Slimme truc legt onmacht Portugese regering bloot

Deze week ontvlamde de politieke crisis in Portugal door een opmerkelijke actie van de conservatieve leider Paolo Portas: hij vertrok. De beurzen schoten overal omlaag. 'Infantiel optreden.'

De Portugese regering van premier Pedro Passos Coelho is nog altijd niet gered. Spoedberaad tussen de minister-president en zijn afgetreden coalitiegenoot, de conservatieve leider Paolo Portas, had donderdagavond nog niet het gewenste resultaat opgeleverd. Het vertrek van Portas, dat dinsdag onverwacht werd aangekondigd, leidde tot grote onzekerheid over het voortbestaan van de regering en de Portugese bezuinigingspolitiek.

Gistermiddag leek het er nog op dat de regerende centrum-rechtse partij van premier Passos Coelho de steun had van de conservatieve partij van Portas. In ruil hiervoor zou Portas worden gepromoveerd van minister van Buitenlandse Zaken tot vicepremier met Economische Zaken in zijn portefeuille.

Maar na afloop van zijn bezoek aan president Cavaco Silva verklaarde de premier dat hij nog steeds met zijn coalitiegenoot in overleg is over een oplossing om de regering overeind te houden.

De Portugese regeringscrisis, die dinsdag leidde tot forse klappen op de beurzen, lijkt daarmee nog niet ten einde. 'Infantiel optreden' en 'ongeschikt voor politieke verantwoordelijkheid' waren gisteren veelgehoorde commentaren op het aftreden van Portas. De ultraconservatieve politicus bracht de financiële stabiliteit van Portugal in gevaar, zo luidde de aanklacht.

Met het vertrek maandag van minister van Financiën Vítor Gaspar - hét gezicht van de Portugese bezuinigingspolitiek - was al een ernstige slag toegebracht aan de stabiliteit van de Portugese regering van premier Passos Coelho. Gaspar vertrok nadat afgelopen weekeinde duidelijk was geworden dat hij op de hoogte is geweest van miljarden aan verliesgevende swaps die zijn afgesloten door Portugese staatsbedrijven.

De beschuldigende vinger ging echter vooral richting Portas (50). De leider van de conservatieve partij geldt al jaren als een politicus die met zijn grillige gedrag opschudding veroorzaakt en daarbij niet zelden een bron is van plaatsvervangende schaamte bij de Portugezen. De jurist en voormalig hoofdredacteur van een omstreden dagblad staat bekend als een populist en radicale conservatief. Fel tegenstander van abortus en immigratie (in de jaren dat er nog migranten naar Portugal kwamen in plaats van andersom) trok hij in het verleden onder meer de aandacht met pleidooien om het zingen van het volkslied op de Portugese scholen verplicht te stellen.

Als minister van Defensie in het kabinet onder premier José Manuel Durão Barroso raakte Portas in opspraak door een veel te dure aankoop van twee Duitse onderzeeërs. Opmerkelijk genoeg bleek daarbij de relevante documentatie verdwenen toen justitie de zaak wilde onderzoeken. De centrum-rechtse PSD was echter opnieuw aangewezen op een coalitie met de conservatieven. Portas kreeg daarbij weer een prominente rol toebedeeld.

De minister van Buitenlandse Zaken hulde zich de afgelopen dagen in stilzwijgen over de reden van zijn terugtreden, dat ook voor zijn eigen partijgenoten volkomen onverwacht kwam. Er werd daarom al gesuggereerd dat de conservatieve leider hoopte zijn invloed in het kabinet te vergroten.

De crisis is echter tevens uitgelegd als een teken dat de politieke grens van het uiterst impopulaire kabinet-Passos Coelho in zicht komt. Portugal heeft aanhoudend te maken met stakingen en protest tegen de bezuinigingen, opgelegd door de gehate trojka van Europese Unie, de ECB en het IMF.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden