Sluit migrantenperiode af

Nederlandse Marokkanen moeten in actie komen tegen de praktijk waarbij de Marokkaanse douane smeergeld wordt betaald. Ahmed Marcouch stelt dat zij nu wel lang genoeg melkkoe zijn geweest....

‘Welkom in Marokko’ staat er aan de haven bij Melilla/Beni Nsar. Ik ben hier om mijn vader te begraven in Beni Bouyafar, ons geboortedorp aan de Noord-Marokkaanse kust langs de Middellandse Zee, van waaruit mijn vader bijna veertig jaar geleden emigreerde naar Nederland. Het idee van deze tocht is dat mijn vader begraven wordt te midden van de zijnen. Maar die zijn merendeels overleden of wonen bij hun kinderen en kleinkinderen in Nederland. Na veertig jaar wordt het tijd voor een islamitische begraafplaats in Amsterdam.

En zo sta ik in de rij voor de douane om mijn auto in te voeren. De tweedaagse autoreis door Frankrijk en Spanje, en de zeereis per boot, zit de rij wachtenden nog in de benen. Daar aan de haven bij Melilla krijg ik maar liefst drie uur de tijd om nauwkeurig te bekijken wat hier aan de poort van Europa nou precies gebeurt tussen ons, met onze Nederlandse paspoorten en Nederlandse kentekenbewijzen, en de Marokkaanse gezagsdragers.

Als eerste blijkt dat andere mensen veel sneller aan de beurt zijn dan ik. Ze lopen ommetjes, gaan deurtjes binnen, overhandigen briefjes. Zij betalen smeergeld voor diensten waar zij recht op hebben. Zij geven geen fooien als vrije giften, maar zij leveren betalingen onder dwang, op straffe van urenlange onzekerheid in de hitte. Alle zeven douaniers die ik zie, doen mee. Ook hun commandanten.

Uiteindelijk komen twee van hen naar mij toe en vragen: ‘Mogen wij koffie van jou krijgen?’ Dit is de code voor: ‘Geef mij geld, of wij laten jou hier staan.’ Ik wil niet betalen en dat is kennelijk heel bijzonder want er ontstaat een enorme verwarring onder de douaniers. En als ik dan mijn weigering nog laat vergezellen van wat duidelijke statements, is de chaos compleet. De gezagsdragers gaan heen en weer rennen en ik krijg in recordtempo de vereiste stempels.

Na de versnelde stempelactie herstelt zich de orde. En ook daaruit blijkt hoe gewoon de corruptie is: de douaniers ontkenden de verzoeken om geldbedragen niet, ze bedachten smoesjes voor hun corrupte gedrag. Dat is wat zo veel immoraliteit kweekt, de alledaagsheid van de corruptie.

Gelukkig zijn er steeds meer mensen die het níét gewoon vinden. Op YouTube doen filmpjes de ronde en mijn eigen protest is meteen de dag daarop opgepikt door maar liefst drie Marokkaanse kranten.

De corruptie treft naar schatting jaarlijks twee miljoen geëmigreerde Marokkanen die op bezoek komen in hun vaderland, onder wie circa 200 duizend Nederlandse Marokkanen. Vooral van mei tot en met augustus is de jacht op de wandelende portemonnees geopend, vooral op de emigranten met Berberse voorouders. Wat doet de corruptie van de Marokkaanse overheid met het besef van gezag en moraal onder de Marokkaanse burgers? Alle investeringen van de Marokkaanse overheid zijn tevergeefs zolang de Marokkaanse koning de corruptie van zijn gezagsdragers niet aanpakt. Eerst de corruptie uit het overheidsapparaat, daarna volgt het beschavingsoffensief onder de bevolking.

Hoeveel democratie en mondigheid hebben wij vanuit Nederland nu eigenlijk geëxporteerd naar Marokko, in veertig jaar emigratie? Dat blijkt tegen te vallen. Wat Marokko nodig heeft, is een mentaliteitsverandering met vrijheid van meningsuiting voor de burger als waarborg voor democratie. Beiden zitten fout, degene die omkoopt en degene die zich laat omkopen. Dus Nederlandse Marokkanen, kom in opstand tegen smeergeld betalen. Wijs het van de hand, protesteer ertegen. Na veertig jaar melkkoe te zijn geweest voor de Marokkaanse overheid, is het genoeg geweest.

In Amsterdam zijn wij op vrijdag 5 juni begonnen met de serie feestelijkheden waarmee wij veertig jaar Marokkaanse emigratie naar Nederland herdenken. Slotervaart is op 8 juni aan de beurt. Laten wij daarmee dan eindelijk de migrantenperiode afsluiten. Het is onze opdracht om met elkaar een nieuwe identiteit te ontwikkelen en neer te zetten. Daar hoort bij dat wij nadenken over onze verhouding tot Marokko. Als Nederlandse burgers zijn wij in Marokko bezoekers, wij zijn als Nederlandse reizigers beschermd door de Nederlandse staat.

Minister Verhagen, mijn voorstel is dat u als minister van Buitenlandse Zaken de Marokkaanse ambassadeur bij u ontbiedt. Zo kunt u namens ons als Nederlanders duidelijk maken dat u als vertegenwoordiger van de Nederlandse overheid verwacht dat de Marokkaanse overheid zijn klauw naar uw Nederlandse Marokkanen nu eindelijk eens, na veertig jaar, ontspant. Zo kunt u uw onderdanen beschermen bij de buitenlandse grenzen, zodat zij dezelfde bejegening krijgen als wij in Nederland geven aan reizigers die aan onze Nederlandse grenzen staan. Na veertig jaar is het over met de Marokkaanse emigrant als melkkoe.

Veertig jaar relatie vieren oké, maar laat de gastarbeiderperiode nu echt voorbij zijn, niet alleen juridisch, maar ook in het hoofd en het hart. De Marokkanen die Nederlander zijn geworden en een Nederlands paspoort hebben, horen zich actieve burgers te voelen. Anders dan gastarbeiders volstaan zij niet met een arbeidsrelatie of andere financiële relatie en anders dan onderdanen vinden zij het niet genoeg om zich aan de wet te houden – een actief burger heeft rechten en plichten, houdt van zijn land en voelt zich verantwoordelijk voor de samenleving.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden