Sneller besmet met condoomgel N-9

Op de internetsite van Durex zijn ze dolenthousiast over het zaaddodende spulletje N-9 op de buitenkant van enkele van hun condooms....

Maar N-9, meestal in de vorm van een gel ingebracht of als dun laagje op een condoom gesmeerd, werkt helemaal niet virusafwerend. N-9, nonoxynol-9, wordt al vele tientallen jaren in wasmiddelen gebruikt, en daarnaast ook als spermicide, als zaaddoder in vaginale gel.

En het spul wordt dus ook op een deel van het condoomassortiment gesmeerd. Wanneer een condoom scheurt, is er altijd dat N-9 als extra voorziening om zwangerschap te voorkomen, is de redenering. En het voorkomt bovendien overdracht van virussen, claimen de fabrikanten. Ook al ontbreekt de onderbouwing daarvoor, de condoomverpakkingen staan vol juichende aanprijzingen. Durex op drie van haar acht condoomtypes: 'Helpt HIV te inactiveren.'

Het enige wat er is, zijn enkele positieve resultaten van laboratoriumproeven, die eind jaren tachtig, begin jaren negentig zijn gedaan. Uit onderzoek in de harde praktijk blijkt echter dat het spul niet werkt, en mogelijk zelfs extra ziektes in de hand werkt.

Condooms in combinatie met N-9-gel leveren geen extra bescherming op tegen gonorroe en chlamydia ten opzichte van alleen condooms, blijkt uit onderzoek onder 1250 jonge vrouwen in Kameroen.

In the Journal of the American Medical Association (JAMA) van 6 maart publiceren Amerikaanse en Kameroense onderzoekers hierover. Het onderzoek heeft meer dan twee jaar geduurd. Na een uitgebreide voorlichting is eens per maand door middel van interviews het seksleven van de vrouwen, over het algemeen ongehuwd met een gemiddelde leeftijd van 25 jaar, in kaart gebracht. Ook zijn de vrouwen met enige regelmaat onderzocht op geslachtsziektes.

De resultaten zijn eenduidig: in de gel/condoomgroep komt net zoveel chlamydia voor als in de alleen-condoomgroep, een kleine 5 procent van alle vrouwen. Voordeel is er dus niet. In de gel/condoomgroep komt zelfs meer gonorroe (5,5 procent) voor dan in de alleen-condoomgroep (3,2 procent). Vrouwen die N-9 gebruiken, pikken dus makkelijker gonorroe op.

N9-gel veroorzaakt minuscule ontstekingen en wondjes waardoor virussen en bacteriën makkelijker kunnen worden overgedragen, vermoeden de onderzoekers.

Anderhalf jaar geleden stelden artsen van het Antwerpse Instituut voor Tropische Geneeskunde, op basis van een kleiner onderzoek, al dat nonoxynol-9 niet werkt, en juist extra besmettingen geeft. Zij deden onderzoek onder duizend hoeren in onder meer Benin, Ivoorkust en Zuid-Afrika.

Op de wetenschappelijke Durex-site staan slechts twee magere samenvattingen van positief laboratoriumonderzoek over N-9 van eind jaren tachtig. Over die echte praktijkstudies is echter niets te vinden, vermoedelijk omdat daarin N-9 wijze wordt afgeserveerd. Is die nieuwe studie in JAMA van eind vorige week nu aanleiding iets te doen?

Durex, condoommarktleider: 'Wel nee, we zijn tevreden over N-9. Uit onze laboratoriumproeven blijkt dat het werkt. Klanten hadden anders toch ook geklaagd? In mei krijgen we nieuwe verpakkingen voor onze condooms. Op twee van de drie condooms zal geen N-9 meer worden gebruikt, en gaat de tekst over virusbescherming van de verpakking af. N-9 gebruiken we dan alleen nog in ons model Topsafe, wat verkoop betreft ons grootste product. Die verandering heeft niets te maken met dat JAMA-artikel, maar met een internationale gelijkstelling van productnamen en verpakkingen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden