nieuws

Sloveens EU-voorzitterschap begint in een ijzige sfeer, Timmermans weigert deelname aan groepsfoto

De start van het Sloveense voorzitterschap van de Europese Unie is donderdag in een ijzige en stekelige sfeer verlopen. Van de gebruikelijke feestelijke stemming was niets te bespeuren.

Ursula von der Leyen en premier Jansa van Slovenië donderdag in de Sloveense hoofdstad Brdo. Beeld AFP
Ursula von der Leyen en premier Jansa van Slovenië donderdag in de Sloveense hoofdstad Brdo.Beeld AFP

De gezichten van voorzitter Ursula Von der Leyen van de Europese Commissie en de Sloveense premier Jansa spreken boekdelen: tussen de twee bestaat totaal geen chemie. Normaal gesproken is het bezoek van de voltallige Commissie aan de nieuwe EU-voorzitter een feestelijke zaak: een prettige lunch vol beleefdheden, beloften en ambities. Hoe anders deze keer in Brdo, nabij Ljubljana.

Aan de ambiance ligt het niet, met het uitzicht op de bergen, noch aan het eten. De maat is simpelweg vol voor Von der Leyen. Net als de Europese regeringsleiders vorige week hun Hongaarse collega Orbán de les lazen over diens lhbti-wetgeving, trekt Von der Leyen donderdagmiddag een streep bij de aanvallen van Jansa op de rechtsstaat.

De glimlach op haar gezicht – gewoonlijk niet weg te krijgen – breekt geen seconde door. In plaats daarvan maant Von der Leyen de Sloveense premier ‘heel snel’ de financiering van het Sloveense persagentschap STA te hervatten. ‘Vrije, goed gefinancierde media zijn essentieel voor de democratie’, houdt Von der Leyen de premier voor. Die knijpt sinds maanden de geldstroom van het hem onwelgevallige STA af.

Vicepresident van de EU Frans Timmermans weigert deel te nemen aan de groepsfoto.  Beeld EPA
Vicepresident van de EU Frans Timmermans weigert deel te nemen aan de groepsfoto.Beeld EPA

Onafhankelijke rechters zijn ook essentieel voor EU-landen, gaat Von der Leyn verder. Een nieuwe sneer naar Jansa, die haar tijdens de lunch vertelde geen rechters te willen die lid zijn van een partij die hem niet zint. Het wekte de boosheid van Von der Leyen en de rest van de Commissie. Commissaris Frans Timmermans was zo pissig dat hij weigerde op de traditionele familiefoto met de Sloveense regering te staan. ‘Ik kon simpelweg niet op hetzelfde podium met Jansa staan na zo’n onacceptabele aanval op rechters’, aldus Timmermans.

Politieke spelletjes

Tot slot stelt de Commissievoorzitter dat Jansa moet ophouden met zijn politieke spelletjes rond de Sloveense kandidaat voor het nieuwe Europese Openbaar Ministerie, dat fraude met EU-geld moet bestrijden. Jansa heeft de Sloveense kandidaat op het laatste moment geblokkeerd, wat hem op stevige kritiek kwam te staan. Niet alleen van de nieuwe EU-club, ook de Sloveense minister van Justitie stapte op vanwege deze gang van zaken.

‘Het was een stekelig lunchdebat’, erkent een tafelgenoot. Niet over de EU-plannen van Slovenië, maar over de ontwikkelingen in Slovenië zelf. In Brussel zien ze Jansa als een kruising tussen Orbán en Trump, maar dan op kleiner formaat.

Jansa deed tijdens de persconferentie of zijn neus bloedde. De financiering van het persagentschap kwam goed, de procedure voor een nieuwe aanklager wordt gestart en die rechters, ach, dat was een langer verhaal. Opmerkelijk waren zijn complimenten aan het adres van Von der Leyen. Hij prees haar rol bij het beteugelen van de coronapandemie. Hij roemde haar luisterend oor toen hij belde om hulp omdat Slovenië geen maskers en ander beschermend materiaal had.

‘Eindelijk iemand in Brussel die onze noden begreep’, sprak Jansa. ‘Ik zal dat telefoongesprek nooit vergeten.’ Von der Leyen gaf geen krimp.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden