Slowaken zijn als broeders van Bush

De massaal toegestroomde Slowaken juichten toen president Bush hen 'bondgenoten, vrienden en broeders' noemde. Maar gefluit was er ook.

Van onze correspondent Jan Hunin

Bush maakte duidelijk welke landen voor de cultivatie van dat vrijheidsgewas in aanmerking komen. Moldavië, waar de inwoners volgende week naar de stembus gaan, komt eerst aan de beurt. Vervolgens, en onvermijdelijk, zal ook het door een halve dictator bestuurde Wit-Rusland democratisch grondgebied worden.

Met de Oranje Revolutie in Oekraïne in het achterhoofd en ook de democratisering van Georgië in een vers verleden, had Bush het met het tijdstip van zijn boodschap goed getroffen. Maar ook de plaats van het gebeuren, het Hviezdoslavovo-plein, was goed. Onder het communisme was het plein diverse malen een brandpunt van democratisch verzet.

Maar de Slowaken hebben veel meer met de Amerikaanse politiek gemeen dan hun verzet tegen het communisme. Onder eerste minister Mikulas Dzurinda heeft hun land zich tot een van de trouwste Amerikaanse bondgenoten ontpopt. Met honderd soldaten is de Slowaakse militaire aanwezigheid in Irak weliswaar beperkt, maar dat zijn er nog altijd meer dan buurland Tsjechië, merkt Filip Kouty op, die speciaal uit Praag is gekomen om Bush toe te juichen.

In zijn toespraak spaart Bush zijn lof voor de Slowaken niet: 'Het Amerikaanse volk is trots jullie in de strijd voor de vrijheid bondgenoten, vrienden en broeders te mogen noemen.' Hoewel de Slowaakse militaire aanwezigheid in Irak verre van populair is, beginnen de vierduizend aanwezige Slowaken te juichen.

In weinig Europese landen zou Bush zo hartelijk zijn ontvangen, maar niet iedereen die de ijzige kou heeft getrotseerd om hem in actie te zien, is onder de indruk van zijn mooie woorden. Wanneer voor de zoveelste keer het woord vrijheid uit de luidsprekers klinkt, gaan op amper twintig meter van het spreekgestoelte een paar papiertjes met het woord LIE de hoogte in. De jonge daders hebben een wit kruis opgespeld, het symbool van actiecomité Poetin Noch Bush. 'Als verdediger van de democratie kan ik me betere landen voorstellen dan Rusland en de VS', zegt Eva, een van de actievoerders.

Ook buiten de toegangshekken wordt geprotesteerd. 'War is your job' en 'Go home, Yankee', luiden de spandoeken die een vijftigtal activisten van Poetin Noch Bush hebben meegebracht. Maar de grootste stoorzender is het gefluit van een groep jonge activisten. Op het door kogelvrij glas afgesloten spreekgestoelte moet het gefluit nauwelijks te horen zijn geweest, maar op de rest van het plein zorgt het voor onaangename achtergrondgeluiden.

Vooral oudere Slowaken, die het communisme hebben meegemaakt, nemen er aanstoot aan. De 60-jarige Lidia Ambrozova, die zich in de kleuren van de Amerikaanse vlag heeft gestoken, vindt dat de meeste Slowaken over een kort geheugen beschikken. 'Onder het communisme waren de Verenigde Staten een baken van vrijheid. Daarvoor ben ik de Amerikanen dankbaar.'

Op het plein behoort Ambrozova tot een duidelijke minderheid. De meeste aanwezigen zijn gekomen uit nieuwsgierigheid. 'We krijgen niet elke dag een Amerikaanse president op bezoek', antwoordt een van de spelers van de Bratislava Monarchs. 'We zijn het ook een beetje aan onze sport verplicht. De Monarchs zijn de enige American football-ploeg die Slowakije rijk is.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden