Slotfase stokt in Libië

Het is nog volop oorlog in Libië, drie weken na de val van Tripoli en Moammar Kadhafi. Rebellenleider Mustafa Abdul-Jalil verscheen maandag eindelijk in de hoofdstad, maar honderden kilometers verderop vielen de NAVO-bommen gewoon naar beneden. Het bevrijdeLibië heeft zichtbaar grote moeite een einde aan de oorlog te maken.

STIEVEN RAMDHARIE

AMSTERDAM - Over acht dagen wil Abdul-Jalil de nieuwe regering presenteren. Alleen is het onwaarschijnlijk dat de Nationale Overgangsraad Kadhafi's laatste bolwerken tegen die tijd heeft opgerold. Voorlopig hebben de rebellen, die straks regeringssoldaten genoemd moeten worden, niet eens de volledige, dichtbevolkte kustlijn in hun macht.

Als een vervelende steenpuist doemt Kadhafi's geboorteplaats Sirte nog altijd op tussen het westelijke Tripoli en het oostelijke Benghazi. Zo'n 150 kilometer ten zuiden van Tripoli stokt de inname van Bani Walid. Nog dieper in Libië durven de rebellen er alleen maar van te dromen dat Sabha en Zuid-Libië snel op Kadhafi's getrouwen kunnen worden veroverd.

De eindfase van de Libië-oorlog, het opruimen van het laatste verzet, stokt nu onverwacht door het ongewoon felle verzet van het verdreven regime. Meer en meer wordt duidelijk dat het 'opgaan in rook' van Kadhafi's leger in Tripoli in augustus ten dele een tactische zet was.

Kadhafi's trouwste aanhangers, die niets meer te verliezen hebben, bevinden zich nu in de belegerde bolwerken. Anderen in Tripoli deden, net zoals in Irak na de val van Saddam Hussein, hun uniformen uit en gingen op in de bevolking. Klaar om ooit weer de strijd te hervatten tegen de nieuwe machthebbers.

In een poging snel een doorbraak te forceren, bombardeert de NAVO de steden nu volop. Bij Sirte werden onder andere luchtdoelraketten en pantserwagens geraakt, bij Sabha werden tanks en pantserwagens vernield. Om het verzet in het zwaarbewapende Sirte te breken, vuurt de Britse marine zelfs lichtgranaten af. Zo moet de Libische militairen duidelijk worden gemaakt dat hun posities bekend zijn en dat ze beter kunnen opgeven.

Van de drie steden, boeken de rebellen bij Bani Walid de meeste terreinwinst. Maar het gaat nog altijd langzaam. Het felle verzet van het woenstijnstadje, bastion van Libiës grootste stam de Warfalla, heeft mogelijk te maken met de angst voor represailles. De streek profiteerde, net als Sirte, decennialang van de hechte band met de Kadhafi's.

Een rebellencommandant meldde dinsdag dat Saif al-Islam, zoon van Kadhafi, persoonlijk de verdediging van de stad coördineerde.

Verwacht wordt dat Bani Walid, waar extra rebellen zijn aangekomen, de komende weken als eerste zal vallen. Maar hoe de strijders het veel grotere Sirte moeten innemen, is een grote vraag. Nog meer dan in Bani Walid, zijn de inwoners van de kuststad trouw geweest aan Kadhafi. Sinds de strijd in maart is begonnen, is de bevolking van Sirte ook niet in opstand gekomen tegen het regime.

Dat de stad en omgeving worden verdedigd door goed gemotiveerde militairen, bleek maandag opnieuw toen soldaten op 'strafexpeditie' gingen naar het zuidelijke Ras Lanuf. De gewaagde actie, waarbij vijftien bewakers van een olieterminal werden gedood, bleek goed gecoördineerd.

Het liefst wil de Nationale Overgangsraad Sirte innemen via onderhandelingen. Maar te vrezen valt dat 'stoorzender' Moammar Kadhafi er alles aan zal doen om de strijd nog maanden te rekken. Zoniet nog jaren.

Het bevrijde Libië heeft het land nog niet geheel in handen. NAVO-bommen blijven nodig.

150 km

8 dagen

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden