Slechts een op drie allochtonen naar stembus

De algemene opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen was met 59,5 procent lager dan ooit. Van de allochtone stemgerechtigden ging echter maar 32 procent naar de stembus....

Van onze verslaggeefster

DEN HAAG

De lage opkomst en het stemgedrag blijkt uit de schaduwverkiezingen die het Instituut voor Multiculturele Ontwikkeling Forum in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam heeft gehouden in de vier grote steden en Arnhem.

P. Brassé van Forum tast in het duister over het waarom van de lage opkomst. Dat zo weinig allochtone stemgerechtigden van hun stemrecht gebruikmaakten, verbaast hem zeer.

Ook directeur I. Akel van het Nederlands Centrum Buitenlanders (NCB) had zo'n lage opkomst niet verwacht. 'Ik had gedacht dat het percentage hoger zou liggen. Vooral omdat de allochtone kandidaten behoorlijk campagne hebben gevoerd en ook de Turkse media veel aandacht aan de verkiezingen hebben besteed.'

Akel meent wel dat het heeft ontbroken aan voldoende inzet van de politieke partijen om allochtonen aan te sporen te gaan stemmen. 'Die hebben waarschijnlijk gedacht: het is nu al de vierde keer dat allochtonen mogen stemmen, speciale aandacht is niet meer nodig.'

Volgens Akel hebben de allochtonen die wel naar het stemlokaal zijn gegaan, vooral op allochtone kandidaten gestemd. Uit een rondgang langs een klein aantal stembureaus blijkt dat Akel daar wel eens gelijk in kan hebben.

Zo zijn in de gemeente Den Haag zowel bij de PvdA als het CDA twee allochtone kandidaten, I. Chandoe en A. Tyriaki, door voorkeurstemmen in de raad gekozen. De allochtone kandidaat voor GroenLinks in Den Haag, A. Daskapan, had de vele voorkeurstemmen die hij kreeg niet nodig om in de raad te komen. Hij was de nummer twee op de lijst.

Ook in Helmond wist een allochtone kandidaat zich met behulp van voorkeurstemmen een plaats in de gemeenteraad te verwerven. De Marokkaan M. Naoum stond nummer 16 op de PvdA-lijst in Helmond, maar krijgt de zevende zetel in de raad.

Volgens een berekening van Forum zijn woensdag zeker 75 allochtone kandidaten in een gemeenteraad gekozen. Dat is meer dan in de afgelopen raadsperiode, toen Nederland volgens Forum een kleine zeventig allochtone raadsleden telde. Forum verwacht bovendien dat het aantal nog kan stijgen als er vandaag een duidelijker zicht komt op de uitgebrachte voorkeurstemmen.

Volgens Forum zijn vooral de Marokkanen, Surinamers en Antillianen thuis gebleven. Akel van het NCB herinnert eraan dat vier jaar geleden met name de opkomst onder Marokkanen erg hoog was. Die stemden toen vooral op GroenLinks. Dat werd destijds het Rabbae-effect genoemd.

Het Tweede-Kamerlid M. Rabbae was in 1994, samen met I. Brouwer, lijsttrekker voor GroenLinks bij de landelijke verkiezingen die toen, net als dit jaar, een paar maanden na de gemeenteraadsverkiezingen werden gehouden. 'Zo'n soort figuur heeft nu ontbroken', probeert Akel de lage opkomst van de Marokkanen te verklaren.

Net als vier jaar geleden maakten de Turken het meest gebruik van hun stemrecht (45 procent). Bij hen zijn vooral de PvdA (32 procent) en het CDA (28 procent) favoriet. Volgens Brassé is het aantal uitgebrachte stemmen op 'overige partijen' flink toegenomen.

Stemde van de Turkse kiezers in 1994 nog 5 procent op die categorie, dit jaar is dat opgelopen naar 19 procent. In Utrecht ging zelfs 61 procent van de Turkse stemmen naar kleine partijen. Daarvan was vooral de Lijst Isci populair. Isci kreeg overigens geen zetel in de raad.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden