Nieuws Onderwijs

Slob: Schaalgrootte niet oorzaak examendebacle VMBO Maastricht, scholenkoepels ‘opknippen’ geen optie

Het examendrama op het VMBO Maastricht was niet te wijten aan de schaalgrootte of de monopoliepositie van de stichting Limburgs Voortgezet Onderwijs (LVO). De scholenkoepel ‘opknippen’ zou daarom geen oplossing zijn. Het ministerie van Onderwijs heeft daar bovendien ook niet de bevoegdheid voor.

Minister Arie Slob in gesprek met een groep leerlingen van de in opspraak geraakte VMBO Maastricht. Beeld ANP

Dat zeiden de onderwijsministers Ingrid van Engelshoven (D66) en Arie Slob (ChristenUnie) woensdag in het Kamerdebat over de lessen die uit het debacle in Limburg moeten worden getrokken. Diverse partijen spraken er hun verontrusting over uit dat tussen het bestuur van de 31 scholen tellende koepel en de werkvloer onmiskenbaar een gapend gat heeft bestaan.

SP-Kamerlid Peter Kwint stelde dat de inmiddels opgestapte directeur André Postema in theorie anderhalve maand nodig zou hebben om al zijn scholen een dag te bezoeken. Nog afgezien van zijn talrijke nevenfuncties, waaronder het lidmaatschap van de Eerste Kamer. Harm Beertema (PVV) sprak over conglomeraten van scholen als ‘een heel slechte zaak’.

Ook de monopoliepositie van het LVO werd op de hak genomen. ‘Ouders hebben geen keus’, zei SGP-Kamerlid Roelof Bisschop. ‘Er zijn kinderen die uitwijken naar een school over de grens’, bracht PvdA-Kamerlid Kirsten van den Hul in. ‘Niet wenselijk’, vond CDA-Kamerlid Michel Rog, die de ministers vroeg of er geen mogelijkheden zijn ‘voor defusie, voor een pluriformer aanbod in de regio’.

Niet tegen de wet

Maar de bewindslieden gingen daar niet in mee. ‘Over kleine of grote scholen kun je hele discussies houden’, zei minister Slob. ‘Er zijn ook voorbeelden van heel goede grote scholen, zoals Omo en Carmel. Koepels zijn bovendien een garantie dat ook in krimpgebieden onderwijsaanbod blijft bestaan. Die nuance moeten we ook onder ogen zien. Ik wil weg bij: groot is fout. We constateren wel dat als het niet goed loopt, als het bestuur er niet bovenop zit, dat dat meteen enorme gevolgen heeft.’

Slob wees op de grondwettelijke vrijheid van onderwijs. ‘Het is niet aan mij om te interveniëren. Dit is de situatie die zich heeft gevormd. In heel Limburg zijn elf schoolbesturen, ongeveer 50 procent van de leerlingen gaat naar een LVO-school. Alles staat of valt met capabele mensen. Er is daar niets gebeurd wat tegen de wet inging, dus mij past terughoudendheid.’

Daarop richtte PVV’er Beertema zich tot zijn collega’s. ‘De minister gaat er niet over. Dat maakt het moeilijk hem erop aan te spreken. Wij moeten die wet- en regelgeving dus zodanig veranderen dat we hier een minister hebben zitten die wel kan ingrijpen.’

Onderwijsinspectie

Brede overeenstemming was er over het falen van de onderwijsinspectie. Die krijg jaarlijks 4.200 signalen over misstanden op scholen. Over het VMBO Maastricht kwamen 24 klachten binnen. ‘Daar is wel iets mee gedaan, maar niet voldoende sensitief’, zei minister Van Engelshoven. Een verband met de kwaliteit van de schoolexamens werd niet gelegd.

De inspectie telt dertig inspecteurs die centraal vanuit Utrecht 635 scholen controleren. Elke school krijgt eens in de vier jaar een bezoek. ‘Slob en ik hebben indringende gesprekken gevoerd met de inspectie. Ze willen van deze casus leren’, zei Van Engelshoven. ‘We gaan niet in de reflex vervallen om nu allerlei nieuwe regels op te stellen. Toezicht is nooit waterdicht.’

Slob: ‘De inspectie heeft dit debacle niet weten te voorkomen. Maar als de school zich had gehouden aan zijn eigen Programma voor Toetsing en Afsluiting had dit nooit kunnen gebeuren. Daar begint het mee. Dat is een droeve constatering. Er is door de verantwoordelijken binnen de school onvoldoende oog geweest voor de kwaliteit van onderwijs. Het getuigt van wijsheid dat deze mensen zijn opgestapt. Dat geeft de nieuwe bestuurders de ruimte om voortvarend aan de slag te gaan.’

DIT SCHREVEN WE EERDER OVER HET EXAMENDEBACLE OP HET VMBO MAASTRICHT

In juni kregen 354 eindexamenkandidaten van VMBO Maastricht te horen dat ze vanwege ‘grote onregelmatigheden’ geen diploma kregen. Een ontluisterend beeld hoe het zo ver heeft kunnen komen.

Eerst werden alle eindexamens ongeldig verklaard door de Onderwijsinspectie, binnen een week besloot minister Slob dat de cijfers toch konden blijven staan. Paniekvoetbal of kon het niet anders? Een reconstructie.

Met een verklaring vol kritiek op de Onderwijsinspectie stapt André Postema, de eindverantwoordelijke voor het examendebacle in Maastricht, alsnog op. Zijn vijf voornaamste grieven gewogen.

De reeks rapporten toont aan dat het Limburgse onderwijs met veel meer problemen kampt. Ook de inspectie heeft steken laten vallen bij het examendebacle.

Scholen hebben te weinig grip op de schoolexamens. Een nieuw examendebacle zoals bij VMBO Maastricht valt niet uit te sluiten, concludeert een onafhankelijke commissie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.