Slovenië begonnen met bouw hek langs grens met Kroatië

Geconfronteerd met de komst van 180 duizend vluchtelingen in ruim drie weken tijd is Slovenië woensdag begonnen hekken op te trekken. Eerder deed Hongarije dat en kondigde Oostenrijk plannen daartoe aan. Voorts  zou Duitsland van plan zijn weer vluchtelingen terug te sturen naar het eerste EU-land waar zij arriveerden. Prikkeldraad en slagbomen beleven hun comeback in het Europa zonder grenzen.

Hekwerk bij de grens tussen Slovenië en Oostenrijk. Beeld AP
Hekwerk bij de grens tussen Slovenië en Oostenrijk.Beeld AP

Dat raakt de Europese Unie in het hart. Het tast het gevoel van onomkeerbaarheid aan dat zo nauw verbonden is met het Europese project. Geen muren maar samenwerking, zo is de bedoeling. Maar nu keren oude reflexen terug: ieder voor zich, eigen land eerst. Het is achteruitgang in plaats van vooruitgang.

Allemaal een gevolg van de grootste vluchtelingencrisis sinds de Tweede Wereldoorlog. Ondanks oproepen toch vooral de mens achter de vluchteling te zien, zien zij die zich in de voorste linies bevinden en de opvang moeten verzorgen vooral de enorme aantallen. Duitsland verwacht 800.000 vluchtelingen dit jaar. Vier keer zoveel als in 2014. Er zijn ook schattingen dat het er meer dan een miljoen kunnen worden. De 180.000 vluchtelingen die sinds half oktober in Slovenië zijn gearriveerd vanuit onder meer Syrië en Afghanistan vormen een grote belasting voor het kleinste land op de zogeheten Balkanroute die de meeste vluchtelingen sinds de zomer nemen.

En het eind is nog niet in zicht. De persbureaus citeerden woensdag de UNHCR. Volgens de VN-vluchtelingenorganisatie werden er gisteren 3000 nieuwe migranten verwacht in Servië, nadat er daar dinsdag al 9000 waren gearriveerd. Deze mensen zullen waarschijnlijk doorreizen naar Kroatië en Slovenië. In Griekenland wachtten woensdagochtend vroeg 4000 mensen om de grens met Macedonië over te steken op weg naar het noorden van Europa. Een deel van zat in veertig bussen.

Waarom lukt het de Europese Unie maar niet om vluchtelingen eerlijk te verdelen over Europa? Drie verklaringen voor het haperen. (+)

Het hek rukt op

Ondertussen is er een tekort aan tolken en kunnen in veel landen overheidsinstanties de toestroom nauwelijks bijbenen. We hebben domweg niet de middelen om grote aantallen vluchtelingen onderdak te geven in de snel naderende winter, zei de Sloveense premier Miro Cerar. Vandaar dat zijn land is begonnen hekken te plaatsen aan de grens met Kroatië. De Sloveen benadrukte dat de grens open zal blijven. Naar zijn zeggen wil hij alleen meer controle om te voorkomen dat vluchtelingen buiten de officiële grensovergangen Kroatië binnen trekken. Maar helemaal open is zijn grens niet meer.

Het hek rukt op en vult in feite het vacuüm dat de Europese leiders hebben laten ontstaan doordat zij het maar niet eens kunnen worden over een effectieve gezamenlijke aanpak. Op Malta zullen zij vandaag (let op redactie: donderdag) een nieuwe poging doen. De Duitse kanselier Angela Merkel ziet het Sloveense besluit als een bewijs dat het de hoogste tijd is dat de EU het vluchtelingenprobleem onder controle krijgt. Ze weet dat bij gebrek aan resultaat de middelpuntvliedende krachten nog sterker kunnen worden.

Die hebben al een van de belangrijkste pijlers onder de EU aangetast. 'Schengen' - de opheffing van de binnengrenzen tussen 26 Europese landen - staat onder grote druk met lidstaten die weer grenscontroles instellen. Wordt er geen dam opgeworpen in de vorm van een gemeenschappelijk beleid, dan dreigt de erosie alleen maar verder te gaan.

De vluchtelingencrisis kan ook zomaar uitgroeien tot een leiderschapscrisis. Uit Duitsland komen berichten dat de regering in Berlijn zich toch weer gaat houden aan 'Dublin', de Europese regel dat vluchtelingen asiel moeten aanvragen in het eerste EU-land waar ze arriveren, meestal Griekenland en Italië. Merkel had deze afspraak 'achterhaald' genoemd, met als gevolg dat zich nu zoveel vluchtelingen in Duitsland melden dat naar verluidt de regering besloten heeft op de rem te gaan staan en de opschorting van 'Dublin' heeft beëindigd. Dit zou een ommezwaai betekenen voor Merkel en in de Duitse pers wordt zelfs gespeculeerd over een 'kleine coup' in het kabinet tegen de kanselier. Waar of niet, het geeft aan hoe de vluchtelingencrisis alles onder spanning zet.

Een meisje houdt hekwerk vast in een vluchtelingenkamp in Slovenië. Beeld AFP
Een meisje houdt hekwerk vast in een vluchtelingenkamp in Slovenië.Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden