Review

Sneeuwblog - Code rood opgeheven, maar wegen lokaal verraderlijk glad

Opnieuw heeft ons land veel overlast ondervonden van sneeuw en gladheid. Op sommige plekken viel tot wel 44 centimeter sneeuw. Het KNMI gaf code rood af. Ondanks de waarschuwing van Rijkswaterstaat om niet de weg op te gaan kwam het verkeer urenlang vast te staan. Lees hier de gebeurtenissen terug in ons liveblog.

Utrecht in de sneeuw.Beeld anp

Sneeuwresten en bevriezing van natte weggedeelten zorgen met name in woonwijken en op secundaire wegen voor soms zeer gladde omstandigheden. De snelwegen zijn over het algemeen schoon, maar op sommige trajecten is de linkerbaan nog behoorlijk glad. Zo is de spitsstrook op de A7 nog dicht. Ook fiets- en voetpaden kunnen zeer glad zijn.

Rijkswaterstaat strooit nog de hele ochtend op de snelwegen. Toch waarschuwt de dienst voor gevaarlijk gladheid op op- en afritten, verbindingsbogen en parallelrijstroken. De verkeersdiensten houden rekening met een drukke dinsdagochtendspits. Rond 7.00 uur stond er ruim 230 kilometer file.

Weerplaza verwacht dat in de loop van de ochtend de gladheid vrijwel overal verdwijnt. Tegen de avond zullen de wegen opnieuw glad worden. Landinwaarts gaat het vlak na zonsondergang al vriezen en veel wegen zijn nat vanwege de smeltende sneeuw.

De NS probeert alle mensen die op stations staan te wachten maandagavond en -nacht nog thuis te brengen. Dat zegt een woordvoerder van de NS. Hij laat weten dat het treinverkeer nog altijd ernstig ontregeld is. Tot hoe laat treinen nog blijven rijden, kon hij niet zeggen.

Op diverse trajecten zoals rondom Amsterdam, Utrecht, Schiphol, Haarlem en Zaandam is de hele avond zeer beperkt treinverkeer mogelijk geweest. Op met name Utrecht Centraal, Amsterdam Centraal en Schiphol wachtten veel reizigers op een trein.

Volgens de NS waren er rond 20.00 uur ongeveer zestig (wissel)storingen. Op in ieder geval Utrecht Centraal werkten ook de informatieborden niet naar behoren. Reizigers werd geadviseerd hun reis maandagavond uit te stellen.

Dinsdag start de normale dienstregeling. Reizigers moeten wel rekening houden met gevolgen van het weer maandag en de reisplanner in de gaten houden.

Beeld anp

Volgens Weeronline is er maandag uitzonderlijk veel sneeuw gevallen. Op de Veluwe lag er bijna een halve meter sneeuw. Volgens de weerdienst ligt er in ruim de helft van het land meer dan 10 centimeter. In Hoog-Soeren, op de Veluwe ten westen van Apeldoorn, hebben meteorologen van Weeronline een sneeuwdek van zelfs 44 centimeter gemeten.

Ook elders in en rond de Veluwe ligt een sneeuwtapijt van 20 tot 40 centimeter dik. In andere provincies, Overijssel, Drenthe, Utrecht, Flevoland, grote delen van Brabant, Zeeuws-Vlaanderen en de Randstad ligt op veel plaatsen 12 tot 20 centimeter. Op de Wadden, direct aan de noordkust en in de zuidelijke helft van Limburg lag maandagavond bijna niets.

De waarschuwing code rood die geldt in ons land vanwege de sneeuwval en gladheid, wordt om middernacht opgeheven. In het hele land geldt vanaf dat moment nog wel code geel, vanwege de kans op gladheid door bevriezing van natte weggedeelten. Dat heeft het KNMI laten weten.

De waarschuwing vanwege extreem en gevaarlijk weer (rood) gold maandag voor bijna heel het land. Dinsdag is het half bewolkt en kunnen er nog enkele winterse buien vallen. De sneeuw trekt maandagavond oostwaarts het land uit. Aan de kust dooit het maandagavond tegen 23.00 uur. Landinwaarts blijft de temperatuur rond de 0 graden, waardoor bij opklaringen het vocht op de weg kan opvriezen en het lokaal glad kan worden.

Op de luchthaven Schiphol zijn circa 1.300 veldbedden neergezet voor gestrande reizigers. Ook krijgen zij eten en drinken, aldus een woordvoerder van de luchthaven. Hij omschrijft de situatie op de luchthaven als ‘druk maar beheersbaar’. De stretchers zijn in ruimtes aan beide kanten van de douane geplaatst. Zo'n zeshonderd vluchten werden maandag geannuleerd.

Reizigers die gestrand zijn door geannuleerde vluchten worden in drie stappen geholpen. ‘We vragen hen contact op te nemen met hun luchtvaartmaatschappij zodat ze kunnen worden omgeboekt. Als dat vandaag niet meer lukt, dan wordt er een hotel gezocht. Het kan ook zijn dat de hotels vol zitten. In dat geval zorgen wij voor slaapplaatsen’, aldus de woordvoerder.

De woordvoerder verwacht dat de 1.300 veldbedden genoeg zijn. ‘Veel mensen proberen via een trein die rijdt of via een taxi van de luchthaven weg te komen. Sommige hebben bijvoorbeeld familie bij wie ze kunnen verblijven.’ De KLM verwacht op dinsdag het reguliere vluchtschema te kunnen uitvoeren. Wel verwacht de luchtvaartmaatschappij dat de vertragingen van maandag kunnen doorwerken in de operatie op dinsdag.

Het wordt langzamerhand een stuk rustiger op de Nederlandse wegen. Hier en daar wordt tegen 22.00 uur nog rustig gereden, wat leidt tot een beetje vertraging maar verder lossen files in ons land op, aldus een woordvoerder van Rijkswaterstaat.

Toch moeten weggebruikers ook dinsdag in de ochtendspits goed opletten, aldus de woordvoerder. Als het ophoudt met sneeuwen kunnen nachtelijke winterse buien ervoor zorgen dat het glad wordt door bevriezing van natte weggedeeltes.

‘In de westelijke helft van de Randstad is het sneeuwen nu wel gestopt’, aldus een woordvoerder van de ANWB. ‘Dat betekent dat wat weg geveegd wordt, ook weg blijft. Dan komt een en ander weer op gang.’ Wel waarschuwt hij dat de code rood nog steeds geldt en dat het niet raadzaam is de weg op te gaan. In Rotterdam is de Benelux-tunnel op de A4 in noordelijke richting afgesloten omdat vrachtwagens de helling niet kunnen nemen wegens gladheid. Daardoor staat het verkeer daar al uren vast.

Het was vandaag niet alleen kommer en kwel in het land vanwege het strenge winterse weer. De sneeuwval inspireerde de mensen die zich op straat begaven tot het maken van mooie winterplaatjes. De Volkskrant-redactie vroeg lezers om hun sneeuwkiekjes op te sturen. In een paar uur tijd kwamen meer dan tweehonderd foto's binnen. Van sneeuwpret, sneeuwpaarden, en, heel bijzonder: een sneeuwingo. Bekijk hier een selectie.

Straatbeeld in Megen.Beeld Anneloes Usleeber-Dekker

De hevige sneeuwval en gladheid veroorzaakt ook in de tweede helft van de avond voor overlast op de snelwegen. Op de website van de ANWB was even voor 21.00 uur te zien dat het nog steeds druk was op de wegen. In totaal stonden er op dat moment 58 files. Dat was in totaal 321 kilometer.

Rotterdam The Hague Airport is wegens de weersomstandigheden maandagavond tot zeker 21.30 uur gesloten. Ondanks veegwerkzaamheden lukt het niet goed genoeg de start- en landingsbaan sneeuwvrij te krijgen, aldus een woordvoerder.

‘We zijn druk aan het vegen, maar zo lang het blijft sneeuwen zien wij weinig verbetering’, aldus de woordvoerder. ‘De baan is niet stroef genoeg. De regels schrijven voor dat er dan niet mag worden gevlogen.’

De hoop is dat de luchthaven maandagavond nog even open kan, zodat enkele inkomende vluchten nog kunnen landen. Veel vertrekkende vluchten stonden er in elk geval niet op het programma. ‘Er is hier gelukkig geen sprake van een vertrekhal vol met wachtende mensen.’

De treinen rijden dinsdagochtend volgens de normale dienstregeling. Dat is in ieder geval de bedoeling van de Nederlandse Spoorwegen. ‘Na de hevige sneeuwval van de afgelopen dagen, halen NS en ProRail alles uit de kast om het treinverkeer normaal te laten rijden', stelt het spoorbedrijf.

De sneeuw die maandagavond valt kan nog wel gevolgen hebben voor de situatie op het spoor, ook dinsdagochtend. De NS zet aankomende nacht extra personeel in. NS raadt reizigers aan om dinsdagochtend voor vertrek wel de reisplanner te raadplegen, vanwege mogelijke verstoringen als gevolg van nasleep van het winterweer.

Door hevige sneeuwval en gladheid zit het verkeer op de snelwegen rond onder meer Amsterdam, Utrecht en Rotterdam muurvast. Deze situatie kan tot maandagavond laat duren, zegt Rijkswaterstaat.

Het was maandagavond moeilijk om met de trein te reizen. Op diverse trajecten zoals rondom Schiphol, Haarlem en Zaandam was zeer beperkt treinverkeer mogelijk. Volgens de NS is de hinder van het winterse weer op het spoor flink toegenomen. Reizigers worden geadviseerd hun reis maandagavond uit te stellen.

De door sneeuwval getekende avondspits zorgde maandag voor veel files. Op de snelwegen en provinciale wegen telde de ANWB rond 18.30 uur in totaal 1.395 kilometer file. Automobilisten in het hele land konden alleen maar achteraan aansluiten op weg naar huis.

En dat terwijl het KNMI maandagmiddag code rood had afgegeven. Daarmee werd in een groot deel van het land gewaarschuwd voor extreem en gevaarlijk weer. Alleen in Limburg en de Waddeneilanden bleef de iets lagere code oranje van kracht.

Rijkswaterstaat had automobilisten vanwege zeer gevaarlijke rij-omstandigheden opgeroepen om maandagmiddag en -avond niet de weg op te gaan als dat niet echt noodzakelijk was.

De sneeuwval zorgde in het hele land voor flinke overlast. Scholen gaven hun leerlingen vrij, tentamens werden afgelast en maaltijdbezorgers konden niet overal worden gebeld. Maar mensen konden wel terecht in de supermarkten want die waren vanwege de voorspelde sneeuw vroeger dan anders bevoorraad.

Rotterdam vanaf de Euromast.Beeld ANP

Het KNMI heeft vanwege de sneeuwval en gladheid ook code rood ingesteld voor Groningen, Friesland en Drenthe. In deze drie provincies was daarvoor code oranje van kracht. Aan het begin van de middag was al code rood afgegeven, de waarschuwing vanwege extreem en gevaarlijk weer, voor het grootste deel van het land.

In Limburg en op de Waddeneilanden geldt nu nog code geel. In de loop van de avond trekt de sneeuw oostwaarts, waarbij het ook in het oosten van Brabant en Limburg weer gaat sneeuwen. Komende nacht verlaat de sneeuw het oosten, maar blijft er kans op gladheid bestaan door sneeuwresten en bevriezing.

Code rood in Nederland.Beeld ANP

De ringweg A10 rond Amsterdam is volgens de politie extreem druk, glad en nauwelijks begaanbaar. ‘De toeritten zijn spekglad.’ De politie raadt aan afstand te houden, de snelheid aan te passen en bij aanrijdingen zonder letsel niet 112 te bellen. Het Amsterdamse vervoersbedrijf GVB besloot in de loop van de dag alle bussen van de weg te halen. Trams rijden beperkt.

In verband met de weersomstandigheden hebben sommige rechtbanken besloten om zittingen die dinsdagochtend vroeg zijn gepland, iets later te laten beginnen. De Centrale Raad van Beroep in Utrecht heeft op voorhand alle zittingen op dinsdag alvast geannuleerd.

Justitie heeft ook het gevangenenvervoer aangepast. Vooralsnog worden verdachten die vastzitten in voorlopige hechtenis gewoon naar hun geplande rechtszaak gebracht, meldde een woordvoerster van het ministerie van Justitie en Veiligheid maandagmiddag. Maar alle niet-noodzakelijke ritten van gevangenen zijn wel opgeschort.

Dagelijks zijn er ongeveer achthonderd transporten met gevangenen. Enkele tientallen van die ritten zijn niet per se noodzakelijk. Het gaat dan bijvoorbeeld om bezoeken aan de tandarts.

Het is maandag aan het einde van de middag op veel trajecten druk in de treinen. De NS laten weten dat treinreizigers gehoor lijken te geven aan de oproep om, als het kan, zo vroeg mogelijk richting huis te gaan. Veel reizigers namen al eerder op de middag de trein naar huis.

De NS had de dienstregeling eerder al aangepast. Er rijden maandag veel minder treinen. Op een aantal plekken zijn er maandagavond verstoringen. Reizigers wordt geadviseerd om voor vertrek de reisplanner te checken.

In diverse steden en plaatsen ondervindt het busvervoer zoveel overlast van de sneeuw, dat lijnen tijdelijk buiten dienst worden gesteld. Het Haagse vervoerbedrijf HTM en het Amsterdamse GVB hebben ‘uit het oogpunt van veiligheid’ zelfs besloten het busvervoer helemaal stop te zetten. Alle bussen hebben opdracht gekregen naar hun eindpunt te rijden en daarna naar de garage te laten gaan. ‘Het is namelijk niet langer verantwoord om door te rijden.’

Ook Arriva heeft verschillende bussen uit de dienst gehaald. ‘In de omgeving Leiden, Lisse en Alphen aan den Rijn rijden we niet meer.’ Arriva haalde eerder in Oost-Brabant bussen naar binnen. Het gaat om de bussen die rijden in de omgeving van Den Bosch, Uden en Tilburg.

In de regio Hilversum (Gooi en Vechtstreek) rijden bussen van Connexxion met flinke vertraging. Ook in Utrecht rijden bussen nog wel, maar niet volgens dienstregeling. Ook de tram rijdt daar nog, grotendeels volgens dienstregeling. Reizigers wordt geadviseerd hun reis uit te stellen.

Op Schiphol is maandag vanwege het winterweer eenderde van alle vluchten geschrapt. In totaal gaat het om 430 enkele vluchten van verschillende luchtvaartmaatschappijen, laat een woordvoerder van de luchthaven weten.

Ondanks de beperkte baancapaciteit wordt nog wel gevlogen op Schiphol. Sneeuwploegen zijn druk in de weer.

In de terminals van Schiphol is het druk, maar de situatie is ‘beheersbaar’, aldus de woordvoerder.

Het is code rood. Dat betekent gevaarlijke situaties op de wegen en grote overlast voor treinreizigers. Kortom, genoeg voer voor enkele scherpe lezersbrieven.

Rudolf Jan Heijink uit Zoetermeer stelt dat de NS de problemen die het winterweer heeft veroorzaakt alleen maar vergroot: 'Mijn beeld is dat de NS-medewerkers het probleem hebben verergerd door onjuiste en misleidende informatie te geven. Niets nieuws, want dit soort wanprestaties zijn normaal bij de NS.'

Gelukkig is er ook nog ruimte voor humor in deze barre sneeuwstorm. Ria Duif uit Capelle aan den IJssel pleit voor drastische maatregelen: 'Het wordt tijd dat de regering het vallen van sneeuw volledig verbiedt. Het minste is wel het invoeren van sneeuwvrije zones.'

René Devilee uit Aerdenhout schrijft dat vroeger alles beter was, maar: 'Tegenwoordig heeft het weer een KNMI-kleurcode: groen, geel, oranje, en rood. Ik houd weliswaar van oranje, maar ik erger mij ook wel eens groen en geel. Het liefst bekijk ik alles door een roze bril.'

Zondag werden verschillende wedstrijden in het betaald voetbal afgelast. Go Ahead Eagles, dat uitkomt in de Jupiler League, hoopt dinsdagavond de inhaalwedstrijd tegen Jong PSV wel te kunnen spelen. De club uit Deventer roept fans daarom op morgenochtend vanaf 8.30 uur te komen helpen het veld in stadion De Adelaarshorst sneeuw- en ijsvrij te maken. ‘Supporters die zelf over een sneeuwschuiver (het liefst van plastic) en een kruiwagen beschikken, worden verzocht deze mee te nemen.’

Vanmorgen gaven enkele scholen hun leerlingen al ijsvrij. Onder meer Avans Hogeschool in Breda en Hogeschool Windesheim in Zwolle hebben vanmiddag alle lessen geschrapt in verband met de weersvoorspellingen.

Automobilisten in België ondervinden de hele dag forse vertragingen door gladheid en sneeuw. Er kan 5 tot 10 centimeter vallen. Het Agentschap Wegen en Verkeer adviseert niet de weg op te gaan als het niet echt nodig is.

Op de Vlaamse snelwegen stond aan het eind van de ochtend 631 kilometer file en in heel België 1280 kilometer. Her en der werden op- en afritten afgesloten. Het aantal ongelukken valt mee.

Het treinverkeer verloopt relatief ongehinderd, maar veel busdiensten kampen wel met grote verstoringen. Brussels Airport, de grootste luchthaven van het land, adviseerde reizigers niet meer te komen. Vijftig vluchten zijn geannuleerd en zeker negentig vluchten vertraagd.

Verkeer in Brussel.Beeld belga

Alle bussen van Arriva in Oost-Brabant worden naar binnen gehaald. Het gaat om de bussen die rijden in het gebied met de steden Den Bosch, Uden en Tilburg. De bussen in Breda en Oosterhout en omgeving, West-Brabant, rijden nog wel, meldt het openbaarvervoerbedrijf.

Eindhoven Airport is gesloten. Door de hevige weersomstandigheden is vliegverkeer niet mogelijk, laat de regionale luchthaven weten. Diverse vluchten van en naar het vliegveld zijn geannuleerd, vertraagd of uitgeweken.

Volgens het vluchtschema is om 10.33 uur de laatste vlucht vertrokken en om 10.53 uur het laatste vliegtuig geland. Het eerstvolgende vertrek staat gepland vanaf 15.00 uur. Eindhoven Airport is niet bereikbaar voor een nadere toelichting.

Beeld anp

Hoe kunnen automobilisten het beste omgaan met sneeuw en gladheid? De ANWB geeft vijf tips.

1. Houd afstand: Waar normaal het advies geldt twee seconden tussen jou en je voorganger te houden, kun je dat bij gladheid beter oprekken naar drie of vier seconden. Als je voorganger plotseling remt, heb je de ruimte en tijd om dat op te vangen. Als je de snelweg opgaat, voeg dan niet op het laatste moment in.

2. Kijk ver voor je uit: Blijf zo ver mogelijk voor je uit kijken, dan stuur je meestal vanzelf de goede lijn. En ook dat gaat beter als je niet te dicht achter je voorganger rijdt.

3. Trek rustig op: Optrekken vanuit stilstand leidt soms tot enge glijpartijen. Of we geven te veel gas waardoor de slippende banden zich dieper in de sneeuw ingraven en de auto helemaal niet meer van zijn plek komt. Wegrijden in de tweede versnelling kan wel helpen. Maar het belangrijkste is weinig gas geven en de koppeling heel rustig laten opkomen.

4. Remmen, soms hard, soms helemaal niet: Moet je een noodstop maken, dan wil je dat het antiblokkeersysteem optimaal functioneert. Ga dus niet steeds een beetje 'pompend' remmen. Het is zaak zowel je rem als koppeling (bij voorkeur tegelijkertijd) hard in te trappen. Schrik niet als je rempedaal gaat trillen of als je rare geluiden hoort.

Soms kun je juist beter helemaal niet remmen. In bochten bijvoorbeeld. Je kunt beter je gas loslaten om vaart te minderen. Geef pas weer gas als je de bocht uit bent. Mocht je de bocht toch niet goed hebben ingeschat en zie je de vangrail op je afkomen, blijf dan vooral kalm. Ga niet enorm aan je stuur lopen trekken; je kunt de auto beter laten glijden en rustig je stuur in de juiste rijrichting draaien. Zodra je weer grip hebt, ga je dan vanzelf de goede kant op. De vangrail raken is onplezierig, maar kan ook helpen je auto weer in het juiste spoor te krijgen.

5. Blijf ook met winterbanden extra alert: Ook met winterbanden onder je auto zal je rekening moeten houden met de omstandigheden. Normaal gesproken is je remweg als je twee keer zo hard rijdt al vier keer zo lang. Bij gladheid wordt dat nog versterkt. En winterbanden mogen dan een kortere remweg hebben dan zomerbanden, als je hard rijdt wordt dat effect volledig opgeheven.

Beeld anp

Het KNMI heeft vanwege de sneeuwval en gladheid code rood ingesteld voor het grootste deel van het land. De waarschuwing vanwege extreem en gevaarlijk weer geldt alleen (nog) niet in Limburg, Groningen, Friesland en Drenthe. Daar blijft tot nader order code oranje van kracht.

Beeld ANP

Rijkswaterstaat waarschuwt voor zeer gevaarlijke rij-omstandigheden door de sneeuw en roept weggebruikers op om vanmiddag en vanavond niet de weg op te gaan als dat niet per se nodig is. Mensen die nu op hun werk of een andere bestemming zijn en naar huis willen, krijgen van de dienst het advies de weersverwachting en verkeersinformatie goed in de gaten te houden.

Wie toch de auto in gaat, doet er goed aan rijstijl en snelheid aan te passen aan de omstandigheden op de weg. 'Dat betekent voorzichtig rijden, snelheid matigen, afstand houden en niet onnodig van rijstrook wisselen', aldus Rijkswaterstaat. Weggebruikers worden bovendien verzocht strooiwagens de ruimte te geven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden