Column

Snel op Clinton stemmen voor de oktober-verrassing

De Clinton-campagne heeft de afgelopen weken al grote Get Out The Vote (GOTV)-acties gehouden in die staten waar mensen vroeg hun stem kunnen uitbrengen. Het doel is om een zo groot mogelijke opkomst onder de eigen aanhang te krijgen.

Inwoners van Washington, DC staan in de rij om hun stem eerder uit te brengen dan de verkiezingsdag 8 november.Beeld epa

Telkens drongen wij er bij de Clinton-aanhangers op aan hun stembiljet zo snel mogelijk in te vullen en op de post te doen. Zoals het Brexit-referendum laat zien, kan opkomst doorslaggevend zijn. Doordat jonge kiezers in juni niet de moeite namen om te gaan stemmen, won het Brexit-kamp. Vooralsnog zijn de resultaten van de GOTV-campagne bemoedigend geweest. Onder de vroege stembusgangers heeft Clinton een voorsprong van 15 procent op Trump.

De GOTV-campagne is vooral bedoeld om een oktober-verassing, een politieke gebeurtenis die is georkestreerd vlak voor de verkiezingen in de hoop de uitkomst van die verkiezingen te beïnvloeden, voor te zijn. Daarom zijn eerst de aarzelende Clinton-supporters gebeld en bellen we pas in de dagen voor de verkiezingen haar meer trouwe aanhangers. Degenen die hun stem al hebben uitgebracht, kunnen daar niet op terugkomen na de schokkende bekendmaking van de directeur van de FBI dat zijn dienst gaat kijken of e-mails die zijn aangetroffen op de computer van Anthony Weiner van belang zijn voor het onderzoek naar Clintons e-mails.

Het is moeilijk te overschatten hoe ongehoord de bekendmaking van FBI-directeur Comey afgelopen vrijdag was. Comey, een Republikein, is in dienst van het Amerikaanse ministerie van Justitie. Dat departement hanteert als regel dat er in de maanden voorafgaande aan verkiezingen geen mededelingen over eventuele strafrechtelijke onderzoeken naar kandidaten worden gedaan om de schijn van beïnvloeding te vermijden. Deze gedragsregel is ook vastgelegd in een richtlijn en geldt niet alleen voor de presidentsverkiezingen, maar voor alle verkiezingen in de Verenigde Staten waar behalve de president en congresleden onder meer ook gouverneurs, burgemeesters, rechters en officieren van justitie worden gekozen.

Niet minder verontrustend zijn de eenzijdige aanvallen van WikiLeaks op Hillary Clinton. Russische staatsagenten hebben de e-mailaccount van Hillary's campagnemanager, John Podesta, gehackt. Via WikiLeaks-oprichter Julian Assange worden Podesta's e-mails nu druppelsgewijs de wereld ingestuurd. Tot Assanges chagrijn bevatten de e-mails geen schokkende onthullingen. Niettemin zal de aanhoudende stroom negatieve berichten een groep kiezers die hun keuze nog niet bepaald hebben ervan weerhouden om op Hillary te stemmen. Ook als Hillary de verkiezingen wint, heeft dat invloed op de samenstelling van de Senaat en het Huis van Afgevaardigden en daarmee op de slagkracht van de door haar te vormen regering.

Hillary's campagnemanager, John PodestaBeeld afp

Francis Fukuyama voorspelde 25 jaar geleden in Het einde van de geschiedenis en de laatste mens (1992) dat het slechts een kwestie van tijd zou zijn aleer we allemaal in liberale democratieën zouden leven die gekenmerkt worden door het vrijemarktkapitalisme. Fukuyama heeft allang toegegeven dat hij het verkeerd zag. China en Rusland zijn ondanks de markthervormingen nog steeds totalitaire regimes. Een aantal van de voormalige Oostbloklanden omhelst niet langer de principes waarop een liberale democratie is gebaseerd, zoals persvrijheid. Ook in het Midden-Oosten heeft de Arabische lente louter dood en verderf gezaaid.

Onheilspellender is dat de liberale democratieën in het Westen nu zelf van binnenuit én buitenaf worden ondermijnd. De afzetting van de Braziliaanse president Dilma Rousseff is in het Westen met gelatenheid gevolgd. Het land dat tot 1985 door een militaire junta werd bestuurd, heeft nu eenmaal geen sterke democratische traditie. De Russische regering biedt materiële en morele steun aan extremistische politieke groeperingen in Europa. Een overwinning van Trump met zijn totalitaire trekken en ziekelijke zucht de Russische leider Poetin te behagen zal het Kremlin ertoe aanmoedigen dit soort operaties steeds openlijker uit te voeren.

Een Trump-overwinning zet ons niet alleen terug in de tijd van de Koude Oorlog, maar plaatst ons feitelijk op achterstand. Tijdens de Koude Oorlog was een infiltratie door de Sovjets de grootste zorg van de Amerikaanse veiligheidsdiensten. Maar terwijl er banden bestaan tussen de campagne van Donald Trump en de Russische staat, lijken de Amerikaanse veiligheidsdiensten daar nauwelijks acht op te slaan. Zonder een gemeenschappelijke vijand is de politiek in het Westen zozeer gepolariseerd geraakt dat de politici alleen nog elkaar naar het leven staan en met opsluiting bedreigen.

'The joke is on us' betekent zoveel als wie het laatst lacht, lacht het best. In dit geval is het Poetin die het laatst lacht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden