Sluipwesp nieuw wapen tegen terroristische aanslagen

De wesp is bepaald geen mensenvriend te noemen. Maar in de strijd tegen terreuraanslagen zou de niet-stekende sluipwesp ons weleens een grote dienst kunnen bewijzen....

De Nederlandse ecoloog Felix Wäckers heeft in opdracht en met geld van het Amerikaanse ministerie van Defensie een eerste prototype gebouwd van een detector met wespen. Het apparaat slaat alarm als er explosieve stoffen in de buurt zijn.

Er is inmiddels octrooi aangevraagd en samen met TNO gaat Wäckers het apparaat perfectioneren voordat het in productie wordt genomen.

Over twee maanden arriveert bij de afdeling Defensie en Veiligheid van TNO de volgende zwerm in de Verenigde Staten gekweekte sluipwespen, die getraind gaat worden voor het opsporingswerk-nieuwe-stijl.

Volgens ecoloog Wäckers zijn sluipwespen gemakkelijk te trainen. ‘Je geeft ze gedurende een tiental seconden suikerwater, terwijl je tegelijkertijd de geur verspreidt waarop je ze wilt trainen. Dat kan bijvoorbeeld de geur van dynamiet zijn. Als je dat proces twee keer herhaald, zijn ze getraind.’

Het apparaat moet een handzaam doosje worden waarin een tiental sluipwespen verblijft. Het bevat een ventilator om lucht aan te zuigen van bijvoorbeeld een metrostation of bagageruimte.

Zodra de wespen de gewraakte geur opsnuiven, bewegen ze zich onrustig naar de plek waar ze hun beloning verwachten: het suikerwater. Een camera registreert die beweging en het apparaat slaat alarm.

De inzet van wespen zou niet alleen veel massaler en goedkoper zijn, maar ook betrouwbaarder dan de inzet van honden, denkt Albert van der Steen, onderzoeker bij TNO-Defensie en Veiligheid. ‘Een hond heeft wel eens een slechte dag. Een wesp misschien ook, maar dat ondervang je door er meerdere tegelijk in te zetten.’

De onderzoekers staan nog altijd verbaasd van het enorme reukvermogen van de sluipwesp. ‘Ze ruiken dingen die voor onze apparaten in het laboratorium niet te meten zijn.

Wespen worden overigens ook al intensief gebruikt bij de bestrijding van ongedierte in kassen. Want sluipwespen zijn parasieten die hun eitjes in andere insecten leggen en daardoor fungeren als milieuvriendelijk bestrijdingsmiddel bij de teelt van paprika’s en tomaten.

Wäckers en Van der Steen denken twee miljoen euro nodig te hebben om het apparaat verder te ontwikkelen, zodat het buiten het laboratorium kan worden gebruikt en in productie kan worden genomen.

Binnen een jaar zou de ‘wesphond’, zoals het apparaat in de VS heet, kunnen worden gebruikt in de praktijk. TNO hoopt voor de ontwikkeling van het apparaat geld te krijgen uit een deel van de aardgasbaten.

Wäckers, die ook hoogleraar is aan de universiteit van Lancaster, droomt van een heel scala aan toepassingen van de sluipwesp, bijvoorbeeld medische toepassingen.

‘Veel ziektes gaan gepaard met veranderingen in het geurprofiel van mensen. Dat geldt voor huidkanker en bepaalde longaandoeningen. Als je wespen op die geuren kunt trainen, heb je heel nieuwe manier om ziektes vroegtijdig op te sporen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden