaarders voelen de wind in de rug. De fragiele nationale regering-Leterme, de totale impasse in iedere besluitvorming, de drie ‘wijzen’ die in september moeten adviseren over de staatkundige toekomst van België, het draagt allemaal bij aan een klassieke Verelendung waar de Vlaams-nationalisten baat bij hebben.

Werd een paar jaar geleden de IJzerbedevaart nog afgedaan als een middagje folkloristisch vaandelzwaaien, nu volgen politici nauwgezet wat er gebeurt. Baeten: ‘Ik heb de afgelopen dagen bezorgde telefoontjes gekregen van Vlaamse ministers. Eindelijk wordt er naar ons geluisterd. De komende weken zijn cruciaal.’

Het IJzerbedevaartcomité wil volledige autonomie voor Vlaanderen. Of dat nog kan in een confederaal België, is volgens Baeten van secundair belang. ‘Het gaat erom dat de Vlaamse regering kan doen wat het voor zijn burgers moet doen.’

De Vlaamse minister-president Kris Peeters en zijn Waalse collega Rudy Demotte moeten de boedelscheiding regelen. Baeten: ‘Zij moeten de spons over alle federale structuren halen. Als de lei schoon is spreken we af wat nog wel samen moet en hoe we dat betalen.’ En het tweetalige Brussel? ‘Dat moet bij Vlaanderen. Laat ons nu eens offensief opereren.’

Baeten benadrukt dat Vlaanderen na deze opsplitsing van België bereid is het armlastige Wallonië financieel te helpen. ‘Wij willen geen sociaal kerkhof aan onze grens. Maar die steun dient helder gecontroleerd. Wat we niet meer pikken is de graaicultuur, het profiteursfederalisme van Wallonië.’

Dezelfde boodschap maar scherper geformuleerd, klinkt een week eerder op de IJzerwake. Hier verzamelden zich ruim 5.000 Vlaams-nationalisten die de IJzerbedevaart maar een suffe bedoening vinden. Hier is iedere auto voorzien van een VL-sticker. Niks B, België wordt gehaat. ‘Een operette-staat’, zal IJzerwake-voorzitter Johan van Lamsbrouck later sneren.

Hier ligt bij iedere ingang van de IJzerweide de Belgische vlag op de grond, bij wijze van welkomstmat.

‘De onafhankelijkheid van Vlaanderen is dichterbij dan ooit’, lacht Luc van Voorpost Vlaanderen. De priesters die de mis leiden op de weide tussen de maïskolven, spreken over de nieuwe tijd die aanbreekt. ‘Reken op ons!’, houden ze hun gevolg voor. ‘Vlaanderen, Vlaanderen, bovenal!’

Dan ontstaat er beroering. Een man met een Belgische vlag rent het podium op. Keurig geënsceneerd wordt hij achtervolgd en op de knieën gedwongen door liefst zeven Vlaamse vaandeldragers. Als apotheose wordt de Belgische vlag verscheurd. ‘België Barst! België Barst’, joelt het publiek nu.

Vlaams Belang-kopman Filip Dewinter glimt van trots.

‘We staan op de drempel’, weet Luc van Voorpost Vlaanderen. Op de achtergrond schreeuwt neurochirurg en voorzitter van Pro Flandria Guy Seelen het uit: ‘Stop de Belgische waanzin! De staat is morsdood. We moeten snijden, snijden, snijden!’

En masse zweren de ruim 5.000 IJzerwakers trouw (twee vingers van de rechterhand de lucht in) aan ‘Vlaanderen tot in de dood’. En dan is er feest met Vlaams bier en Vlaamse frieten. Want het zijn gemoedelijke lui.

Politicoloog Marc Swyngedouw (Universiteit Leuven) lacht bij de claim van meer invloed voor de nationalisten. ‘Wishful thinking van de bedevaarders. Vorig jaar wenste 6 procent van de Vlaamse kiezers onafhankelijkheid. Dat is al twintig jaar zo.’

Wel wil een steeds grotere groep Vlamingen vergaande staatshervormingen, ruim 40 procent volgens Swyngedouw. ‘Neem het arbeidsmarktbeleid. Vlaanderen heeft bijna een werkloosheid van 3 procent, in Wallonië bedraagt dit soms 30 procent. De verschillen zijn zo groot, daar kun je geen nationaal beleid op loslaten.’

Swyngedouw verwacht niet dat de drie wijzen (Raymond Langendries, Francois Xavier de Donnea en Karl-Heinz Lambertz) eind deze maand de impasse doorbreken. De regionale verkiezingen van volgend jaar, werpen hun schaduw vooruit. ‘Geen van de partijen kan nu toegeven. Dat wordt uitgelegd als zwichten en betekent kiezersverlies. Dus gebeurt er niets. Maar de mensen zijn het gebrek aan politieke moed langzamerhand wel beu.’

Bij de uitgang van de IJzerwake springt een bebrild jongetje van het Vlaams Nationaal Jeugdverbond onvermoeibaar met zijn zwarte kistjes op de besmeurde Belgische driekleur. Hij straalt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden