Snijden en kijken in lijken

De Duitse anatoom Gunther von Hagens had een tv-programma waarin hij lustig in lijken stond te snijden, alsof hij bezig was een gerecht te bereiden voor een kooklustig publiek....

Wim Wirtz

In de bundel Anatomy Live: Performance and the Opening Theatre, met opstellen van wetenschappers en kunstenaars, onder redactie van Maaike Bleeker, hoogleraar theater en dans, en dramaturg, duikt de naam van Von Hagens geregeld op. In de opstellen draait het om het lichaam als materie en om de illusie van wat een lichaam is. Daartussen zweeft de cartesiaanse scheiding van lichaam en geest, een opwellende individualisering en democratisering rond de dode mens (elke dode is anders; de anatomie is van ons allen), we lezen over alternatieve wetenschappelijke inzichten, ballet en een in elkaar geknutselde, echt lijkende, dode baby die als een theaterstuk wordt opgevoerd om te laten zien wat het met emoties kan doen als hij wordt ontleed en weer dichtgemaakt.

In de anatomie lijkt zich een renaissance te voltrekken die doet denken aan hoe het begon in de anatomische theaters van de laat-16de, begin 17de eeuw in Padua, Leiden en Uppsala, toen de anatomie tegelijk wetenschap en kijkspel was. Het was een theateruitvoering, die zich ontwikkelde tot een objectiverende wetenschap en nu weer vaker lijkt te worden gedragen door de subjectieve beleving van wat een dood lichaam is – zie Von Hagens, en zie bijvoorbeeld ook hoe kunstenaars, soms in eendrachtige samenwerking met de wetenschap, met biotechnische weefsels experimenteren.

Het is een belangwekkend thema dat in Anatomy Live besproken wordt, maar voor het grote publiek is het boek te studieus. Een populair-wetenschappelijke versie zou dan ook zeer welkom zijn.Wim Wirtz

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden