Sloper van spontaniteit

Veel mensen denken bij de ziekte van Parkinson aan prins Claus. Een man met stijve, trage en vaak bevende bewegingen en een aarzelende spraak....

Vroeger stierven Parkinson-patiënten eerder dan gemiddeld, vooral door ongelukken als gevolg van hun toenemende onhandigheid. De eerste verschijnselen, die worden veroorzaakt door het afsterven van dopamine-producerende cellen in de hersenen, uiten zich meestal tussen het vijftigste en zeventigste levensjaar. Bij 20 procent gebeurt dat al tussen de twintig en veertig jaar. Sommigen takelen in enkele jaren snel af, bij anderen kan dat decennia duren.

De verschijnselen beginnen vaak eenzijdig. Een been dat sleept, schrijven dat moeilijker gaat. Automatische en spontane functies worden aangetast. Bij steeds meer onbewuste bewegingen moet worden nagedacht. Zo kan op de lijnen van de stoeptegels stappen een Parkinson-patiënt helpen een automatische beweging bewust te maken. Uiteindelijk belanden veel patiënten in een rolstoel.

Tal van andere verschijnselen en ongemakken ontstaan door een gebrek aan dopamine producerende cellen. In feite worden alle bewegingen trager en onhandiger: lopen, opstaan, spreken, de stoelgang. Het gezicht verstrakt vaak tot een masker en een behoorlijke groep patiënten krijgt last van veranderende emoties en problemen met waarnemen en denken. Sommigen raken depressief.

Behandeling kan het proces van celdood vertragen, maar niet stoppen. Sinds de jaren zeventig zijn er geschikte medicijnen om het tekort aan dopamine te compenseren en kan er chirurgisch worden ingegrepen. Recent bieden stimulatie van de hersenen met een pacemaker en het transplanteren van foetale hersencellen een aantal patiënten soelaas.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden