Snelheid, stijl en stilte

Bardonecchia is een mooi stadje met 19de eeuwse villa's en oude coniferen. En met Italië's oudste snowpark. Op de pistes draait het om prestatie en elegantie. Althans, in het weekend. Doordeweeks is het stil in de sneeuw.

null Beeld Giovanni Simeone
Beeld Giovanni Simeone

'Ik ski hier al sinds mijn derde', zegt Andrea Cena. De 27-jarige IT-consultant uit Turijn kent naar eigen zeggen de naam van iedere rots rond het Italiaanse skioord Sestriere. Op de top van de Monte Banchetta verstelt hij nog even zijn goudkleurige skibril, zijn vriendin ritst haar strakke Robe di Kappa-jumpsuit dicht. 'We staan na een uurtje rijden al op olympische pistes. Waarom zouden we ergens anders skiën?' En weg is Andrea, samen met zijn blondine, de brede slalompiste af. Hun getailleerde silhouetten verdwijnen snel uit het zicht.

Het valt pas na een tijdje op, tijdens het skiën in de bergen van Piemonte: geen beginner te bekennen. Geen buitenlanders in skiklasjes of verkleumde kinderen die niet meer verder willen. Op de hellingen van Sestriere draait alles om snelheid en stijl. Italiaanse dames in strakgesneden outfits en mannen in lange parka's met bontkragen, knallen hier naar beneden. Alleen hun kinderen krijgen les, veelzeggend uitgerust met helm, schouderstukken en rugwervelbeschermers.

Heb je daar als Nederlandse wintersporter wel wat te zoeken? Die vraag dringt zich op in de brede Susa-Vallei die Italië verbindt met Frankrijk. Links en rechts van de snelweg richting de Fréjus-tunnel, verschijnen skioorden op de toppen van de westelijke Alpen. Snel bereikbaar voor de inwoners van Turijn, Milaan en Genua die daar hun weekendhuisjes hebben. Een lange gondelbaan verbindt dorpjes als Ses-triere, San Sicario en Claviere met elkaar tot de Via Lattea: de Melkweg. Aan het einde van het dal, los van de Melkweg, ligt het stadje Bardonecchia. Daar loop je vanaf het treinstation zo naar de skiliften.

Goedkoper
'Wij zijn hier omdat het goedkoper is', zegt een groepje Fransen dat om vijf uur 's ochtends uit Lyon is vertrokken. De Franse skistations zijn volgens hen moeilijker te bereiken en missen de Olympische kwaliteit. 'Ik probeer steeds nieuwe gebieden', zegt een Duitse student die zich verbaast over de strakgetrokken hellingen. Italianen dulden namelijk geen bulten op hun pistes. 'Dan gaan we klagen', zegt Andrea. Een Britse hostess: 'Mijn klanten komen hier omdat het iets goedkoper is, ze goed eten verwachten of een hekel hebben aan Fransen.'

Voor het eten hoef je echter niet naar Sestriere, zo blijkt. De restaurants op de pistes verkopen hooguit een broodje salami of kaas, de wc's zijn er niet schoon en het personeel kijkt je niet aan. Wat dat betreft lopen de Piemontese Alpen twintig jaar achter op de Franse. Daar staat tegenover dat zo'n broodje maar 3,50 euro kost en een cappuccino 1,50. Piemonte staat bekend om zijn goede wijnen, truffels en slowfood. Maar die rijkdom bereikt nauwelijks de bergen.

In de telecabine richting Sauze d'Oulx blazen Rob en Debbie van Schie uit na een dagje skiën. Het stel uit Heemskerk behoort tot de weinige Nederlanders in de Via Lattea. Zij reden 1200 kilometer, betaalden mopperend 36 euro tol voor de Fréjus-tunnel en sloegen af bij een oud dorpje met een middeleeuwse fontein. 'Heel authentiek, heel anders dan La Plagne of Val Thorens.' Rob en Debbie verbazen zich over de lage prijzen - ze betalen 159 euro per persoon per week - en accepteren dat zij niet al te veel van dat hotel kunnen verwachten. 'We zijn gisteravond goed uit eten geweest voor 45 euro.'

Vlieg van Schiphol naar Turijn en pak de shuttlebus naar Sestriere, of de trein naar Bardonecchia - een tochtje van een uur. Zelden zo snel op de ski's gestaan. In het weekend is het dringen geblazen bij de lift, maar door de week heb je de pistes voor jezelf. Sestriere werd in de jaren twintig ontdekt door de jetset uit Turijn, en vanaf de jaren dertig gefinancierd door de Agnelli-familie (FIAT). Zij zetten de ronde torens neer die ooit hypermodern waren. De omliggende dorpen langs de Melkweg bestaan al meer dan duizend jaar. Bardonecchia is een mooi stadje met 19de eeuwse villa's en oude coniferen. En met Italië's oudste snowpark. Het 25-jarig jubileum werd dit jaar geestig gevierd in jarentachtig-outfit: pastelkleuren, enorme George Michael-kuifen en spierwitte sunblock op de neus.

Even verderop, in het dorpje Pregelato herinnert oud-schooljuf Elena Gaezzi-Matheoud zich hoe zij in Sestriere in de jaren vijftig leerde skiën. 'Ik kreeg houten ski's van mijn vader en grote schoenen ingesmeerd met zeehondenvet.' In de ronde torens van Sestriere dronk ze choco met de high society. Inmiddels zijn in bijna alle valleien skiliften te vinden.

Bijzonder hoekje van Italië
Buiten de pistes valt op hoe bijzonder dit hoekje van Italië is. 'We voelen ons een beetje Frans', zegt Monica Berton. Zij beheert het natuurgebied Val Troncea ten zuiden van de Melkweg. 'Als we moeten bevallen, of naar de tandarts willen, gaan we naar Briançon aan de andere kant van de grens.' De strategische valleien van Piemonte - die de Po-vlakte verbinden met de Rhone-vallei - zijn de Elzas van Italië: afwisselend Frans en Italiaans geweest. Dat verklaart de wirwar van hoge wegen en forten. Zoals het befaamde Fort Fenestrele - waar je een 3,5 kilometer lange trap kunt beklimmen, langs geschutskoepels en soldatenverblijven. Aantal bezoekers in de winter: tien per dag.

De meeste trots putten bewoners echter uit hun eeuwenlange zelfbestuur en protestantse geloof. In een tijdperk waarin koningen en keizers Europa verdeelden, wisten zij zich te verenigingen in vijf zogeheten escartons, die nu deels in Italië en deels in Frankrijk liggen. De bewoners spraken een eigen taal, organiseerden onderwijs voor alle kinderen en stemden democratisch over belangrijke beslissingen. Strafexpedities van katholieke heersers werden regelmatig afgeslagen. Het verklaart waarom zelfs Italianen met een weekendhuisje in deze bergen, zich buitenstander blijven voelen.

Zelfs in de diepe Germanasca Vallei, waar veel bewoners protestant zijn gebleven, kan geskied worden. Van hun befaamde religieuze Waldenzer-cultuur merk je weinig als wintersporter. De barman is wel bereid de beheerder van het museumpje te bellen, die sloffend de sleutel komt brengen. In de oude tempel blijkt hoe zwaar de eeuwenlange repressie moet zijn geweest en waarom christenen uit de hele wereld hier graag samenkomen voor bezinning. Althans, in de zomer. In de win-ter blijven de valleien rond Turijn, na een Olympische onderbreking, het domein van Italianen met een weekendhuisje.

PIEMONTE PRAKTISCH
Het skiseizoen in Piemonte loopt van december tot en met april. Sestriere ligt op 2035 meter en is behoorlijk sneeuwzeker. Bardonecchia is goedkoper en populair onder families met kinderen. Vermijd de eerste twee weken van januari vanwege een toevloed van Russen.
Alitalia vliegt vijf keer per week van Schiphol naar Turijn vanaf 129 euro. De Susa Vallei is 1200 kilometer rijden, met nauwelijks enig gekronkel op bergwegen. De shuttlebus vanaf de luchthaven naar Sestriere kost 37 euro (www.cavourese.it). Voor de trein moet je eerst per bus naar Turijn.
Op de luchthaven kun je een Torino-Piemonte Card kopen voor 37 euro. Die is een week geldig en biedt gratis toegang tot het stadsvervoer en tot alle musea. Inclusief het klooster Sacra di San Michele, het Forte di Fenestrelle en het kostuummuseum in Pregelato. Pelgrims kunnen slapen in het klooster, al is dat volgens padre Andreis meer iets voor boyscouts.
Chalet della Guida in Rochemolle biedt rustieke bergervaring (www.chaletdellaguida.it), in Sestriere biedt het Shackleton een relatief goede prijs voor een moderne keuken en een dampend buitenzwembad naast de deur (www.shackleton-resort.it). Leuk alternatief: agriturismo Barba Gust in het mooie dorpje San Sicario, langs de Melkweg (+390122811228). Hotel Lago del Laux serveert authentieke gerechten en ligt mooi aan een meertje (www.hotellaux.it). In Hotel delle Alpi in Prali is de incheckbalie tevens de dorpsbar (+390121807537).
Een skipas voor de Via Lattea voor zes dagen kost 180 euro. Ski's huren nog eens 107 euro. In Bardonecchia kost de pas vijf euro minder en de ski's 20 euro minder. Het eten is niet duur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden