SMAK: Honing

Het panel proeft blind. De prijs van elke honing is omgerekend naar de prijs per kilo. In het panel: Mac van Dinther, journalist van de Volkskrant, Jonah Freud, eigenares van de Kookboekhandel, Liesbeth van Stegeren, eigenares van Sancho Panza's, en Ans van Soelen, bonbonmaker van dessertwinkel Puccini....

Er zijn zestigduizend bijen nodig om 15 kilo honing te produceren. Als het meezit kan één volk driemaal per jaar 15 kilo leveren, maar het zit zelden mee. Meestal kan de imker uit één kast - waar één volk in huist - twee keer honing halen. Als het slecht weer is, of er zijn minder bloemen dan normaal, is de produktie per kast minder dan 15 kilo.

Een bijenvolk bestaat uit een koningin, zo'n driehonderd kerels en tienduizenden werkbijen. In het seizoen leven de werksters niet langer dan zes weken, daarna zijn ze versleten. Een koningin gaat vijf jaar mee, maar na drie jaar wordt zij van haar nest gehaald omdat haar eierproduktie dan gaat dalen. (Van het nest halen is een imker-eufemisme voor doodknijpen.) Aan het begin van het jaar bevruchten de mannen de koningin, daarna begint haar enorme produktie. In het seizoen kan een bezige majesteit wel tweeduizend eieren per dag leggen.

De honingwereld is er een van grote getallen: de zes miljard bijen in Nederland leven in honderdduizend volken, die gehouden worden door zo'n twaalfduizend imkers. De meeste imkers verzamelen honing als hobby. Slechts een enkeling leeft van het houden van bijen, maar die houdt zich vooral bezig met de verhuur van volken. Die huurlingen zorgen voor bestuiving, hun honing is niet meer dan een bijprodukt.

De werkbijen gaan als volgt aan de slag. Ze zuigen, via een slurfje, de nectar uit bloemen. Die nectar verdwijnt naar hun honingmaag. Enzymen van de bij zorgen ervoor dat de nectar honing wordt. De werkbijen vliegen terug naar hun kast en geven de honing uit hun maag, via hetzelfde slurfje, over aan jonge bijen. De jongeren stoppen de smurrie weer in hun honingmaag, waarbij de enzymen er wederom voor zorgen dat de substantie steeds meer op honing gaat lijken. Hoe vaker bijen de honing aan elkaar doorgeven, hoe beter de kwaliteit.

Uiteindelijk wordt de honing in een cel van de raat opgeslagen. Omdat de honing dan nog veel vocht bevat, zorgen de bijen ervoor dat er een goede ventilatie op gang komt. Ze kunnen hun vleugels in een soort propellerstand zetten om het vocht uit de kast te waaien. Als er voldoende water verdwenen is, metselen ze de cel dicht met was. Als de raat voor driekwart gevuld is met dichte cellen, slaat de imker toe.

Goed beschermd verwijdert hij de raat. Vervolgens haalt hij met een ontzegelvork de deksels van de cellen en stopt verschillende ramen in de centrifuge. De centrifuge slaat de honing eruit. Via een tapkraan haalt hij de honing uit de centrifuge. Warenwettelijk is vastgesteld dat de kraan twee zeven moet bevatten die grote pollen en wasdeeltjes tegenhouden. De substantie die de zeven passeert, is honing die zo verkocht kan worden.

De honing die in de winkels te koop is, is meestal een mengsel van verschillende soorten. Nederlandse zoetigheid is goed voor 5 procent van alle honing die in Nederland omgaat, de rest wordt geïmporteerd. Om een constante smaak en kwaliteit te kunnen leveren, mengen de producenten honing met verschillende smaak en kwaliteit. Kenners beweren dat het uiteindelijke mengsel eigenlijk naar niets smaakt.

Zij geven de voorkeur aan honing waaraan de proever nog duidelijk kan herkennen van wat voor soort bloem de bijen de nectar jatten. Kastanjes en morellen geven bijvoorbeeld een nadrukkelijke smaak. Het panel oordeelt mild over alle lepels die zij aflikken. De meest gehoorde klacht is het ontbreken van smaak.

Mellona

De bloemenhoning, ¿ 10,20, wint met een acht.

'Deze honing geeft diepte aan de kleverigheid', prijst Van Stegeren. Freud rept over 'een lekkere honing die je lang blijft proeven'. Van Soelen vindt hem de meest smaakvolle en prijst bovendien 'de mooie kleur'. Van Dinther is te spreken over de bitterzoete smaak.

Caspar Vries

De bloemenhoning, ¿ 7,72, krijgt een zes.

Van Stegeren is niet zo te spreken over de structuur. Zij vindt de honing veel te dik. Freud vindt juist dat de honing 'lekker' langs de keel glijdt. Van Soelen mist een bloemensmaak. Van Dinther is juist tevreden over de zachte smaak.

Sonnentau

De zonnebloemenhoning, ¿ 9,58, verdient ook een zes.

Freud is enthousiast over de stevige honing. Van Dinther vraagt zich af of deze substantie niet te dik is. Van Soelen proeft alleen maar zoet. Van Stegeren denkt boterbabbelaars te proeven.

Albert Heijn

De bloemenhoning, ¿ 8,87, is goed voor een zes-min.

Van Dinther is content. 'Goeie honing, wel een beetje bitter.' Freud ontwaart een zeer lavendelachtige smaak. Van Soelen klaagt dat zij te weinig bloemen proeft. Van Stegeren vindt de suiker te veel overheersen.

Melvita

De bloemenhoning, ¿ 7,58, blijft op een vier steken.

'Hoofdzakelijk zoet, nauwelijks smaak' (Van Soelen). 'Veel te zoet' (Van Stegeren en Freud). 'Deze lijkt wel geparfumeerd' (Van Dinther).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.