Snakken naar vrijheid in laatste oorlogsmaand

Herinnering aan een verblijf in de Asser SD-gevangenis

Hendricus Johannes Prakke. Beeld
Hendricus Johannes Prakke.Beeld

Assen, 4 april 1945

''t Licht Verwint' - ach, 't lijkt er wat op in de beknelling van het ons toegemeten Lebensraum, zeven passen heen, zeven passen weer, zeven heen, zeven weer, ad infinitum.

''t Licht Verwint' - o, onbewolkte vollemaannachten, die den slapeloze slechts te duidelijker de onvermurwbare structuur van het tralievenster doen zien.

In de tuchtcel turen wij naar die sparretop in de Tetrode-tuin, waarop een wiegelende kraai de voor ons onbereikbare zon opvangt, en van zijn vrijheid geniet.

En, weer binnengebracht, staan wij beurtelings op ons tonnetje door de vakjes van ons raam te turen naar wat er heel ver van links van de bomen op de Brink met de ogen te bereiken valt: even een stukje Vrij Nederland zien, heette dat.

Zo gaat een monotone dag van onbestemde benauwenis voorbij. Met ongewild opeens een huilbui. Waarop als enige lafenis - maar welk ene! - 't geweld van een merel daar buiten ergens. Men moest, vonden wij, op de binnenplaats ener gevangenis altijd véél nestkastjes aanbrengen. Wie hier zitten, kunnen daar slechts beter van worden.

En bevrijdend werkt als avondzang het 'Nader mijn God, tot U...', waarmee de Titanic onderging.

Spoelt ons ook het water al om de voeten?

Hendricus Johannes Prakke (1900-1992), uitgever en socioloog. Ingekort fragment uit In en om Zelle Dreiszig - Herinnering aan mijn verblijf in de Asser SD-gevangenis. Hummelen, herdruk 1987.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden