Smartengeld voor geboorte, juist of niet?

De Franse Assemblée Nationale debatteert vandaag over een buitengewoon netelige kwestie: 'de affaire-Perruche', vernoemd naar de gehandicapte jongeman die van de rechter schadevergoeding kreeg vanwege het feit dat hij was geboren....

Echografen en gynaecologen staken sinds 1 januari tegen 'het Perruche-arrest'. In het opinieweekblad L'Express roept een petitie om 'een helder antwoord op deze duizelingwekkende vraag'.

Op 11 november 2000 deed het Hof van Cassatie uitspraak in de zaak van Nicolas Perruche. Deze zwaar gehandicapte jongen was geboren, nadat een arts de rodehond niet had opgemerkt die zijn moeder tijdens de zwangerschap opliep. Perruche eiste schadevergoeding omdat zijn moeder niet had kunnen afwegen om abortus te plegen. Het Hof stemde in met de eis van Perruche, en kende hem een persoonlijke schadeloosstelling toe.

Het arrest leidde tot grote beroering in Frankrijk. Bij ethici, vertegenwoordigd in L'Express. De ondertekenaars van de petitie in het weekblad eisen dat 'niemand schadeloos kan worden gesteld vanwege het feit dat hij niet geaborteerd is'.

Ook de gehandicapten-organisaties roerden zich. Ouders van gehandicapte kinderen voelen zich persoonlijk geschoffeerd. Zij lezen in het arrest de suggestie dat ze abortus hadden moeten plegen.

Medici en echografen hebben begin dit jaar het werk neergelegd. Zij willen niet aansprakelijk worden gesteld in geval van een diagnose-fout tijdens de zwangerschap. Israël Nisand, verbonden aan het Academisch Ziekenhuis van Straatsburg, zegt: 'Zelfs als de arts niet alles heeft gedaan om de beste diagnose te stellen, dan staat hij niet aan de oorsprong van de handicap.' Artsen-organisaties waarschuwen voor enorm oplopende verzekeringskosten, als de artsen financieel aansprakelijk worden gesteld voor de geboorte van gehandicapte kinderen.

Het Perruche-arrest werd nog tweemaal bevestigd in soortgelijke zaken. Aanvankelijk dacht de regering de zaak op haar beloop te laten, en luidde het commentaar dat een goede wet 'niet inderhaast en à l'improviste' gemaakt kan worden. Maar de beroering wilde niet tot rust komen. Het kamerlid Jean-François Mattei, van de centrum-rechtse UDF, diende half december een wetsvoorstel in. De tekst was kort. 'Niemand kan een schadeloosstelling eisen vanwege het feit dat hij is geboren.'

Het ogenschijnlijk wijze regeringsbezwaar tegen overhaaste wetgeving, moest ministeriële verdeeldheid verbergen. Justitie verdedigde het Hof van Cassatie, en wilde geen wet die zou indruisen tegen het Perruche-arrest. Minister Kouchner van Volksgezondheid stond daar lijnrecht tegenover. Hij zei 'dat de medische stand zich uitermate bedreigd voelt', en dat 'elk leven het waard is te worden geleefd'.

De regeringscoalitie kwam er niet uit. Ook al omdat de opvattingen niet langs de links-rechtse lijnen verdeeld waren. De communistische coalitiegenoten dreigden in te stemmen met het wetsvoorstel van oppositielid Mattei, evenals de aanhang van ex-minister Chevènement. Een socialistisch parlementslid: 'We wekten de indruk dat we bang waren voor dit debat. In werkelijkheid wisten velen van ons domweg niet wat we ervan moesten vinden.'

Begin deze week heeft premier Jospin de knoop doorgehakt. Er komt nu een wetsontwerp waarin het Perruche-arrest wordt begraven. Een niet-geaborteerd kind zal daarover geen aanklacht kunnen indienen, noch tegen de ouders, noch tegen de behandelend arts. Alleen de ouders kunnen schadeloosstelling vragen in geval van een verkeerde diagnose tijdens de zwangerschap. En uitsluitend medische fouten die een handicap tot gevolg hebben, kunnen leiden tot schadevergoeding.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden