Smullen van een hoogtijdag vol traditie

Op het Stepelerveld, bij de oude Twentse textielbaron Van Heek, liggen de roots van de military. Sinds 1971 rijden de profs in Boekelo, in een ordentelijke organisatie met toeschouwers die van heinde en verre toestromen....

Door John Volkers

ALS de herfst valt, de mais van het veld is en het bokbier weer best wordt genoemd, dan is het in Boekelo tijd voor de military. Van heinde en verre stromen boeren, burgers maar vooral buitenlui toe, voor wat een vaste, vet onderlijnde afspraak in hun agenda mag heten.

Zaterdag was het voor de 32ste keer zo ver, voor de magie van de Military van Boekelo. De zaterdag is de dag van de cross-country, de spectaculaire uithoudingsproef in vier fasen. Het is de dag die telt. De donderdag en de vrijdag van de dressuurproef worden nauwelijks bekeken, de zondag is voor de afsluitende springwedstrijd.

Op zaterdag lopen 45 duizend Twentenaren en Achterhoekers, een goed Feyenoord-stadion vol, langs de afzettingslijnen van het 5800 meter lange cross-country traject, met zijn 40 sprongen bij 24 hindernissen. Het gaat door het verkleurende Teesinkbos, over gemaaide weilanden en platgewalste maisvelden.

In gezapig tempo gaat het volk rond; sommigen tegen de stroom in, anderen afstekend waar maar mogelijk is. De toeschouwers dragen om deze dag tot een goed einde te brengen fleece- en wasjassen, wandelschoenen en ruiterlaarzen. Rubberlaarzen zijn voor de natte dagen en het weerbericht was deze morgen goed. Ook opvallend: honden aan de lijn doen het buitengewoon goed bij het langzaam voortsluipende buitenvolkje.

Telkens als in de buurt een fluitje klinkt, gemiddeld eens per vier minuten, en de oversteekpunten door ijverige stewards worden afgezet, dan onderbreekt het volk zijn ontspannen wandeltred, of het goede gesprek met vrienden en bekenden. Dan is het tijd voor een korte sprint of ferme stap naar de baan. Daar daveren dan paard en ruiter voorbij, met een voorgeschreven snelheid van 33 kilometer per uur, op weg naar weer een hindernis.

Dat ritueel gaat de hele dag door. Zaterdag hebben de CCIO-organisatoren van Boekelo liefst 99 combinaties aan de start. Van negen tot vijf is het paarden kijken en file-gewijs wandelen. Er zijn spontane opstoppingen, midden in het woud. Na de middag, als de kou aanhoudt, wordt er langer halt gehouden bij de drinkposten.

Aan het eind van de middag, als de laatste deelnemer, de Franse wereldkampioen Jean Teulere, binnen is, verplaatst de meute zich naar het strodorp. Dat is het volk met dorst. Dat is het volk waarvoor Grolsch aan de overkant van het military-terrein, aan de Boekeloseweg, een spiksplinternieuwe brouwerij aan het bouwen is.

De meesten staan echter braaf langs de kant te genieten van een hoogtijdag met traditie. Bertus van de Kolk is er een van. De Military - niemand in Boekelo wil van de officiële naam eventing weten - is 32 jaar oud en hij staat al voor de dertigste keer in zijn EHBO-pak langs de kant. Hij is dan ook al 76.

Van de Kolk heeft het nog meegemaakt dat de oude Van Heek, de Twentse textielbaron, de militairen liet rijden door diens eigen bos en over het eigen veld. In 1937 was dat voor het eerst, in zijn herinnering. Er werden boomstammen gestapeld, paarden werden door ondiepe sloten en greppels gejaagd. Daar, op het Stepelerveld, liggen de roots van de de later zo veelvuldig in opspraak geraakte sport. Dat was pas military, meneer.

Sinds 1971 rijden er nu profs, in een ordentelijke organisatie. Het publiek heeft het evenement sindsdien in het hart gesloten. Nederland heeft niets met military - o ja, die sport waar de dierenbescherming altijd zo moeilijk over doet - maar in Twente mogen de ruiters met het grote hart gerust langs komen.

Er gebeurt deze zaterdag niet veel, qua zwartboek dan. Sue Benson, de Britse parcoursbouwer, heeft een faire rondgang opgezet. Een Brit, Joss Grey, breekt door een valpartij op de laatste hindernis, een flauw hekje met de weidse naam Polman's Wereldsprong, de arm, maar verder hoeven EHBO'ers, veterinairs of ambulances niet uit te rukken.

De bodem is deze keer goed. Het is niet glad en niet te zacht en de valkuil uit het verleden, als de Hofkolk, bestaat niet meer. De Waterpartij, hindernis 6 & 7a, b, c en d, levert fraaie plaatjes. Het publiek is daar massaal aanwezig, rukt op naar de randen van het perk. De beste Nederlander Gert Naber - verslagen door zijn foutloze echtgenote Alice Lozeman, de nummer één van de zaterdagse proef - steekt na een geslaagde doorkomst de vuist op naar het publiek.

Naber & Naber zeggen dat het gevoel van Boekelo haast niet te beschrijven is. Als de hindernis wordt genaderd, wordt het stil. En als het obstakel dan foutloos genomen is, barst applaus of gejuich (voor een Nederlander) los. Het is zo'n dag in Boekelo, zeggen de ruiters in koor, die ervoor zorgt dat je er weer een jaar tegenaan kunt in het zware vak van eventing.

Boekelo, zondag gewonnen door de Duitse Betiina Hoy, staat volgens insiders in de topvier van de grote military-evenementen op de wereld. Badminton en Burghley (beiden in Groot-Brittannië) en Lexington (VS) gaan de Nederlandse proef voor.

'Maar de wedstrijd is totaal anders', weet routinier Eddie Stibbe, wegens 32 deelnames ook wel Mister Boekelo. 'De bodem is hier anders, zachter. De hoeven gaan vijftien centimeter dieper, waardoor je paard meer kracht nodig heeft. 'Het terrein is bovendien vlakker dan bij die andere klassiekers. Het is hier bovendien kouder, want het is een herfstwedstrijd.'

Boekelo wint het als het Zuid-Amerikaans kampioen Stibbe aangaat op het gebied van publiek en entourage. 'Dat geeft hier zoveel plezier. Je wordt als rijder echt gesteund. En de wedstrijd heeft een unieke sfeer die je nergens anders aantreft. In Badminton gaan al die honderdduizend mensen direct na de wedstrijd naar huis. Hier in Boekelo blijft iedereen hangen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden