Slowakije staat ruk naar rechts te wachten

WARSCHAU Slowakije maakt zich op voor een ruk naar rechts. Bij de parlementsverkiezingen van zaterdag won de centrum-rechtse oppositie nipt van de links-populistische coalitie die sinds 2006 in Bratislava aan de macht is....

Van onze correspondent Jan Hunin

Hoewel de linkse regeringspartij Smer (Richting) met bijna 35 procent van de stemmen als veruit de sterkste partij uit de stembusslag kwam, raakte de regering van de socialist Robert Fico haar parlementaire meerderheid kwijt. Smer en de nationalistische Slowaakse Nationale Partij bleven steken op 71 van de 150 zetels in het parlement. Hun populistische coalitiepartner, de partij van oud-premier Vladimir Meciar, haalde niet de kiesdrempel (5 procent).

De uitslag effent de weg voor een centrum-rechtse coalitie van christen-democraten en liberalen. Aangevuld met de zetels van de partij van de Hongaarse minderheid kunnen die rekenen op een relatief stabiele parlementaire meerderheid.

Hoewel president Ivan Gasparovic Fico zondag opdroeg een regering te vormen, heeft deze weinig kans van slagen. Geen van de oppositiepartijen voelt er voor met hem in zee te gaan.

Die afkeer heeft te maken Fico’s autoritaire bewind van de voorbije jaren. Na zijn verkiezingsoverwinning in 2006 ging hij in zee met twee extremistische partijen. Vooral de Slowaakse Nationale Partij werd herhaaldelijk beschuldigd van racisme. Het leverde Smer een terechtwijzing van de Europese socialisten op.

Zelf nam de oud-communist Fico het ook niet zo nauw met de democratische spelregels. De oppositie verweet hem herhaaldelijk de persvrijheid geweld aan te doen. De Hongaarse minderheid was evenmin te spreken. De beslissing van het Hongaars parlement om buiten het land wonende Hongaren een paspoort aan te bieden, vergeleek hij met de pest.

Ondanks alle kritiek bleef de 46-jarige Fico behoorlijk populair. Ook zijn sociaal beleid leverde zijn partij veel stemmen op. Hoewel Slowakije zwaar door de crisis getroffen werd, weigerde hij te snoeien in de uitgaven. ‘Het Slowaakse volk heeft de crisis niet veroorzaakt. Dan hoeft het er ook niet voor op te draaien’, was zijn verkiezingsslogan.

Ironisch genoeg werd Fico het slachtoffer van zijn eigen succes. Door stemmen af te snoepen van zijn extremistische coalitiepartners droeg hij ertoe bij dat de populistische partij van oud-premier Meciar net onder de kiesdrempel bleef. Met haar zetels erbij had Fico opnieuw over een comfortabele meerderheid beschikt.

De belangrijkste kandidaat om Fico op te volgen is Iveta Radicova van de christen-democratische SDKU. Haar partij, die ook tussen 1998 en 2006 aan de macht was, werd met 15 procent van de stemmen de belangrijkste oppositiepartij vóór de liberalen van Richard Sulik, een nieuwkomer op het politieke toneel. Met een extreem-liberaal programma, dat onder meer de legalisering van soft drugs en het geregistreerd partnerschap voor homoseksuele stellen bevat, blies die vorig jaar de oppositie tegen Fico nieuw leven in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden