Slechts vier bouwbedrijven voor rechter

Het megaproces over de bouwfraude begint vandaag. Het gaat veertig dagen duren. 'Er zijn een paar bedrijven uitgekozen, terwijl het om een grote groep gaat.'

Vertegenwoordigers van de bouwbedrijven noemen de wijze waarop justitie deze keuzes heeft gemaakt 'getuigen van willekeur'. Hiermee doelen ze behalve op de selectie van de vier bedrijven, ook op de keuze voor twaalf personen uit de bouwwereld die nu voor de rechter moeten verschijnen. Justitie wil de keuzes niet nader verklaren. Vandaag neemt justitie de aftrap van een megaproces waarvoor veertig dagen bij de rechtbank zijn gereserveerd.

Herman Hazewinkel, bestuursvoorzitter van VolkerWessels, is behalve met zijn dochterbedrijf KWS ook met drie van zijn medewerkers in het proces vertegenwoordigd. Hij hekelt de selectie van justitie. 'Er zijn een paar bedrijven uitgekozen, terwijl het om een grote groep bedrijven gaat.'

Die selectiviteit blijkt ook uit andere gegevens. Van de 3445 bouwprojecten die door illegaal vooroverleg tot stand zijn gekomen, zijn er acht door justitie uit gepikt. Die hebben een waarde van 12,9 miljoen euro, een fractie van de totale aanneemsom van bijna drie miljard euro waarover verboden vooroverleg is gevoerd.

Naast KWS en Koop Tjuchem, de voormalige werkgever van Ad Bos die de affaire aanzwengelde, gaat het hier om dochters van Heijmans en de BAM. De acht projecten uit de periode 1985-1998 werden verricht in opdracht van Hillegom, Spijkenisse, Amsterdam, Rijkswaterstaat, de Nederlandse Spoorwegen en het supermarktbedrijf Vomar. Bij deze werken waren in feite 72 bedrijven betrokken, 68 hiervan werden niet gedagvaard.

Al deze gegevens zijn afkomstig uit de schaduwadministratie van Koop Tjuchem die door Bos aan justitie in het najaar 2001 is overhandigd. Deze drie ordners met 707 (handgeschreven) bladzijden op A3-formaat gelden als het belangrijkste bewijs in het strafrechtelijk onderzoek.

Afgezien van de Groningse ondernemer Henk Koop behoort geen van de twaalf verdachte bouwers tot de top van de aannemerswereld. Geen van de meest prominente vertegenwoordigers die regelmatig met branchevoorzitter Elco Brinkman onder het mom van Informeel Overleg bij elkaar komen, zijn aangehouden. Twee van hen, Dick van Well van Dura Vermeer en Wim van Vonno, bestuursvoorzitter van de BAM, hebben overigens toegegeven betrokken te zijn geweest bij de verboden praktijken.

Na de onthullingen rond de bouwfraude zeggen vele bedrijven 'schoon schip' te willen maken. Er werd gesproken over vernieuwing, gedragscode en 'zelfreinigend vermogen'. Van Vonno liet bij zijn bedrijf werknemers overplaatsen die betrokken zijn geweest bij prijs- en kartelafspraken.

Maar bij andere grote bouwbedrijven bleek een rol in de bouwfraude-affaire geen beletsel te zijn voor een topfunctie binnen de onderneming . Ton Stuifzand, stapte onlangs uit de raad van bestuur van Heijmans omdat hij nu als verdachte geldt in het proces. Ook bij Ballast Nedam en DuraVermeer zijn bestuurders benoemd in de top van het bedrijf die blijkens de schaduwboekhouding van Koop Tjuchem veelvuldig hebben deelgenomen aan vooroverleg.

VolkerWessels-topman Hazewinkel zegt dat de top van de branche 'er alles aan doet en er veel energie in stopt' om de vernieuwing in gang te zetten. 'Ik wil eens het boek sluiten. Daarom moeten we ons door de rechtzaak ook niet veel laten afleiden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden